دانشنامه ایرانیکا در نیمه راه، تحرک تازه برای تامین هزینه ها

حورا یاوری
Image caption حورا یاوری، از ویراستاران ایرانیکا، و بیبی کسرائی، مبتکر طرح تازه کمک مالی

دوستداران فرهنگ و تمدن ایران در آمریکا، تلاش تازه ای را برای سرعت بخشیدن به انتشار دانشنامه ایرانیکا آغاز کرده اند.

از دو سال پیش که بحران مالی، گریبان کشورهای غرب را گرفت و رکودی بیسابقه از جمله آمریکا را در بر گرفت، ایرانیکا هم دچار مشکلات جدی در تامین هزینه ها شده است.

حامیان مالی اصلی این دانشنامه در حال حاضر دانشگاه کلمبیای نیویورک و بنیاد ملی علوم انسانی آمریکا هستند. جز این، تنها کمکهای مالی ایرانیان مهاجر است که بیشترین نقش را در ادامه کار ایرانیکا داشته است.

در مراسمی که این هفته در کالیفرنیا برای گرامیداشت نودمین سال تولد احسان یارشاطر، بنیانگذار و سرویراستار ایرانیکا برگزار شد، برنامه های تازه ای برای تشویق ایرانیان مقیم خارج به یاری کردن ایرانیکا اعلام شد.

احسان یارشاطر در گفتگو با بی بی سی گفت که با توجه به کاهش شدید کمکهای مالی کلان به ایرانیکا که ناشی از بحران اقتصادی بوده، اکنون تلاشها بر جذب کمکهای کوچکتر، اما در مقیاسی وسیع متمرکز شده است.

تا کنون ۱۵ جلد از دانشنامه ایرانیکا منتشر شده و برآورد می شود که در نهایت، حجم آن به چهل تا چهل و پنج جلد برسد. به گفته آقای یارشاطر، از این نظر، ایرانیکا بر اکثر دائره المعارفهای بزرگ جهان از جمله دانشنامه کمبریج برتری خواهد داشت.

کار تدوین این دانشنامه در سال ۱۳۴۷ خورشیدی، به پیشنهاد آقای یارشاطر با اختصاص ۲ میلیون دلار از طرف سازمان برنامه و بودجه ایران آغاز شد، اما پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران، بودجه این دانشنامه قطع شد و تدوین آن در ایالات متحده ادامه یافت.

Image caption احسان یارشاطر نود ساله شد و ایرانیکا به جلد پانزدهم رسید

بیبی کسرائی، کارشناس اقتصاد و رسانه ها که مبتکر این برنامه تبلیغاتی جدید است به بی بی سی گفت: "ما کمپینی با عنوان "ویوا ایرانیکا" یا "زنده باد ایرانیکا" آغاز کرده ایم که هدف از آن، استمرار تکمیل این دانشنامه با اتکا بر کمکهای دوستداران فرهنگ ایران است. از آنجا که حجم کمکهای چشمگیر مالی شدیدا نزول کرده، در این کمپین می کوشیم ایرانیان مهاجر را با اهمیت ایرانیکا آشنا کنیم و از آنها بخواهیم در حد امکان خود، کمکهای مالی اندکی به این دانشنامه اختصاص بدهند."

بر اساس این طرح، علاقه مندان می توانند به فراخور توان مالی، از روزی 25 سنت تا یک دلار به ایرانیکا کمک کنند. سطوح مختلف یاری رسانی با عنوانهای "ایرانیکا 365"، "ایرانیکا 180" و "ایرانیکا 90" مشخص شده اند.

دانشنامهٔ ایرانیکا که از بزرگترین پروژه های ایرانشناسی در جهان شمرده می شود، با هدف بیش‌ترین دسترسی برای خوانندگان در سطح جهانی به زبان انگلیسی منتشر می‌شود. قرار است پس از اتمام و تکمیل، همهٔ نوشتارها به زبان فارسی ترجمه شوند.

هیأت ویراستاران (شامل افرادی چون احمد اشرف و نیکولاس سیمز-ویلیامز) و بیش از ۴۰ ویراستار (همانند ویلیام چیتیک) و ۱۶۵۰ پژوهنده، در تکمیل این دانشنامه بزرگ مشارکت دارند.

از چند سال پیش، نسخه اینترنتی ایرانیکا هم راه اندازی شده که به علاقه مندان امکان می دهد مقالاتی را که تا کنون تکمیل شده، مطالعه کنند، بدون آنکه منتظر انتشار آنها بر اساس حرف الفبا بمانند.

حدود بیست سال پس از آغاز انتشار ایرانیکا پنج مقاله (انقلاب مشروطه، پوشاک در ایران‌زمین، ادبیات داستانی در ایران، خوشنویسی و تاریخ روابط ایران و آلمان) از سری مقالات این دانشنامه توسط انتشارات امیرکبیر در ایران ترجمه و چاپ شده‌است.

مطالب مرتبط