تحریم هایی که هزینه ها را برای ایران بالا می برد

شورای امنیت سازمان ملل
Image caption پیش نویس قطعنامه به زودی به رای گذشته خواهد شد

شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار است روز چهارشنبه پیش نویس قطعنامه تحریم های تازه ایران در ارتباط با برنامه اتمی آن کشور را به رای بگذارد.

توافق بر سر این پیش نویس در میان اعضای دائمی شورای امنیت، حاصل پنج ماه تلاش آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان و سازش با چین و روسیه بر سر ابعاد تحریم ها است.

دیپلمات های غربی گفته اند که با توجه به عزم چین و روسیه برای پرهیز از تدابیری که ممکن است اقتصاد ایران را تضعیف کند، پیش نویس جاری بهترین دستاورد ممکن است.

تلاش برای انسداد دارایی های شرکت های مرتبط با برنامه اتمی ایران و تقاضای مراقبت در معاملات با بانک مرکزی ایران از جمله تدابیری است که در متن پیش نویس تازه قطعنامه شورای امنیت علیه ایران درج شده است.

نام افراد و شرکت های مرتبط با برنامه موشکی و اتمی ایران که به خصوص به سپاه پاسداران وابسته هستند در پیوست های جداگانه ای گنجانده شده است.

بیش از چهار سال از زمانی که شورای امنیت برای اولین بار قطعنامه ای در ارتباط با برنامه اتمی ایران صادر کرد می گذرد.

سه قطعنامه قبلی در سال های 2006، 2007 و 2008 تصویب شده بود که نتوانست ایران را از بخش های حساس برنامه اتمی اش منصرف کند.

تحریم های تازه در واقع بسط و استمرار همان تحریم هاست و بار دیگر از آنچه آمریکا و متحدانش می خواستند خفیف تر است، چرا که چین و روسیه می گویند نمی خواهند اقتصاد ایران را فلج کنند.

ایران که می گوید برنامه اتمی اش کاملا صلح آمیز است و قطعنامه های شورای امنیت را غیرقانونی می داند نشان داده است که در برابر فشارها مقاومت زیادی دارد.

بعضی از کارشناسان ابراز عقیده می کنند که هرچند بعید است ایران به تحریم های تازه واکنش نشان دهد، تحریم ها در دراز مدت هزینه ها را برای این کشور بالا می برد.

الکس وطن خواه تحلیلگر نشریه دفاعی جینز در این خصوص می گوید: "جمهوری اسلامی متوجه این مساله هست و واقعا دارد زحمت می کشد که این برنامه انجام نشود و جلوی منزوی شدن بیشتر ایران در صحنه جهانی را بگیرد."

اما علیرضا نادر از موسسه تحقیقاتی "راند" در واشنگتن در پاسخ به این سوال که آیا قطعنامه تازه، ایران را از برنامه اتمی منصرف خواهد کرد یا نه گفت: "لزوما نه، فکر می کنم فشار بر ایران را افزایش دهد. هرچند که قطعنامه سازمان ملل خیلی هم قوی نیست، از نظر نمادین مهم است."

او افزود: "قطعنامه باعث خواهد شد که کشورهای جهان که روابط زیادی با ایران دارند، به خصوص در اروپا و آسیا، معاملات خود با شرکت های ایرانی و دولت ایران را محدود کنند که در مجموع خیلی برای اقتصاد ایران بد خواهد بود."

آمریکا می گوید که تحریم های تازه موثر خواهد و به علاوه اتحاد بین المللی در برابر ایران را ثابت می کند.

رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا استدلال کرده است که اگر تحریم ها موثر نبود ایران با شدت برای جلوگیری از وضع آنها تلاش نمی کرد.

او ظاهرا به توافق ایران با ترکیه و برزیل برای ارسال نیمی از اورانیوم غنی شده خود برای غنی سازی بیشتر به خارج اشاره داشت.

وزیر دفاع آمریکا تاکید کرده است که تحریم های تازه به عنوان سکویی برای تشدید تحریم از سوی کشورها و سازمان ها عمل خواهد کرد.

او اواخر ماه مه گفت: "قطعنامه یک سکوی حقوقی تازه که اجازه می دهد کشورها به صورت منفرد و همچنین در چهارچوب سازمان هایی مانند اتحادیه اروپا، دست به اقدامات شدیدتری که از قطعنامه سازمان ملل خیلی دورتر و فراتر می شود بزنند."

کنگره آمریکا هم اخیرا مصوبه ای را برای تحریم شرکت هایی که به ایران محصولات نفتی صادر می کنند تنظیم کرد.

اما رهبران کنگره دو هفته قبل اعلام کردند که با توجه به پیشرفت کنونی بر سر تحریم ایران در شورای امنیت، آن مصوبه را فعلا به رای نمی گذارند.

سناتور دموکرات کریستوفر داد و هاوارد برمن، رئیس کمیته سیاست خارجی مجلس نمایندگان در بیانیه ای گفتند: "ما همیشه گفته ایم که تحریم های چند جانبه و شدید موثرترین راه برای قانع کردن ایران به پایان تلاش ها برای رسیدن به توانایی سلاح های اتمی است."

اما این دو تاکید کردند که همچنان متعهد به تصویب تحریم های تازه تا نیمه دوم ماه ژوئن که از جمله صادرات بنزین به ایران را هدف خواهد گرفت هستند.

فاصله گرفتن روسیه

ناظران می گویند که تنش اخیر میان روسیه و ایران نشانه انزوای ایران حتی در میان کشورها دوست است.

آقای وطن خواه می گوید: "آقای مدودف رئیس جمهوری روسیه گفته است که ایران باید پاسخ درستی به آژانس بدهد. یعنی کشوری که برای 15 سال در ایران در همکاری با دولت ایران دارد کارهای اتمی انجام می دهد می گوید ایران تاکنون جواب درستی نداده است. درحالی که ایران از روسیه دوست و یار بهتری نمی تواند پیدا کند و اگر روسیه چنین حرفی بزند نشان می دهد که چقدر مشکلات ایران وسیع است."

علیرضا نادر نیز می گوید که روابط ایران و روسیه طی چند ماه اخیر وخیم تر شده است و این دلایل مختلفی دارد، اما روسیه اقدامات ایران در زمینه برنامه اتمی به خصوص پس از فاش شدن تاسیسات اتمی قم (موسوم به فردو) را تایید نمی کند.

هرچند تحریم های قبلی ایران را از بخش های حساس برنامه اتمی اش منصرف نکرده اما حتی به اذعان برخی مقام های ایرانی هزینه های اقتصادی را برای کشور بالا برده است.

روزنامه فایننشال تایمز اخیرا گزارش داد که تحریم ها و افت سرمایه گذاری در ایران باعث شده است که ظرفیت تولید نفت ایران حداقل 300 هزار بشکه در روز کاهش یابد که میلیاردها دلار از درآمد نفتی ایران می کاهد.

مهدی بازرگان از مقام های وزارت نفت ایران اخیرا به خبرگزاری کار ایران گفت که هزینه های اجرایی پروژه های نفتی و گازی در این کشور طی 9 سال گذشته دو برابر شده است.

مدیر كل برنامه‌ریزی استراتژیك و دبیر كمیته ستاد تدابیر ویژه اقتصادی وزارت نفت، یکی از دلایل این افزایش هزینه ها را تحریم های بین المللی علیه ایران دانست.

آقای نادر کارشناس موسسه راند هم می گوید که قطعنامه ای تازه هزینه ها را برای ایران بالا خواهد برد.

او در مورد تاثیر سه قطعنامه قبلی بر ایران می گوید: "این قطعنامه ها سیاست ایران را عوض نکرده است اما رژیم ایران را از شرکای تجاری و دیپلماتیکش منزوی کرده است. اگر نگاه کنید، روابط ایران با روسیه در ماه های اخیر تا حدودی وخیم تر شده است. این دلایل مختلفی دارد اما روسیه اقدامات ایران در زمینه برنامه اتمی را تایید نمی کند به خصوص پس از آشکار شدن وجود تاسیسات قم."

البته او می گوید که ایران در 30 سال گذشته گاهی از انزوا سود برده است، بنابراین به طور قطع نمی توان گفت که صدور قطعنامه و تحریم باعث تضعیف دولت ایران خواهد شد یا اراده و توانایی اش برای دنبال کردن برنامه اتمی را تضعیف می کند.

مطالب مرتبط