ایران در هفته ای که گذشت؛ ۱۶ اردیبهشت ۸۹

اعتراضات کارگری و وقایع مربوط به روز جهانی کارگر، بازداشت دبیر کل و سخنگوی کانون صنفی معلمان در آستانه روز معلم، اجلاس بازنگری در پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای و شرکت محمود احمدی نژاد در آن و نامه جمعی از روزنامه نگاران و وبلاگ نویسان زندانی ایران در آستانه روز جهانی مطبوعات از جمله اخبار ایران در هفته گذشته بود.

کارگران و بحران مالی

امسال دولت ایران بر خلاف رویه همیشگی به "خانه کارگر" اجازه برگزاری راهپیمایی در روز جهانی کارگر را نداد. در ایران مراسم کارگری بیشتر از سوی خانه کارگر سازماندهی و برگزار می شود.

روز شنبه اول ماه مه، ۱۱ اردیبهشت مصادف با روز جهانی کارگر بود. با وجود این که پیش تر آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران نسبت به "استفاده از مسائل کارگری به عنوان اهرم فشار سیاسی" علیه دولت هشدار داده بود، باز هم گزارش هایی از اجتماعات و راهپیمایی های پراکنده کارگران معترض در برخی از شهر های ایران در این روز منتشر شد.

کارگران در تبریز مقابل اداره کار این شهر، در شیراز مقابل استانداری فارس و در قزوین در ورزشگاه یادگار امام تجمع کردند. تصویر هایی که از این تجمع ها به رسانه ها راه یافت، نشان می داد که بیشتر خواسته های کارگران صنفی است. روی برخی از پلاکاردهایی که آنان با خود حمل می کردند نوشته شده بود "کارگر، روز بی کاری ات مبارک!" و "تا حق خود را نگیریم، از پا نمی نشینیم". بر اساس گزارش ها، بیشتر اجتماع کنندگان، کارگرانی بودند که یا شغل خود را از دست داده اند یا دستمزد چند ماهه اخیر را دریافت نکرده اند. بیانیه های تشکل های کارگری هم نشان داد که رفع مشکلات معیشتی کارگران برای آنان اولویت دارد.

در چند ماه گذشته به دنبال تعطیل شدن بسیاری از واحد های تولیدی، کارگران این واحد ها عملا بی کار شده اند. بسیاری از کارخانه ها نیز سطح تولید را کاهش داده و بخشی از نیروی کار را اخراج کرده اند.

به گفته علیرضا محجوب، دبیرکل خانه کارگر، حدود دو هزار واحد تولیدی در ایران با بحران مالی روبرو هستند. روز دوشنبه روزنامه "پول" از قول ، دبیرکل خانه کارگر نوشت دولت نیز قبول کرده است که حدود ۳۰ در صد از واحدهای تولیدی با بحران مواجهند.

در روزهای گذشته هم دولت و هم مخالفان دولت به واقعیت وجود بحران در بخش کارگری واکنش نشان دادند.

همزمان با روز کارگر اعلام شد که دولت ایران ستاد ویژه ای برای حل مشکلات واحدهای تولیدی تشکیل داده که در آن وزارتخانه های اقتصادی و بانک مرکزی عضویت دارند.

به گفته علی اکبر محرابیان، وزیر صنایع و معادن ایران، هدف از تشکیل این ستاد رفع هر چه سریعتر مشکلات واحدهای تولیدی و شهرک های صنعتی است.

از سوی دیگر میرحسین موسوی، از رهبران مخالفان دولت، با انتشار بیانیه ای سعی کرد خواسته های کارگران را با اهداف جنبش اعتراضی ایران گره بزند و به آن جلوه ای سیاسی بدهد: "کارگر و معلم چه می خواهند؟... می خواهند کشور توسعه پیدا کند...آنها آزادی می خواهند... آنها دنبال عدالت هستند... مخالف فساد هستند..."

او افزایش تورم، کاهش میزان سرمایه گذاری، رواج فساد و دروغ، سوء مدیریت، تعطیلی کارخانه ها، از دست رفتن بازار برای تولیدات ملی، افزایش بی کاری و عدم پرداخت دستمزد بسیاری از کارگران را از جمله مشکلات موجود در ایران دانست و گفت که کارگران می دانند که مسائل زندگی روزمره آنها با اقدامات حکومت در محدود کردن رسانه ها، به زندان انداختن فعالان سیاسی و محدود کردن فعالیت تشکل های صنفی و سیاسی ارتباطی گسترده دارد.

مهدی کروبی، یکی دیگر از رهبران مخالفان در ایران، نیز در بیانیه ای بهبود وضع کارگران را منوط به "احترام و انجام تعهدات کشور در قبال کنوانسیون های بین المللی" دانست و استقلال اتحادیه های کارگری را به عنوان کلید حل مشکلات کارگران ذکر کرد.

آقای کروبی در بیانیه خود از افزایش نقش نیروهای نظامی در اقتصاد ایران انتقاد کرد و نوشت: "آیا با حاکمیت مطلق نظامیان بر اقتصاد که مغایر قانون اساسی است دیگر می توان از منافع و حقوق کارگران سخن گفت؟" محمد خاتمی، رئیس جمهوری پیشین ایران، نیز در این ارتباط گفت: "تجمیع سلاح، اطلاعات، ثروت و سیاست برای هر جامعه ای مشکل آفرین است".

در حالی که رهبران مخالفان دولت، سیاست های اقتصادی محمود احمدی نژاد و سوء مدیریت را باعث بدتر شدن وضعیت کارگران ایران اعلام کردند، آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی، مشکلات بخش کارگری را ناشی از اقدامات کسانی دانست که کارخانه ها را از دولت خریده و زمین ها و تجهیزات آن را فروخته اند، کارخانه را زمینگیر و کارگرها را بی کار کرده اند.

پیش تر، عباس پالیزدار در سخنرانی هایش به عنوان "دبیر کمیته تحقیق و تفحص مجلس هفتم از قوه قضائیه"، به واگذاری واحدهای تولیدی اشاره کرده بود. او که برخی از مقامات عالی رتبه دولتی را به اتهاماتی چون رانت خواری و تصاحب اموال عمومی متهم کرد، خود به اتهام نشر اکاذیب تحت پیگرد قضایی قرار گرفت.

تحریم ها و اجلاس بازنگری (ان پی تی)

محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری ایران، تنها رییس دولتی بود که در اجلاس بازنگری در پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای در نیویورک، شرکت و سخنرانی کرد.

رییس جمهوری ایران شامگاه یکشنبه، 12 اردیبهشت (2 مه)، وارد فرودگاه جان اف کندی در نیویورک شد.

اجلاس بازنگری در پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای هر پنج سال یک بار برگزار می شود تا سه اصل این پیمان، یعنی خلع سلاح، عدم گسترش تسلیحات هسته ای و کاربرد صلح آمیز انرژی اتمی و تعهد کشورهای امضا کننده این پیمان به مفاد آن را بررسی کند.

این اجلاس روز دوشنبه در سطح وزیران امور خارجه کشورهای امضاکننده پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای آغاز به کار کرد.

آقای احمدی نژاد در آغازین روز این اجلاس گفت که آمریکا کشوری است که علاوه بر استفاده از بمب اتمی، برخی از کشورها از جمله ایران را به استفاده از سلاح اتمی تهدید کرده است. او همچنین گفت که پیمان منع سلاح های هسته ای (ان پی تی) به خاطر "ناکارآیی و عدم توازن" باید بازنگری و اصلاح شود.

هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا، اظهارات محمود احمدی نژاد را تکرار "اتهام های قدیمی، کذب و گاهی اوقات کاملا بی اساس علیه ایالات متحده و کشورهای دیگر" خواند. او پیش تر نیز از رییس جمهوری ایران خواسته بود که فقط در مورد اهداف اجلاس بازنگری در پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای، سخن بگوید.

یک روز پس از سخنرانی آقای احمدی نژاد، پی جی کراولی، سخنگوی وزارت امورخارجه آمریکا گفت به رغم تلاش کشورهای مختلف برای حل مناقشه هسته ای ایران با کشورهای غربی، ایالات متحده "به طور فزاینده ای" نسبت به موفقیت مذاکرات بدبین است.

همزمان رییس جمهوری ایران در یک کنفرانس خبری در نیویورک نسبت به اعمال تحریم های جدید علیه ایران هم هشدار داد. او در گفت و گو با شبکه تلویزیونی ای بی سی نیوز نیز در مورد تصمیم رئیس جمهوری آمریکا برای تصویب دور تازه ای از تحریم ها علیه ایران، گفت: "ایشان هر اقدامی بکند، ما متناسب با همان اقدام موضع خود را اعلام خواهیم کرد. ما رفاقت خاصی با آقای اوباما نداریم. از حالا به بعد هم مثل گذشته در مقابل دشمنی ها موضع می گیریم".

روز چهارشنبه، ۱۵ اردیبهشت، سایت رسمی ریاست جمهوری ایران گزارش کرد که محمود احمدی نژاد، پیشنهاد رئیس جمهوری برزیل در خصوص مبادله سوخت هسته ای را مورد بررسی قرار داده و "موافقت اصولی خود را با این پیشنهاد اعلام کرد." اما سخنگوی وزارت امورخارجه برزیل گفت درک کشورش این است که آقای احمدی نژاد از موضع برزیل برای باز نگه داشتن مجاری گفتگو حمایت کرده است.

همزمان، اعلام شد که هو جینتائو، رئیس جمهوری چین، روز ۸ ماه مه برای دیداری دو روزه و مذاکره با رئیس جمهوری و نخست وزیر روسیه به مسکو سفر خواهد کرد. رهبران دو کشور پیرامون مسایل بین المللی و منطقه ای مورد علاقه طرفین تبادل نظر خواهند کرد "که البته شامل مساله هسته ای ایران هم خواهد شد."

معلمان و منزلت اجتماعی

روز یکشنبه ۱۲ اردیبهشت روز معلم بود. پیش از آن، علی اکبر باغانی و محمد بهشتی لنگرودی، دبیر کل و سخنگوی کانون صنفی معلمان به دفتر پیگیری وزارت اطلاعات ایران احضار و سپس بازداشت شدند.

این دو در پاییز سال گذشته نیز به همراه ده تن دیگر از اعضای این کانون به خاطر "برگزاری جلسه" و "گرامیداشت روز جهانی معلم"بازداشت شده بودند. بازداشت آنان در آن زمان اعتراض فدراسیون جهانی اتحادیه های معلمان را به همراه داشت.

خواسته های جامعه معلمان همواره از رفع مشکلات معیشتی فراتر می رود و طیف وسیعی از مطالبات صنفی و سیاسی را نیز در بر می گیرد. کانون صنفی معلمان ایران نه تنها افزایش حقوق و مزایای شغلی معلمان را می خواهد، بلکه خواستار به رسمیت شناخته شدن حق برگزاری تجمعات و تشکل های صنفی آنان نیز هست.

در بیانیه شورای هماهنگی تشکل های صنفی معلمان به مناسبت روز معلم، آمده بود: "از آنجا که برخی ایران را آزادترین کشور جهان خوانده اند که در آن آزادی نزدیک به مطلق است، باید به این سوال پاسخ دهند که چرا دلسوزترین و صادق ترین معلمان کشور صرفا بخاطر انتقاد از وضع موجود با احکامی چون اعدام، حبس، تعلیق، اخراج، تبعید، بازخرید، بازنشستگی اجباری، تنزل رتبه شغلی، محرومیت از تدریس و غیره مواجه می شوند."

مسئولان دولتی در پاسخ به نیازهای معلمان، همواره بر جایگاه معنوی آنان تاکید می کنند. امسال نیز حمیدرضا حاج بابایی، وزیر آموزش و پرورش ایران در روز معلم گفت: " معلم جایگاه رفیعی دارد... هیچ کس نمی‌تواند در ازای زحمات معلمان مبلغی را پرداخت کند، ضمن این که معلمان نیازی به تشکر از ما ندارند..."

در مقابل، میر حسین موسوی، از رهبران مخالفان دولت گفت در کشور اتفاقی افتاده که منزلت معلمان از نظر سیاسی تنزل پیداکرده است. او با اشاره به معلمان زندانی، صحبت کردن در این مورد را بسیار تلخ توصیف کرد.

در مراسم روز معلم در ایران، معمولا از معلمان تجلیل و در مدارس زنگ سپاس نواخته می شود. در سال های اخیر در این روز به چند تن از کسانی که در راه تبیین اندیشه های آیت الله مرتضی مطهری فعالیت کرده باشند، نیز جایزه ای به نام " جایزه مطهر" داده می شود.

چون محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری ایران برای شرکت در کنفرانس بازنگری پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای (ان پی تی) عازم سفر به نیویورک بود، مراسم اهدای جایزه مطهر یک روز جلوتر و با حضور او در دانشگاه تهران، برگزار شد.

حضور او در دانشگاه تهران اعتراض گروهی از دانشجویان را به همراه داشت. دانشجویان معترض پس از مطلع شدن از حضور محمود احمدی نژاد در تالار ابن سینای دانشکده علوم پزشکی، ابتدا در محوطه دانشگاه راهپیمایی و سپس در مقابل این تالار تجمع کردند و شعارهای تندی علیه او سر دادند.

یک روز پس از این تجمع، مریم عباسی نژاد، دبیر سیاسی سابق انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران احضار و بازداشت شد و ماموران امنیتی خانه او را بازرسی کردند.

روزنامه نگاران و امنیت شغلی

روزنامه نگاران ایرانی در حالی به استقبال روز جهانی مطبوعات رفتند که می دانستند بسیاری از همکارانشان کشور را ترک کرده اند ، بسیاری در زندانند و از بازگشت به کار آنان که از حبس بازگشته اند هم جلوگیری می شود.

دوشنبه سوم ماه مه، سیزدهم اردیبهشت، روز جهانی مطبوعات بود. چند روز پیش از آن گزارش موسسه فریدام هاوس در مورد آزادی رسانه های همگانی در کشورهای مختلف انتشار یافت که در آن از ایران به عنوان یکی از کشورهایی یاد شده بود که رسانه های همگانی در آن با محدودیت های شدید و سرکوب گسترده از سوی حکومت مواجه بوده اند.

در این گزارش آمده بود که مقامات دولتی ایران در گذشته، به ویژه نسبت به انتشار گزارش های مربوط به نارضایی مردم از دولت، دفاع از حقوق زنان و اقلیت ها، تظاهرات ضد دولتی، اقتصاد بیمار و توسعه فن آوری هسته ای حساسیت بیشتری نشان داده اند.

همچنین در آستانه روز جهانی مطبوعات جمعی از روزنامه نگاران و وبلاگ نویسان زندانی در ایران با ارسال نامه ای از داخل زندان ، از "محدودتر شدن" فضای رسانه ای در این کشور انتقاد کردند.

در نامه آنان آمده بود: "روز جهانی مطبوعات در شرایطی فرا می رسد که خود سانسوری و سانسور سازمان یافته گسترده ای علیه رسانه های مختلف ایران اعمال می گردد و دامنه آن تا حد اعمال تیترهای تحمیلی و عکس های منتخب حکومتی گسترش یافته است."

همزمان وبسایت های نزدیک به مخالفان دولت در گزارشی از جلوگیری از بازگشت به کار چند روزنامه نگار تازه آزاد شده خبر دادند.

بر اساس گزارش ها، بعد از انتخابات خرداد ۸۸ در ایران، بیش از ۲۰ روزنامه و نشریه توقیف و نزدیک به ۱۰۰ روزنامه نگار بازداشت شده اند که برخی از آنان هنوز در زندانند. ایران بعد از چین "بزرگترین زندان روزنامه نگاران" خوانده شده است.

در روز جهانی مطبوعات میر حسین موسوی، از رهبران مخالفان دولت در دیدار با گروهی از فعالان اصلاح طلب استان آذربایجان شرقی، گفت که در شرایط کنونی به گشایش فضای رسانه های آزاد خوشبین نیست. او پیش از آن در بیانیه اش گفته بود: "بدون انتخابات آزاد، غیر گزینشی و رقابتی و همچنین بدون آزادی زندانی ها و تشکل ها و رسانه ها، راه دیگری وجود ندارد".

از دیدگاه قانون اساسی جمهوری اسلامی، مطبوعات در بیان مطالب آزادند مگر آن که مخل به مبانی اسلام یا حقوق عمومی باشند، اما در بخشی از وصیت نامه آیت الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی آمده است: "... باید همه بدانیم که آزادی به شکل غربی آن که موجب تباهی جوانان و دختران و پسران می شود از نظر اسلام و عقل محکوم است و تبلیغات و مقالات و سخنرانی ها و کتب و مجلات بر خلاف اسلام و عفت عمومی و مصالح کشور حرام است."