نخست وزیر ترکیه سفر خود به تهران را 'نامحتمل' دانست

اردوغان
Image caption اردوغان گفته انتظاراتش از ایران برآورده نشده و سفرش به تهران نامحتمل است

نخست وزیر ترکیه سفر خود به تهران و شرکت در مذاکرات حل بحران اتمی ایران را نامحتمل دانسته و رئیس جمهوری روسیه از آخرین فرصت برای حل این بحران سخن گفته است.

روز جمعه، 24 اردیبهشت (14 مه)، رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه که عازم دیداری رسمی از یونان بود، در گفتگو با خبرنگاران در آنکارا، پایتخت ترکیه، گفت که احتمال نمی دهد برای مذاکراتی با حضور رئیس جمهوری برزیل به منظور حل بحران هسته ای ایران به تهران سفر کند.

آقای اردوغان در مورد دلیل نامحتمل بودن سفر به تهران گفت که انتظار داشت قبل از این سفر، ایران عزم خود را برای همکاری با راه حل مورد نظر ترکیه در حل بحران اتمی آن کشور اعلام کند اما چنین اعلامیه ای صادر نشده است.

پیشتر وزیر خارجه ایران گفته بود که نخست وزیر ترکیه روز یکشنبه هفته آینده به تهران سفر می کند و همراه با لولا دا سیلوا، رئیس جمهوری برزیل، در تهران حضور خواهد داشت.

هفته گذشته هم سخنگوی وزارت امور خارجه ایران اعلام کرده بود که طرحی برای مبادله اورانیوم غنی شده ایران با سوخت رآکتور اتمی تهران مطرح است و در مورد آن با ترکیه و برزیل مذاکراتی صورت گرفته است.

به گفته سخنگوی وزارت خارجه ایران، این مذاکرات سه جانبه با حضور نخست وزیر ترکیه و رئیس جمهوری برزیل، که برای شرکت در اجلاس رهبران کشورهای عضو گروه 15 به تهران عزیمت می کند، دنبال خواهد شد.

منابع دولتی ترکیه گفته بودند که دولت های این کشور و برزیل طرح مشترکی را برای حل بحران اتمی ایران تهیه کرده اند که شامل مبادله اورانیوم غنی شده با سوخت رآکتور اتمی تهران در خاک ترکیه می شود.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، آقای اردوغان در اشاره به این طرح مشترک گفته است که "به نظر می رسد سفر به تهران در روز دوشنبه این هفته میسر نباشد زیرا ایران در این زمینه گامی برنداشته است."

نخست وزیر ترکیه گفت که برای حضور در تهران در روزهای یکشنبه و دوشنبه هفته آینده تعهدی هم نکرده بود و افزود "قبلا گفته بودم که ممکن است به تهران بروم اما حالا باید بگویم که در این تاریخ ها، در آذربایجان و گرجستان خواهم بود."

آقای اردوغان تاکید کرد که "ما انتظاراتی در این زمینه داشتیم" و افزود که به ایران گفته شده بود که ترکیه برای قبول نقش میانجی در حل بحران هسته ای آن کشور، لازم می داند دولت ایران بیانیه ای حاوی عزم خود برای حل و فصل این مساله از این طریق صادر کند.

رجب طیب اردوغان گفت که"همراه با برزیل، ما صرفا قصد داشتیم به روند حل مساله کمک کرده باشیم."

گروه پانزده

نخست وزیر ترکیه در عین حال اعلام کرد که در صورت لزوم، می تواند وزیر خارجه خود را به تهران اعزام کند اما در حال حاضر، برنامه ای برای سفر او هم وجود ندارد.

ایران، به عنوان ریاست دوره ای گروه 15 میزبانی اجلاس سران این گروه را برعهده دارد و مقامات ایرانی گفته بودند سران و رهبران هجده کشور عضو در اجلاس تهران شرکت می کنند.

Image caption مدودف (چپ) ماموریت دا سیلوا را آخرین فرصت ایران قبل از اقدام شورای امنیت دانسته است

روز جمعه، منوچهر متکی، وزیر خارجه ایران، گفت که بیش از ده کشور عضو این گروه در سطح رئیسان جمهوری، معاونان رئیس جمهوری و وزیران در چهاردهمین اجلاس سران در روز 27 اردیبهشت در تهران حضور خواهند یافت و این میزان مشارکت را "حضوری پر رنگ و قوی" توصیف کرد.

ترکیه در گروه 15، متشکل از تعدادی از کشورهای در حال توسعه عضو جنبش غیر متعهدها، عضویت ندارد اما در کنار برزیل، از اعضای غیر دائم شورای امنیت سازمان ملل است.

تشکل بین المللی موسوم به گروه 15 در جریان اجلاس سران کشورهای جنبش غیرمتعهدها در سال 1989 توسط پانزده کشور از اعضای این جنبش پایه گذاری شد و در حال حاضر، هجده کشور در آن عضویت دارند.

هدف این گروه پیشبرد همکاری بین اعضا در زمینه های توسعه اقتصادی، تجارت و فن آوری است و کشورهای آرژانتین، الجزایر، اندونزی، ایران، برزیل، پرو، جامائیکا، زیمبابوه، سریلانکا، سنگال، شیلی، کنیا، مالزی، مصر، مکزیک، نیجریه، ونزوئلا و هند در آن عضویت دارند.

خبر انصراف نخست وزیر ترکیه از سفر به ایران در حالی منتشر می شود که کشورهای غربی عضو شورای امنیت خواستار تصویب قطعنامه جدیدی حاوی تشدید تحریم های بین المللی علیه برنامه هسته ای جمهوری اسلامی هستند.

ترکیه به ایران پیشنهاد کرده بود که طرح آژانس بین المللی انرژی اتمی برای مبادله بخش عمده اورانیوم غنی شده در داخل این کشور با سوخت مورد نیاز رآکتور تحقیقاتی تهران را اجرا کند و برای رفع اعتراض جمهوری اسلامی در مورد محل مبادله، تحویل و تحول اورانیوم و سوخت در خاک ترکیه صورت گیرد.

لولا دا سیلوا، رئیس جمهوری برزیل، از اعضای گروه 15، در حال حاضر به روسیه سفر کرده و قرار است روز یکشنبه عازم تهران شود.

آقای دا سیلوا روز جمعه با دمیتری مدودف، رئیس جمهوری روسیه، در مسکو دیدار و گفتگو کرد و بحران هسته ای ایران از جمله مسایل مورد گفتگو بوده است.

در پایان این دیدار، آقای مدودف سفر رئیس جمهوری برزیل به تهران را آخرین تلاش برای حل بحران هسته ای ایران قبل از تصمیم گیری شورای امنیت در مورد تشدید تحریم های بین المللی علیه این کشور توصیف کرد.

وی گفت "ممکن است این آخرین فرصت ایران قبل از اتخاذ تصمیم مناسب در چارچوب شورای امنیت باشد و امیدوارم که این ماموریت به موفقیت بیانجامد."

مطالب مرتبط