'احمدی نژاد از شرکت در نشست سازمان شانگهای منصرف شده است'

احمدی نژاد و رئیسان جمهوری روسیه و چین
Image caption گفته شده ناخرسندی احمدی نژاد از موضع روسیه باعث انصراف از سفر به تاشکند شده است

به نظر می رسد که محمود احمدی نژاد از شرکت در اجلاس سران گروه شانگهای منصرف شده باشد.

روز چهارشنبه، 19 خرداد (9 ژوئن)، برخی خبرگزاری ها به نقل از منابع دیپلماتیک روسیه گزارش کردند که ممکن است محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، در اعتراض به حمایت دولت روسیه از پیش نویس قطعنامه تشدید تحریم های بین المللی علیه جمهوری اسلامی در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای شرکت نمی کند.

در گزارش خبرگزاری روسی ریانوستی در این زمینه آمده بود که ایران در سال های اخیر به عنوان عضو ناظر در سطوح بالا در اجلاس سران این سازمان حضور می یافت اما ممکن است در سال جاری، به اعزام هیاتی در سطح پائین تر اکتفا کند.

ساعاتی بعد، خبرگزاری روسی ایتارتاس به نقل از سفیر ایران در ازبکستان گزارش کرد که آقای احمدی نژاد در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای شرکت نخواهد کرد و روز پنجشنبه از دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، برای حضور در نمایشگاه اگسپو 2010عازم چین خواهد شد.

اجلاس سالانه سران سازمان همکاری شانگهای در روزهای پنجشنبه و جمعه، 11 و 12 ژوئن، در تاشکند، پایتخت ازبکستان، برگزار می شود.

انتظار می رود در این اجلاس رئیسان جمهوری و مقامات ارشد روسیه، چین، ازبکستان، تاجیکستان، قزاقستان و قیرقیزستان به عنوان اعضای اصلی سازمان شرکت داشته باشند.

کشورهای ایران، پاکستان، مغولستان و هند اعضای ناظر این سازمان هستند و مقامات ارشد و نمایندگان آنها در نشست های قبلی سازمان حضور داشته اند.

Image caption ایران کوشیده بود به عضویت کامل سازمان همکاری شانگهای در آید

در سال های گذشته از افغانستان هم به عنوان کشور میهمان برای شرکت در اجلاس سران دعوت به عمل می آمد و در نشست سال جاری، رئیس جمهوری ترکمنستان هم برای نخستین بار به عنوان میهمان به تاشکند خواهد رفت.

هنوز منابع نزدیک به رئیس جمهوری ایران در مورد خبر انصراف محمود احمدی نژاد از شرکت در نشست سران سازمان همکاری شانگهای و دلیل این تغییر برنامه اظهار نظری نکرده اند.

آقای احمدی نژاد روز چهارشنبه برای دیداری رسمی وارد دوشنبه، پایتخت تاجیکستان شد و قرار بود در خاتمه دیدار خود، برای حضور در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای به تاشکند سفر کند و از تاشکند عازم شهر شانگهای، محل برگزاری اگسپو 2010 شود.

تمایل ایران به عضویت

سابقه پایه گذاری سازمان همکاری شانگهای به اجلاس سران کشورهای روسیه، چین، تاجیکستان، قزاقستان و قیرقیزستان باز می گردد که در سال 1996 در شهر شانگهای چین برگزار شد و با امضای معاهده ای برای "تعمیق اعتماد نظامی در مرزهای منطقه" نهادی موسوم به "گروه پنج" را تاسیس کرد.

در سال 2001، با پیوستن ازبکستان، گروه پنج نام خود را به سازمان همکاری شانگهای تغییر داد و در سال 2005، ایران همراه با هند و پاکستان به عنوان اعضای ناظر این سازمان پذیرفته شدند.

سازمان همکاری شانگهای تقویت امنیت منطقه ای، مقابله با تجزیه طلبی قومی و جلوگیری از افراطگرایی مذهبی را از جمله اهداف اصلی خود اعلام کرده اما بیانیه ها و اقدامات این سازمان در چند سال پس از تاسیس نشان می دهد که یکی از هدف های اصلی، تلاش برای ممانعت از نفوذ غرب، به خصوص ایالات متحده، در منطقه بوده است.

در سال های زمامداری جورج بوش، رئیس جمهوری سایق آمریکا، چین و به خصوص روسیه نقش محوری را در هدایت سازمان به سوی کاهش نفوذ ایالات متحده ایفا کرده اند.

ظاهرا همین گرایش ضد آمریکایی سازمان همکاری شانگهای باعث شد تا دولت آقای احمدی نژاد، که با افزایش فشار غرب بر سر برنامه های هسته ای جمهوری اسلامی مواجه بود، اهمیت ویژه ای را برای این سازمان قائل شود.

Image caption احمدی نژاد به جای تاشکند از دوشنبه راهی اگسپو خواهد شد

در آستانه برگزاری جلسه وزیران امور خارجه کشورهای عضو سازمان در ماه مه سال 2006، برخی رسانه های خبری منطقه گزارش کردند که ایران خواستار عضویت کامل در سازمان همکاری شانگهای شده است اما به نظر نمی رسد این درخواست با استقبال سایر اعضا مواجه شد.

در اجلاس سران سازمان در همان سال، محمود احمدی نژاد آمادگی ایران برای همکاری نزدیکتر با سازمان همکاری شانگهای را اعلام داشت و همزمان، رئیس جمهوری وقت روسیه، در سخنانی از حق ایران برای برخورداری از فناوری اتمی حمایت به عمل آورد.

دو سال بعد، آقای احمدی نژاد ضمن ابراز تمایل مجدد به گسترش روابط تجاری و اقتصادی با اعضای سازمان شانگهای، پیشنهد کرد این سازمان با تاسیس یک بانک مشترک، پول واحدی را برای انجام معاملات بین کشورهای عضو به جریان اندازد.

خبر لغو برنامه شرکت آقای احمدی نژاد در اجلاس سال جاری سران سازمان همکاری شانگهای در حالی انتشار می یابد که روسیه و چین، از اعضای دایم شورای امنیت و گروه 1+ 5، از پیش نویس قطعنامه جدیدی برای تحریم ایران حمایت کرده اند و انتظار می رود این قطعنامه به تصویب شورای امنیت سازمان ملل برسد.

این دو کشور از قطعنامه های قبلی شورای امنیت شامل تنبیه های بین المللی علیه برنامه های اتمی ایران، و همچنین قطعنامه های مصوب شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی در همین زمینه هم حمایت کرده بودند اما به نظر می رسد که جمهوری اسلامی انتظار داشت رهبران آنها، با توجه به روابط نزدیک تجاری و سیاسی با ایران، در مورد قطعنامه جدید، رویکرد متفاوتی را اتخاذ کنند.

به گفته برخی ناظران، بعید نیست انتظارات دولت ایران در مورد حمایت روسیه و چین از جمهوری اسلامی عاملی مهم در تدوین سیاست خارجی و هسته ای دولت آقای احمدی نژاد بوده باشد.

مطالب مرتبط