بررسی روزنامه های صبح تهران؛ شنبه اول خرداد

تیترهای اول

آرمان با تیتر "پلمب چهارصد و ده خانه هرمی"، ابتکار با "حمله مشترک وزارت اطلاعات و ناجا به شرکت های هرمی" همین خبر را منتشر کرده اند، ایران نوشته "تیر خلاص هرمی ها با انهدام چهارصد شرکت" و "پایان افسانه شرکت های هرمی" عنوان اصلی تهران امروزاست.

کیهان از "عملیات ضربتی وزارت اطلاعات و ناجا" به عنوان انهدام همزمان چهارصد و ده شرکت هرمی خبر داده است و جام جم هم در تیتر نخست خود از " انهدام چهارصد و ده دفتر شرکت های اهرمی" نوشته است.

"دولت دست به دامان بانک مرکزی نشود" عنوان اصلی پول است، "چاره فقط افزایش سرمایه بانک هاست" در صدر اخبار جهان صنعت آمده، دنیای اقتصاد روزنامه اقتصادی دیگر از "خانه تکانی در قلب اقتصاد آمریکا" خبر داده و "پرونده های ده ها میلیارد تومانی در سازمان بازرسی" تیتر اول مردم سالاری است.

"چه کسی گفته دشمن مات شده" به نقل از نایب رییس مجلس تیتر اول آفتاب یزد است، خراسان از "نامه هشدار آمیز ترکیه و برزیل به شورای امنیت درباره تشدید تحریم ایران" خبر داده، روزنامه جمهوری اسلامی در عنوان اول خود نوشته "ایران غنی سازی را ادامه می دهد" و رسالت در تیتر اول خود نوشته "افشای سند معامله غیرقانونی اتمی آمریکا و اسرائیل".

گزیده مقالات

جاسوسان و انکار جاسوسی

در حالی که روزنامه های امروز با چاپ عکس هائی از مادران سه کوهنورد آمریکائی زندانی در ایران نشان داده اند که آن ها فرزندان خود را در آغوش گرفته و در تهران پذیرائی شده اند تهران امروز در مقاله اصلی خود نوشته با اشاره به ماجرای کلوتیلد رییس معلم فرانسوی و احتمال جاسوس بودن وی نوشته هیچ‌كس در هیچ كجای دنیا برای جاسوسی از كشوری دیگر «ویزای جاسوسی» نمی‌گیرد، این ابتدایی‌ترین درس دنیای جاسوسی است كه جاسوس‌ها، جاسوس نیستند.

به نوشته این روزنامه ساخت هویت‌های جعلی برای عوامل اطلاعاتی و جاسوسی جزو اصول اساسی این دنیا محسوب می‌شود. چنان که سازمان سیا در آغاز دهه 80 میلادی صدها شغل و عنوان فعالان زیرمجموعه خود را تغییر داد و در عوض به ساخت مشاغل جدید برای عوامل خود روی آورد. هیچ وقت هیچ‌كس از این افراد كه معمولا برای انجام عملیات‌های خاصی به نقاط دیگر اعزام می‌شوند مداركی دال بر حضور رسمی در سیستم‌های جاسوسی و اطلاعاتی نه همراه می‌برد و نه به همراه دارد.

تهران امروز با اشاره به هر کس به عنوان جاسوس دستگیر می شود معمولا بلافاصله با تكذیب كشورها مواجه می‌شوند كه آنها اصلا جاسوس نیستند بلكه توریست، روزنامه‌نگار، پژوهشگر، استاد دانشگاه، پزشك، معلم، ورزشكار، شهروند عادی یا چیزی شبیه به این هستند و بازداشت آنها مثلا درست نیست یا غیرقانونی است.

آمریکا چه می خواهد؟

روزنامه جمهوری اسلامی تندترین مخالف بیانیه هسته ای تهران امروز در سرمقاله خود با عنوان آمریکا چه می خواهد نوشته با توجه به خواسته‌های غیرقانونی آمریكا، دل بستن به تبادل سوخت در خاك تركیه با تكیه بر آنچه در بیانیه تهران آمده برخلاف هوشمندی سیاسی است. علاوه بر اشكالات متعددی كه به بیانیه تهران در مورد عدم همزمانی مبادله و مقدار آن وارد است، اصولا تركیه مكان مناسبی برای تبادل نیست.

این روزنامه با تاکید بر این که دولت تركیه قابل اعتماد است احتمال داده با توجه به حضور ناتو در این كشور، قدرتی كه نظامیان لائیك دارند، وسلطه و نفوذ آمریكا بر تركیه و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، آمریكا بتواند هر طور كه اراده كند در این زمینه عمل نماید.

روزنامه جمهوری اسلامی در عین حال تاکید کرده ایران 20 سال قبل با خرید 40 كیلو سوخت با غنای 20 درصد توانست رآكتور تهران را تا امروز تغذیه كند و هنوز استفاده از آن ادامه دارد. اكنون كه مسئولان كشور اعلام كرده‌اند با حضور و نظارت نمایندگان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، موفق به غنی سازی 20 درصدی شده‌اند طبعا نیازی به وارد كردن سوخت 20 درصدی از خارج نداریم و می‌توانیم موضوع مبادله را اصولا منتفی بدانیم.

آمریکا غافلگیر شد

کیهان در سرمقاله خود با این مقدمه که بیانیه تهران برای طرف غربی حقیقتا غافلگیر كننده بود نوشته بیانیه دقیقا زمانی در تهران امضا شد كه طرف های غربی خود را برای گرفتن قیافه حق به جانب در مقابل تركیه و برزیل و گفتن این جمله كه «دیدید گفتیم با ایران نمی شود به نتیجه رسید» آماده كرده بودند. حتی پیش از نشست تهران هم معلوم بود كه غربی ها باور نمی كردند در ایران اتفاق غیر منتظره ای رخ بدهد.

این روزنامه ادعا کرده که رئیس جمهور روسیه هفته گذشته در مسكو به لولا داسیلوا گفت در تهران شانسی بیش از 30 درصد ندارد و چند روز قبل از او هم هیلاری كلینتون گفته بود امكان ندارد كه تلاش های تركیه و برزیل به نتیجه ای برسد. وقتی همه این پیش بینی ها نادرست از آب درآمد واضح بود كه غربی ها دچار سرگیجه شده اند. در واقع، بیانیه تهران همه مبانی اقدام آمریكا علیه ایران را فرو ریخت.

سرمقاله کیهان مبانی شکست آمریکا را در این دانسته که آمریكایی ها همواره تاكید می كردند برنامه هسته ای ایران یك تهدید است اما بیانیه تهران نشان داد ایران یك برنامه تجاری كاملا شفاف را تعقیب می كند. و آمریكایی ها می گفتند در مورد ایران اجماع وجود دارد اما بلافاصله پس از امضای بیانیه تهران معلوم شد همه آن سیستم اجماعی كه آمریكایی ها ساخته بودند و هدف آن به قول خودشان فرستادن پیام یكپارچه جامعه بین المللی به ایران بود، تا چه حد شكننده است. و بالاخره آمریكایی ها همواره می گفتند یافته شدن هرگونه راه حل برای مسائل مهم جهانی از جمله مسئله ایران بدون مشاركت آنها ممكن نیست. بیانیه تهران نشان داد كه اتفاقا آمریكا بخشی از مشكل است نه بخشی از راه حل.

گول حوادث بعد از انتخابات را خورد

امیر محبیان در سرمقاله رسالت با ابراز خوش بینی نسبت به سیاست های اوباما نوشته آشوب های پس از انتخابات سال گذشته به این سیاست ها آسیب زد و اوباما بر اساس تحلیل غلطی که در ادامه برداشت های غلط دولت بوش از وضعیت داخلی ایران بود؛ تمامی نتایج مثبت اقدامات پیشین خودرا در قماری کوته اندیشانه باخت. به عبارتی؛ دریچه ای هر چند کوچک که برای حل معضلات سی ساله روابط میان دو کشور گشوده شده بود بدلیل اشتباه تحلیلی اوباما و مشورت های غلط به او بسته شد.

نویسنده این مقاله نوشته با وجود این بیانیه تهران را علامتی هوشمندانه؛ دقیق وظریف از سوی ایران به جهان غرب مبنی برمیل به تعامل است.البته تعاملی کهبر ستونهایی از واقعیت گرایی و احترام دو جانبه بنا شده است. علامتی مثبت از سوی ایران بوده و میتواندگشاینده دریچه ای باشد که با اشتباه اوباما بسته شد.

در پایان سرمقاله رسالت آمده نسبت به شخص احمدی نژاد و دولت او هر نگاهی می توان داشت؛ ولی نمی توان منکر شد که احمدی نژاد روحیه و نیز تمایلی استثنایی برای انجام کارهای بزرگ دارد؛بیانیه تهران بذرهای کاری بزرگ را با ظرافت درون خود نهان دارد؛ آیا جهان این پیام را در خواهد یافت؟

عاقبت هرمی ها

ایران روزنامه دولت که دو ماه پیش در خبر اول خود از قانونی شدن شرکت های هرمی نوشته بود در شماره امروز خود در تائید عملیات وزارت اطلاعات و ناجا نوشته سال‌ها پیش غده سرطانی گلدكوئیست به تازگی در جامعه ما شكل گرفته بود و یك برخورد حساب شده و منسجم توأم با اطلاع‌رسانی درست و دقیق، می‌توانست به مثابه همان جراحی محدود برای برداشتن غده سرطانی باشد؛ اما كار به جایی رسید كه اینک دو میلیون نفر عضو این شركت‌ها شدند.

به نوشته این روزنامه در این‌كه فعالیت شركت‌های هرمی، حتی با معیارهای اقتصاد سرمایه‌داری نیز قابل توجیه نیست و به همین دلیل بسیاری از كشورها مانع فعالیت این شركت‌ها می‌شوند، در این‌كه شركت‌های هرمی فساد اقتصادی، كلاهبرداری، از بین بردن انگیزه كار و تلاش مثبت و روحیه زیاده‌خواهی را در جوانان تشدید می‌كنند، هیچكس تردیدی ندارد.

بورس، دماسنج اقتصاد

علیرضا کدیور در سرمقاله دنیای اقتصاد با این شروع که بورس تهران دما سنج اقتصاد ایران نیست نوشته بورس تهران به واسطه چند عامل، تاكنون نسبت به این سقوط معنادار و احتمالا مدت‌دار واكنش نشان نداده است. در این میان نخستین عامل به خوش‌بینی نسبت به بهبود قیمت‌ها در ماه‌های پیش رو در سال‌جاری (با توجه به گذشت تنها دو ماه از سال كاری) بازمی‌گردد. از سوی دیگر نزدیكی به فصل مجامع و انتظار برای دریافت سود نقدی، تا حد زیادی بار منفی روانی ناشی از سقوط قیمت‌های جهانی را تعدیل كرده است.

این کارشناس اقتصادی تاکید کرده به نظر می‌رسد تداوم تقویت ارزش برابری دلار آمریكا نسبت به سایر ارزها و سقوط یا حتی ثبات قیمت‌های جهانی در سطح فعلی می‌تواند پس از گذر از فصل مجامع و تقسیم سود نقدی (با توجه به كاهش ارزش ذاتی شركت) روزهای متفاوتی را برای بورس تهران رقم زند. روزهایی كه تاثیرات اجرای قانون هدفمندسازی یارانه‌ها، نیز به تدریج خود را نشان خواهد داد.

نگران بانک مرکزی

رضا طهماسبی در گزارش روزنامه پول از میزگرد تخصصی همایش پولی و ارزی کشور نوشته این میزگرد بیشتر از آنچه تصور می‌شد، انتقادی بود و البته سرشار از پیام‌های صریح که ازسوی تکنوکرات‌هایی همچون طهماسب مظاهری، ولی‌الله سیف، پرویز عقیلی و یحیی آل‌اسحاق صادرشد.

در گزارش پول از این همایش آمده پانل تخصصی دومین روز همایش پولی و بانكی در مورد تامین مالی تولید بود بنابراین طبیعی به نظر می‌رسید که سخنران اصلی این پانل، رییس اتاق بازرگانی باشد. او را نیز از سیاست‌های یک‌جانبه بانک مرکزی در زمان مظاهری انتقاد کرد گر چه سیاست‌های انقباضی رییس كل پیشین بانك مركزی طهماسب مظاهری را برای كنترل تورم مفید خواند

به نوشته این روزنامه طهماسب مظاهری، رییس كل پیشین بانك مركزی نیز با اذعان به اینكه سیاست‌ سه‌قفله كردن بانك مركزی عوارضی داشته اما از این سیاست دفاع كرد و آن را مانع از سقوط اقتصاد به ورطه تورم بالای ناشی از افزایش نقدینگی و پایه پولی دانست. مظاهری در سخنانش گفت: ما به سرعت سمت سقوط می‌رفتیم و باید ترمز می‌كردیم. شاید این ترمز شدید برای اقتصاد ما عوارضی داشت اما نگذاشت سقوط كنیم.