انقراض گونه های گیاهی در ایران جدی است

Image caption برخی کارشناسان انواع گونه های ایران را 8000 نوع برآورد کرده اند

رییس سازمان حفاظت محیط زیست از انقراض 20 گونه گیاهی با ارزش در ایران خبر داده است. محمد جواد محمدی زاده همچنین با اشاره به وجود 18 هزار گونه گیاهی در کشور گفت 8 هزار از این گونه ها بومی هستند و 20 گونه از این گیاهان منقرض شده است. این در حالی است که حفاظت از گونه های گیاهی نقش مهمی در حفظ محیط زیست و چرخه اکولوژیکی دارد.

گیاهان ایران به دلیل وسعت کشور و همچنین به دلیل شرایط متفاوت آب و هوایی در نقاط مختلف از تنوع بسیاری برخوردار هستند.

برخی از کارشناسان تعداد انواع گیاهان ایران را حدود 8000 گونه برآورد کرده اند. اسماعیل کهرم استاد دانشگاه و کارشناس محیط زیست معتقد است که از این تعداد گونه گیاهی حدود 1900 گونه "ایندمیک" یا "بومی" هستند، که این به معنای آن است که این گیاهان تنها در منطقه ای خاص رشد می کند و کاملا بومی منطقه ای خاص در ایران هستند و در هیچ جای دیگر نظیر آنها دیده نمی شود.

مژگان جمشیدی خبرنگار حوزه محیط زیست با اشاره به فهرستی تحت عنوان "فهرست سرخ" که حدود دو سال پیش از سوی موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع منتشر شده می گوید حدود 1000 گونه گیاهی در این فهرست قرار دارد که نشان می دهد این گیاهان در خطر انقراض قرار دارند.

به گفته این خبرنگار حوزه محیط زیست، "عمدتا توجهات روی گونه های جانوری است تا گیاهی ، اما با توجه به روند تخریبی که در اکوسیستم ها شاهد هستیم ، موضوع انقراض گونه های گیاهی در جنگل ها، مراتع و مناطق تالابی موضوعی کاملا جدی است که باید به آن توجه شود."

Image caption مسائل عمرانی و توسعه شهرها تاثیری منفی بر زیستگاههای گیاهان دارد

برخی از کارشناسان معتقدند گونه های گیاهان دارویی بیشتر در خطر انقراض قرار دارند، به این دلیل که گیاهان دارویی عمدتا گیاهانی وحشی هستند که تبعات ناشی از تغییرات اقلیمی و گسترش شهرسازی همانند کمبود مواد غذایی در خاک بر نحوه رویش آنها تاثیر منفی گذاشته و آنها را با خطر انقراض روبرو می کند.

از مسائل عمرانی و تاثیراتی که توسعه شهرها بر زیستگاههای گیاهان دارد، به عنوان عواملی مهم که در انقراض گونه های گیاهی نقش دارند، نام برده می شود. به عنوان مثال بحث تکمیل اتوبان تهران- شمال یکی از این مسائل است. به گفته کارشناسان در صورت تکمیل این پروژه بخش زیادی از جنگل های سرخدار در شمال از بین خواهد رفت. درخت سرخدار یکی از گونه های در خطر انقراض در ایران است که رویشگاه این درخت در منطقه البرز مرکزی است و تکمیل اتوبان تهران- شمال می تواند تاثیری منفی بر رویش این گیاهان داشته باشد.

با توجه به این که کاهش گونه های گیاهی، کاهش گونه های جانوری را بدنبال دارد در نتیجه هر نوع تغییری در این چرخه باعث برهم خوردن تعادل در چرخه اکولوژیکی می شود، چگونه می توان مانع انقراض گونه های گیاهی و مانع بروز تغییرات در چرخه طبیعت شد؟

به گفته همایون خیری، کارشناس محیط زیست، حفظ گونه های گیاهی شامل دو بخش می شود. بخش اول مربوط به سیاست های داخلی هرکشور در جهت حفظ گونه های بومی خاص آن کشور و بخش دوم ، بخش جهانی این مسئله است که باید کلیه کشورها راهکارهایی را در جهت کاهش گازهای گلخانه ای که تاثیری منفی بر رویش گیاهان دارد، اتخاذ کنند.

به هرحال نکته مهم آن است که کاهش گونه های گیاهی به معنای کاهش گونه های جانوری است، بنابراین برای این که این چرخه دستخوش تغییر نشود، بعضی از کارشناسان معتقدند هر چند شاید سازمان حفاظت محیط زیست به طور مستقیم وظیفه نگهداری از گیاهان را برعهده نداشته باشد، اما می تواند حافظ مناطقی باشد که گیاهان در آن رشد می کنند. بنابریان اگر خاکی که تحت کنترل این سازمان قرار دارد حفظ شود، بالطبع کلیه گیاهان و جانوران در آن حفظ خواهند شد.