افزایش زاد و ولد، مردم ایران را فقیرتر می کند؟

Image caption جوانان بخش قابل ملاحظه ای از جمعیت ایران را تشکیل می دهند

شعار فرزند کمتر زندگی بهتر، نخستین بار در پس از انقلاب و افزایش بی رویه جمعیت مطرح شد. اما محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران به تازگی گفته که "خدا روزی رسان است و معنی دو بچه کافی است، یعنی اینکه در ۴۰ سال آینده دیگر نامی از ایران وجود ندارد."

مسئله افزایش زاد و ولد نخستین بار توسط آیت الله خمینی، بنیان گذار جمهوری اسلامی، مطرح شد. او اعلام کرد که "مملکت ایران ۳۵ میلیون حالا می گویند، جمعیت دارد و وسعتش آنقدر است که برای ۱۵۰ میلیون تا ۲۰۰ میلیون جمعیت کافی است. یعنی اگر ۲۰۰ میلیون جمعیت داشته باشد، در ایران به رفاه زندگی می کنند. "

اما افزایش بی رویه جمعیت در دهه های نخست انقلاب مشکلات مختلفی را به اعتقاد کارشناسان به همراه داشت که در پی برنامه ریزی برنامه کنترل جمعیت، به تازگی بخشی از آن مشکلات مرتفع شده است. برخی بر این تصور بودند که با افزایش جمیعت بر قدرت ملی و کشور افزوده می شود اما صاحبنظران این نظر را رد می کنند.

سعید مدنی پژوهشگر مسائل اجتماعی با تاکید بر اینکه افزایش جمعیت نمی تواند راهکار صحیحی باشد، می گوید تناقض هایی در بخش های مختلف اجتماعی دیده می شود که هر کدام از آنها هزینه های مختلفی را ایجاد می کند که ملت باید این هزینه ها را پرداخت کنند. نمونه آن بحران های پس از افزایش بی رویه جمعیت بعد از انقلاب است.

آقای مدنی ادامه می دهد که موج نخست این بحران شاخص های سلامت را کاهش داد. به دلیل افزایش جمعیت کودکانی که متولد می شدند امکان ارائه خدمات مناسب نبود. موج دوم سقوط کیفیت آموزشی بود.زیرا جمعیت متولد شده به مدارس رسیده بود و مدارس امکان پاسخگویی به نیازهای آنها را نداشتند.

مرحله بعدی که سعید مدنی به آن اشاره می کند، بحران کنکور برای این نسل است. این کارشناس می گوید پس از اینکه این کودکان به سن دانشگاه رسیدند، موج سوم هم فرار رسید که کنکور و دانشگاه ها و بحران دانشگاه مطرح شد که از تبعات آن مشکلات روحی روانی در میان نسل جوان بود. موج چهارم نیز بحران اشتغال بود یعنی سیاست برنامه ریزی و ساختاری برای جمعیت متولد شده امروز قادر به پاسخگویی نیست.

علی رضا مرندی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس نیز در مورد افزایش زاد و ولد در مجلس اعلام کرده که قانون تنظیم خانواده در کشور ما اختیاری است و نه اجباری یا تقلیدی، و با اجرای قانون مزبور کاهش موالید از ۵/۲ میلیون نفر در سال به نصف این رقم رسید و این امر به بهبود وضع مدارس و کاهش سوء تغذیه کودکان و به کاهش تورم و بیکاری کمک کرد.

به گفته آقای مرندی، اگر به هردلیلی نیازمند ایجاد توازن و رشد جمعیت در نقاط مختلف کشور هستیم، این دو فقط از طریق اقدامات زیر بنایی مثل توسعه‌ اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و تمهیداتی از این قبیل مقدورات و نه افزایش جمعیت کل کشور ممکن است و هر اقدام کارشناسی نشده از این دست فقط می‌تواند فقر را دامن بزند و فاصله‌ طبقاتی را افزایش دهد.

کارشناسان معتقدند افزایش زاد و ولد تبعات مختلفی را در ایران به همراه داشت و یکی از این موارد افزایش کودک آزاری است. نسرین ستوده حقوقدان با انتقاد از مطرح شدن افزایش زاد و ولد می گوید مشکلات مختلف در خانواده باعث می شود کودکان تحت شعاع قرار گیرند و مجبور به کار شوند، این در حالی است که کار کودک در قانون ایران غیرقانونی است

خانم ستوده می گوید:" کودکان اولا قربانیان نابسامانی های اجتماعی، اقتصادی و بحران های خانوادگی هستند. "طبیعی است وقتی بحران اقتصادی در کشوری رو به گسترش می رود، خانواده ها اولین کسانی را که به عنوان ابزار درآمد نگاه می کنند، کودکانشان هستند." مشکل این است که اگر حکومتی چشم خود را بر همه این مسائل می بندد، طبیعی است چنین حکومتی می تواند توصیه فرزند بیشتری را بکند. چون اساسا به نظر می رسد عده ای در سیستم حکومتی ایران هیچ مسئولیتی نسبت به کودکان احساس نمی کنند."

آقای مدنی نیز معتقد است این چنین برنامه هایی باعث افزایش مشکلات مردم می شود، زیرا امکانات موجود در کشور پاسخگوی نیازهای مردم نیست.

این کارشناس مسائل اجتماعی می گوید:" آثار و عواقب برای موج دوم افزایش جمعیت بسیار بیشتر از موج اول است که ما پشت سر گذاشته ایم زیرا در آن زمان زیرساختهایی وجود داشت که می توانست افزایش جمعیت را کنترل کند اما آن زیرساخت ها در حال حاضر وجود ندارد." در واقع تمام حوزه های اجتماعی و اقتصادی با سقف فعالیتشان پاسخگو این جمعیت نیستند و طبیعی است که با یک جمعیت بزرگتر ناتوان تر هم می شوند و حاصل برآیند نهایی کار یک ملت فقیرتر با بیماری های بیشتر است.

افزایش جمعیت در ایران به نظر کارشناسان بدون بررسی کارشناسی مطرح شده و تنها می تواند مردم را در شرایط نامساعد تری قرار دهد، همچنین به هیچ وجه راهکاری برای حل معضلات ومشکلات موجود در ایران نیست.

مطالب مرتبط