خودروهای فرسوده در خیابانهای ایران جولان می دهند

خودروی فرسوده
Image caption برنامه از رده خارج کردن خودروها فرسوده موفقیت آمیز نبوده است

در حالی که پلیس ایران می گوید در سال گذشته ۱۵۸ هزار دستگاه خودروی فرسوده از رده خارج شده است اما گزارش های تازه نشان می دهد که تنها دو هزار نفر از مالکان خودروهای فرسوده توانسته اند، خودروی جایگزین دریافت کنند.

امیر رجبی معاون ستاد نوسازی ناوگان حمل و نقل کشور به خبرنگاران گفته که یکصدهزار نفر از مالکان مدارک خودروهای فرسوده خود را به مراکز اسقاط خودرو فرستاده اند و تقریبا نیمی از آنها خودروی خود را به این مراکز تحویل داده اند.

خودروهای قدیمی و فرسوده به مراکزی منتقل می شوند تا با نظارت پلیس از رده خارج شوند و معمولا مالکان خودرها فرسوده می خواهند در مقابل خودروی فرسوده، یک خودرو نو تحویل بگیرند.

طرح از رده خارج کردن خودروهای فرسوده حدود نه سال پیش شروع و برنامه های مختلفی به اجرا گذاشته شد اما این طرحها چندان موفقیت آمیز نبود.

برنامه هایی نظیر از رده خارج کردن خودروی پیکان از سوی شرکت سازنده اش ایران خودرو، ممنوع شدن خرید و فروش خودروهای فرسوده و بعد از آن برنامه منسجم دولت محمد خاتمی در قالب برنامه چهارم توسعه برای از رده خارج کردن خودروهای فرسوده نمونه هایی از این دست است.

در دولت محمود احمدی نژاد نیز همان برنامه از رده خارج کردن خودروها ادامه یافت و گزارشها نشان می دهد که حدود ۷۰۰ هزار خودروی فرسوده در این مدت از رده خارج شده است.

به گفته آقای رجبی، حدود یک میلیون ۴۰۰ هزار دستگاه خودروی فرسوده باید تا پایان سال ۱۳۹۰ یعنی کمتر از دو سال دیگر از رده خارج شود.

عملکرد سالهای اخیر دولت نشان می دهد که با وجود همه تلاشها، برنامه از رده خارج کردن خودروهای فرسوده با اهداف پیش بینی شده فاصله بسیار دارد و بعید به نظر می رسد که دولت بتواند در فاصله کمتر از دو سال این تعداد خودروی فرسوده را از رده خارج کند.

Image caption اگر ایران بتواند خودروهای فرسوده را از رده خارج کند می تواند آلودگی هوا و مصرف بنزین را کاهش دهد

دولت سال گذشته برنامه ای به اجرا گذاشت تا مالکان خودروهای فرسوده را وادارد، خودروهایشان را به مراکز اسقاط خودرو تحویل دهند. محدودیت هایی نظیر باطل کردن کار سوخت و مشوق هایی نظیر پرداخت وام برای خرید خودروی جدید باعث شد تا مالکان خودروهای فرسوده تمایل بیشتری برای اسقاط خودروهایشان نشان دهند.

دولت دو روش را همزمان امتحان کرد اول این که در ازای از رده خارج کردن خودروهای فرسوده، مبالغی را به عنوان کمک بلاعوض به صاحبان این خودروها اختصاص داد و دوم این که اگر صاحبان خودروها می خواستند به جای خودروی فرسوده، خودروی نو بگیرند، به آنها وام می داد.

اما مشکلی که بوجود آمد این بود که بانک ها حاضر نبودند به مالکان خودروهای فرسوده که ضامن معتبر ندارند، وام بدهند.

آقای رجبی می گوید که حدود ۳۰ درصد از مالکان خودروهای فرسوده، با مشکل ضامن روبرو هستند.

برای حل این مشکل تهمیداتی در نظر گرفته شده است و به گفته آقای رجبی، قرار بر این شده که متقاضیان استفاده از وام های پنج و هفت میلیون تومانی یک ضامن و متقاضیان وام های ۱۰ میلیون تومانی دو ضامن معتبر داشته باشند که یکی از آنها می تواند کارمند رسمی نباشد اما از نظر بانک معتبر باشد.

برنامه ناتمام

بر اساس برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی که سال گذشته اجرای آن به پایان رسید باید حدود دو میلیون خودروی فرسوده در طول یک برنامه پنج ساله از رده خارج می شد اما گزارشها نشان می دهد که حدود یک سوم این برنامه عملی شده است.

بر اساس برنامه چهارم توسعه دولت موظف شده بود از سال ۸۴ تا سال ۸۸ به ترتیب سالانه دویست هزار، سیصد هزار، چهارصد هزار، پانصد هزار و ششصد هزار دستگاه خودروی فرسوده را از رده خارج کند.

اما در چند سال اول اجرای این طرح تعداد محدودی خودروی فرسوده از رده خارج شد و گزارشهای رسمی نشان می دهد که در بهترین شرایط دولت توانسته حدود ۷۰۰ هزار خودروی فرسوده را از سطح خیابانها جمع آوری و به مراکز اسقاط خودرو منتقل کند.

خودروهای فرسوده، خودروهایی هستند که سوخت زیادی مصرف می کنند و یکی از عوامل اصلی آلودگی به حساب می آیند.

خودروهای فرسوده دو برابر بیشتر از حد استاندارد بنزین مصرف می کنند و این برای ایران که یک سوم از ۶۷ میلیون لیتر بنزین مصرفی خود را از خارج تأمین می کند، مشکلی مضاعف است.

کارشناسان می گویند که اگر دولت در پنج سال گذشته خودروهای فرسوده را از رده خارج می کرد هم می توانست تا حدودی جلوی آلودگی هوای شهرهای بزرگ را بگیرد و هم از مصرف بنزین بکاهد.

مطالب مرتبط