ایران به قبول بیانیه 'مبادله سوخت' از سوی غرب امیدوار است

مهمانپرست
Image caption مهمانپرست امیدوار است کشورهای گروه وین بیانیه تهران را مورد قبول قرار دهند

وزارت خارجه ایران نسبت به قبول بیانیه مبادله سوخت اتمی توسط قدرتهای جهانی ابراز امیدواری کرده و همزمان با برخی انتقادهای داخلی، سرپرست مذاکرات هسته ای در مجلس حاضر شده است.

روز سه شنبه، 28 اردیبهشت (18 مه)، رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در نشست خبری هفتگی خود بیانیه روز گذشته سه کشور ایران، برزیل و ترکیه حاوی انتقال بخش عمده اورانیوم غنی شده ایران به ترکیه در برابر دریافت سوخت رآکتور تحقیقاتی پزشکی تهران را "گامی بلند" برای حل و فصل مساله برنامه هسته ای ایران خواند.

آقای مهمانپرست در عین حال ابراز امیدواری کرد که کشورهای شرکت کننده در مذاکرات هسته ای ایران از این بیانیه استقبال کنند و گفت انتظار داریم گروه وین آمادگی خود را برای مبادله سوخت اعلام کند.

سخنگوی وزارت خارجه در مورد عدم استقبال برخی از کشورهای غربی، از جمله آمریکا و بریتانیا، از بیانیه تهران و موضع منفی اسرائیل و آلمان از این بیانیه گفت که بیانیه تهران گامی مهم برای جایگزین کرده "روند تعاملی به جای روند تقابلی" در موضوع هسته ای ایران است و ابراز امیدواری کرد که پس از ارسال نامه رسمی ایران به آژانس حاوی تعهد به اجرای بیانیه تهران، گروه وین هم به طور کتبی موافقت خود را با محتوای این بیانیه اعلام دارد.

در ماه اکتبر سال گذشته، نمایندگان ایران و کشورهای آمریکا، روسیه و فرانسه، از اعضای گروه 1+5، و نماینده آژانس بین المللی انرژی اتمی در اجلاسی در وین، پایتخت اتریش، شرکت کردند و پیشنهاد آژانس برای خروج بخش عمده ای از اورانیوم غنی شده ایران - با خلوص 3.5 درصد - در مقابل دریافت سوخت رآکتور اتمی تهران - با خلوص حدود 20 درصد - را مورد بررسی قرار دادند.

اعضای گروه 1+5 ظرف چند روز این پیشنهاد را پذیرفتند اما جمهوری اسلامی، با طرح اعتراضات مختلف نسبت به این پیشنهاد، از اعلام نظر قطعی خود در این مورد خودداری ورزید که همراه با تصمیم به غنی سازی اورانیوم تا خلوص 20 درصد در تاسیسات داخلی، باعث شد کشورهای غربی در صدد تصویب قطعنامه جدید شورای امنیت علیه ایران برآیند.

Image caption بخش عمده ذخیره اورانیوم غنی شده ایران در برابر سوخت رآکتور تهران تحویل می شود

با سرعت گرفتن اقدامات غرب برای تصویب چنین قطعنامه ای در ماه های اخیر، روز گذشته ایران با پیشنهاد ترکیه و برزیل برای تحویل هفتاد و پنج درصد ذخیره اورانیوم غنی شده خود به ترکیه در برابر دریافت یکصد و بیست کیلوگرم سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران موافقت کرد.

در حالیکه برخی مقامات ایرانی در روز دوشنبه تاکید داشتند که با وجود قبول بیانیه تهران، تولید اورانیوم با خلوص 20 درصد در ایران ادامه خواهد داشت، آقای مهمانپرست، ظاهرا در واکنش به ابراز نگرانی کشورهای غربی در این مورد، گفته است که "در این بیانیه موضوع مبادله سوخت مورد توافق بوده است که ما آن را حق طبیعی خود می دانیم و اگر اجرا شود، سوخت رآکتور تهران تامین خواهد شد."

پیش از این، مقامات جمهوری اسلامی تاکید می ورزیدند که ادامه غنی سازی برای تولید سوخت مورد نیاز نیروگاه هایی که ممکن است در آینده ساخته شود، حق انکار ناپذیر ایران است اما اظهارات آقای مهمانپرست ممکن است به معنی آن باشد که اینک، دریافت سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران، که در مذاکرات وین مطرح شده و مورد قبول غرب قرار گرفته بود، حقوق و خواست های ایران را تامین می کند.

واکنشهای داخلی و جلسه مجلس

در زمینه انعکاس بیانیه تهران در داخل، روز سه شنبه، سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و سرپرست مذاکرات هسته ای ایران، برای توضیح در مورد این بیانیه و پاسخ به سئوالات نمایندگان در این زمینه، در جلسه غیرعلنی مجلس حضور یافت.

Image caption قبول بیانیه تهران توسط دولت انتقاداتی را هم در داخل ایران در پی داشته است

به گزارش خبرگزاری کار ایران، علی لاریجانی، رئیس مجلس و سرپرست سابق مذاکرات هسته ای که در گذشته از منتقدان جدی هرگونه نرمش از سوی ایران در بحران هسته ای بود، گفت که "در مورد موضوع هسته ای باید همه کشور یکصدا پیش روند" و هدف از جلسه غیرعلنی روز سه شنبه را "گفتگوی جدی برای نزدیک کردن نظرات بین دولت و مجلس" عنوان کرد که ظاهرا به معنی وجود اختلاف نظرهایی در این زمینه بوده است.

در همانحال، خبرگزاری مهر به نقل از حسین ابراهیمی، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نوشته است که مهمترین نگرانی ابراز شده از سوی نمایندگان در این جلسه نبود تضمین هایی در مورد اجرای بیانیه تهران از سوی کشورهای غربی بوده زیرا ممکن است کشورهای گروه 1+5 این بیانیه را به عنوان راه حل بحران هسته ای ایران نپذیرند.

به گفته آقای ابراهیمی، سرپرست مذاکرات هسته ای در این مورد گفته است که به دلیل حمایت ترکیه، برزیل و روسیه از بیانیه تهران، دیگر مساله صدور قطعنامه جدید شورای امنیت علیه ایران منتفی است.

به گزارش مهر، رئیس کمیسیون خارجی مجلس اقدام ایران در قبول پیشنهاد برزیل و ترکیه را موفقیتی بزرگ دانست و به عنوان دلیل هم اظهار داشت که در برخی اظهار نظرها آمده است که "ایران با این بیانیه سر برزیل و ترکیه کلاهی گذاشته که این نشان می دهد که ایران در این مورد به موفقیت رسیده است."

به گزارش همین خبرگزاری، حسن غفوری فرد، از نمایندگان اصولگرای مجلس، گفته است که اگر موافقتنامه ای برای اجرای بیانیه تهران امضا شود، طبق قانون اساسی، چنین موافقتنامه ای باید به تصویب مجلس برسد و این موضوع در جلسه روز سه شنبه مطرح شد.

در همانحال، احمد توکلی، یکی از نمایندگان اصولگرای مجلس، گفته است که بیانیه تهران مصالح ملی را تامین نمی کند و از محمود احمدی نژاد خواسته است در این مورد توضیح دهد زیرا، به گفته وی، این بیانیه حاوی تعهد یکطرفه ایران و به ضرر کشور است زیرا ایران را موظف می کند یکهزار و دویست کیلوگرم اورانیوم غنی شده خود را به ترکیه انتقال دهد در حالیکه دریافت سوخت مورد نیاز رآکتور تهران تنها در پی موافقت گروه وین امکانپذیر خواهد بود.

در همین زمینه، روزنامه جمهوری اسلامی نیز در مقاله ای در شماره روز سه شنبه، بیانیه تهران را به شدت مورد انتقاد قرار داد و نوشت که این بیانیه با خواست آیت الله خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی، و اظهارات قبلی مقامات ایرانی از جمله وزیر امور خارجه در هفته گذشته مغایرت دارد که همواره تاکید داشته اند که هر گونه مبادله سوخت با کشورهای گروه 1+5 باید در خاک ایران انجام شود و مبادله همزمان صورت گیرد، در حالیکه در بیانیه تهران، سوخت نیروگاه تهران یک سال پس از ارسال اورانیوم ایران به ترکیه صورت می گیرد.

این روزنامه نوشته که در پیشنهاد سال گذشته آژانس بین المللی، که دولت ایران آن را قبول نکرد، قرار بود ایران در برابر تحویل 75 درصد ذخیره اورانیوم غنی شده خود، دویست کیلو اورانیوم 20 درصدی دریافت کند در حالیکه براساس بیانیه تهران، ایران یکهزار و دویست کیلوگرم، یعنی 80 درصد ذخیره اورانیوم غنی شده خود را تنها با یکصد و بیست کیلوگرم سوخت رآکتور تهران مبادله می کند.

روزنامه جمهوری اسلامی در خاتمه این مقاله می نویسد "این واقعیت های آشکار بر این نکته تاکید می کنند که برخلاف آنچه که در تبلیغات رسمی اعلام می شود، توافق دیروز تهران نباید یک پیروزی قلمداد شود، زیرا یک عقب نشینی در برابر زیاده خواهی های غرب است و جمهوری اسلامی ایران نباید به آن تن دهد."

در مقابل، روزنامه کیهان، که تا کنون از حق ایران در غنی سازی اورانیوم دفاع می کرد و با راه حل های ارائه شده برای رفع بحران اتمی ایران، از جمله پیشنهاد مبادله سوخت در اجلاس وین، به شدت مخالفت می ورزید، در مطلبی از بیانیه تهران حاوی مبادله اورانیوم غنی شده با سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران دفاع کرده و آن را ستوده است.

هنوز گزارشی در مورد نظر رهبر جمهوری اسلامی پیرامون بیانیه تهران انتشار نیافته است.

مطالب مرتبط