بررسی روزنامه های چهارشنبه صبح تهران ۲۶ خرداد ۸۹

تیترهای اول

Image caption قراردادهایی که دولت ایران با چند شرکت ایرانی در رابطه با پروژه پارس جنوبی منعقد کرده است از مسائل پر سر و صدایی است که در مطبوعات مورد بحث قرار گرفته است

"انتخاب مستقیم شهرداران از سوی مردم "عنوان اصلی مردم سالاری و آرمان است، "آغاز بررسی طرح نظارت مجلس بر عملکرد نمایندگان" در صدر اخبار کیهان آمده و سیاست روز نوشته "رای مجلس به پاسخ های قانع کننده وزیر رفاه عادلانه نبود".

"پارس جنوبی دوباره جان گرفت" تیتر اصلی پول است، "قرارداد ۲۱ میلیاردی دولت با مجموعه ها" گزارش اول جهان صنعت، " درآمد ۳۰ میلیارد دلاری از پارس‌جنوبی" تیتر اول ایران است، "بزرگ ترین قرارداد نفتی با شرکت های ایرانی" در صدر اخبار جام جم آمده، خراسان از "بزرگ ترین قرارداد تاریخ صنعت نفت با پیمانکاران داخلی امضا شد" نوشته، روزنامه جمهوری اسلامی خبر داده "سهم شرکت های ایرانی در توسعه پارس جنوبی دو برابر شد" و ابرار از قول رییس دولت نوشته "می توان با سه برابر سرعت فعلی ایران را ساخت".

"آقای رییس جمهور برای مبارزه با مفاسد اجتماعی چه کرده اید" به نقل از یکی از امام جمعه های تهران عنوان اصلی رسالت است، "اعتراف مک کین به تلاش واشنگتن برای براندازی دولت ایران" عنوان اول حمایت، ابتکار از "نامه لاریجانی به رهبری در مورد دانشگاه آزاد" خبر داده و دنیای اقتصاد از "اعتراض ایران به اتحادیه اروپا" نوشته است.

تهران امروز از "موج انتقاد روحانیون از اظهارات احمدی نژاد" خبر داده و فرهیختگان از "واکنش اصولگرایان به اظهارات احمدی نژاد در مورد حجاب" نوشته است.

گزیده مقالات

اختیارات رییس جمهور

ابتکار در گزارشی با عنوان "اختیارات رئیس جمهور تا چه اندازه است؟" نوشته عمر این سئوال در جمهوری اسلامی به اندازه سال‌های پس از انقلاب می‌باشد. از روزی که ابوالحسن بنی صدر به ریاست جمهوری انتخاب شد کشمکش‌هایی که وی با دیگر ارکان نظام نوپای اسلامی داشت بر سر این موضوع بود که حدود اختیارات رئیس جمهور تا کجاست؟ این در حالی بود که ریاست جمهوری در آن زمان مقامی تشریفاتی به شمار می‌رفت.

به نوشته این گزارش پس از تغییراتی که در قانون اساسی پدیدآمد، مقام نخست وزیری حذف شد و اختیارات و مسئولیت‌های نخست وزیر به ریاست جمهوری داده شد تا ریاست قوه مجریه بدون واسطه در دستان رئیس جمهور باشد. هاشمی رفسنجانی که در سال‌های پس از انقلاب در مرکز ثقل تحولات کشور و تصمیم گیری‌های نظام حضور داشت از این نظر کمبودی احساس نمی‌کرد. چراکه شخصیت حقیقی و احاطه وی بر بخش‌های مدیریتی و همچنین روابط خاص وی با ارکان نظام سبب شده بود که محدودیت‌ها در این باره به چشم نیاید.

به نوشته ابتکار پیروزی سید محمد خاتمی و مخالفت‌هایی که با دولت اصلاحات در بین برخی نهادها وجود داشت رئیس جمهور پنجم کشور را بر آن داشت تا در این زمینه اقداماتی انجام دهد و آن تهیه ۲ لایحه مهم بود: «لایحه اصلاح قانون انتخابات مجلس» و «لایحه تبیین حدود وظایف و اختیارات رئیس جمهور». این لوایح به زودی به "لوایح دوگانه" یا "لوایح دوقلو" معروف شدند.

نتیجه گیری گزارش تحلیلی ابتکار این است که: تذکر اخیر کتبی جنتی تا حدی می‌تواند راهگشای کشمکش موجود بین دولت و مجلس شود، اما اصل مسئله و ابهام در حدود اختیارات رئیس جمهور همچنان باقی است. کشمکش اخیر بین دولت و مجلس مجالی را پیش آورده تا بار دیگر این ابهام به طور کامل عیان شود و روشن است که پاسخ جنتی به جای شفافیت موضوع، بیشتر به پیچیدگی و ابهام آن دامن زده است.

اعتماد به بازیگران کوچک

دکتر کیهان برزگر در سرمقاله آرمان نوشته زمانی که اوباما به عنوان رئیس جمهورآمریکا روی کار آمد، نگاه‌های خوش بینانه و بدبینانه در داخل ایران استنباط متفاوتی داشتند. نگاه خوشبینانه این بود که اوباما به‌دنبال تغییر سیاست یکجانبه‌گرایی جرج بوش و بازی برد- برد مبتنی بر نفع متقابل با ایران خواهد بود. در مقابل نگاه بدبینانه معتقد بود که روی کار آمدن اوباما برای ایران حتی یک چالش جدید است.

به نوشته این تحلیلگر تصویب قطعنامه اخیر نشان داد که ایران باید نوع نگاه خود به نقش بازیگران جهانی همچون روسیه و چین را بازتعریف کند. به این معنا که ایران می‌تواند به بازیگرانی همچون ترکیه و برزیل در بسیاری از موارد مانند خلع سلاح، مسائل مربوط به انرژی هسته‌ای و انحصارگرایی هسته‌ای که با تهران همسو هستند، بیشتر اعتماد کند تا بازیگران بزرگ که به طور سنتی روابطی اقتصادی، سیاسی و امنیتی با آنها دارد.

Image caption با به قدرت رسیدن اوباما در آمریکا، این خوشبینی ایجاد شده بود که از تنش موجود در روابط این کشور با ایران کاسته شود، اما روند تحولات یک سال اخیر نشان چندانی از تغییر بروز نداده است

سرمقاله آرمان تاکید دارد که مهمترین نتیجه صدور قطعنامه جدید علیه ایران عدم سودمندی آن برای غرب است. غرب فرصت خوبی را برای نزدیکی به ایران از دست داد. اما این همچنان به معنای بن بست کامل نیست. منطق برنامه هسته‌ای ایران از جمله اتصال آن به افکار عمومی جهانی و ضرورت وجود نفع متقابل برای تمامی طرفهای درگیرادامه بازی برد-برد از سوی ایران را اجتناب ناپذیر می‌کند.

انتخاب شهرداران با رای مردم

امیر دبیری‌ مهر در مقاله اصلی تهران امروز نوشته موافقت نمایندگان محترم مجلس با فوریت طرح اصلاح موادی از قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران در جلسه علنی دیروز مجلس این نوید را به مردم می‌دهد که کشور در آینده‌ای نه چندان دور شاهد گامی دیگر به سوی مردم‌سالاری برخواهد داشت و آن هم انتخاب شهرداران شهرهای مراکز استان و شهرهای بالای ۲۰۰هزار نفر به صورت مستقیم و با رای مخفی مردم است.

به نوشته این روزنامه امروزه شهرداران شهرهای بزرگ در مقام بالاترین مدیر اجرایی شهر بیشترین تعامل و ارتباط را با شهروندان دارند و تاثیر‌گذاری تصمیم‌های شهرداران بر زندگی شهروندان نیز بسیار بیشتر از مقامات سیاسی است از این رو حق طبیعی شهروندان است که شهردار را با رای مستقیم خود برگزینند و شهرداران نیز با تکیه بر رای مردم به عنوان مستحکم‌ترین عامل مشروعیت بخشی از اقتدار و مسئولیت بیشتری برای مدیریت شهری برخوردار شده و در قبال وظایف خود نیز به‌طور آشکار پاسخگوی مردم خواهند بود.

تهران امروز تاکید دارد که در اغلب شهرهای بزرگ و پیشرفته جهان نیز شهرداران که نماد حاکمیت ملی محسوب می‌شوند با رای مستقیم مردم انتخاب شده و ارتباط مستقیم با مردم دارند و اساسا تقویت حاکمیت‌های محلی و تفویض امور مدیریت شهری به شهرداران منتخب مردم یکی از شاخص‌های اصلی مردم‌سالاری در جهان مدرن است.

امیدهای تازه در عسلویه

"امیدهای تازه در عسلویه" عنوان مقاله اکبر ترکان در روزنامه پول است که در آن آمده پس از مدت ها قرارداد شش فاز توسعه پارس‌جنوبی بسته شد و این واقعه را شاید بتوان خوش‌ترین خبر حوزه نفت دانست. بسته شدن این قرارداد نشان می‌دهد که وزیر کنونی نفت اهمیت پارس‌جنوبی را به خوبی درک کرده و آن را جدی گرفته است.

به نوشته این مقاله اقدامات اخیر از همسویی برای توسعه پارس‌جنوبی و درک اهمیت آن نشان دارد و نکته مثبت دیگر این قرارداد، اعطای آن به پیمانکاران داخلی است. گرچه در شرایط فعلی چاره‌ای جز این نیست اما با این حال اعطای این پروژه به پیمانکاران داخلی، باقی بخش‌های داخلی را نیز فعال می‌کند، چرا که پیمانکاران داخلی پروژه‌ها را به اصطلاح خرد- کوچک- کرده و به پیمانکاران دست دوم می‌سپارند و همه اینها نشانگر آن است که توجه همه مسئولان به اهمیت پارس‌جنوبی جلب شده و اهمیت آن را درک کرده‌اند..

سرمقاله پول تاکید کرده بهترین پیمانکاران خارجی مانند «انی» حداقل ۵۴ ماهه این کار را انجام دادند، پیمانکاران داخلی نیز همین‌طور است.قرارگاه خاتم که فاز ۱۵ و ۱۶‌را دارد پنج سال پیش قرارداد امضا کرده است و پیشرفت کارش تاکنون ۴۰‌درصد بوده، سازمان گسترش قرارداد فاز ۱۷ و ۱۸ را پنج سال پیش بسته و حالا کارش ۳۵‌درصد پیشرفت داشته و پتروپارس نیز فاز ۱۲ را پنج سال پیش‌ قرارداد بسته و حالا کار ۱۵‌‌درصد پیشرفت داشته است. بنابراین واقع‌بینانه‌ترین زمان همان ۶۰‌ماه است.

وعده های باقی مانده

حمید باستانی در سرمقاله جهان صنعت نوشته نزدیک به یک‌سال از حضور دوباره محمود احمدی‌نژاد بر صندلی ریاست‌جمهوری می‌گذرد و سال پنجم از حضور وی در این کسوت رو به پایان بوده اما هنوز هم بسیاری از وعده‌های اقتصادی وی در حد وعده است.

به نوشته این مقاله در مجموع شاهد تحقق وعده‌های داده شده نبودیم و فاصله طبقاتی غنی و فقیر حفظ (بخوانید بیشتر) شد. جیب بسیاری از کارمندان دولت هم خالی‌تر از قبل شد و نبض تولید و اشتغال با عدم تسهیلات‌دهی به شماره افتاد، باید پرسید که وعده ارتقای سطح زندگی و درآمدی جامعه چه شده و چه اتفاقی در اعلام آمارهای اقتصادی رخ داده که با حقایق جامعه همخوانی ندارد؟

سرمقاله جهان صنعت پرسیده آیا وقت آن نیست که میزان تورم موجود در اقلام مصرفی جامعه و رکود در بسیاری از بخش‌های مولد چون مسکن را مرور کنیم؟ آیا وقت آن نیست که از سیاست به سمت اقتصاد نقل مکان کنیم و به جای شرایطی که وحدت جامعه را به چالش می‌کشد بر موضوعات اقتصادی متمرکز شویم؟ شاید هم مشکلات اقتصادی بیشمار دلیلی است که این‌گونه به سمت سیاست کشیده شده‌ایم و کمتر از اقتصاد ضعیفمان می‌گوییم..

تیرگی با اروپا

محمود صدری در سرمقاله دنیای اقتصاد با اشاره به این که روابط ایران به کشورهای اروپائی تیره تر شده است نوشته آغازگر این وضع، اروپایی‌ها بودند که در مقطعی به پیشبرد قطعنامه پیشنهادی آمریکا در شورای امنیت سازمان ملل کمک کردند و در مرحله‌ای دیگر از این هم جلوتر رفته و از اعمال تحریم‌های تازه و فراتر از قطعنامه شورای امنیت سخن گفتند.

به نوشته این کارشناس اقتصادی: امروز ایران فقط با «احتمال اجرای مفاد قطعنامه چهارم» مواجه است و تحریم اروپا و همکاری روسیه و چین با آنان، احتمالات دورتر به شمار می‌روند. تاریخ روابط ایران با بازیگران بین‌المللی در همه دوران پس از انقلاب اسلامی و حتی پاره‌ای مقاطع قبل از انقلاب نشان می‌دهد که از درون روابط اقتصادی و تجاری، راه‌حل‌های مطمئن‌تری بیرون می‌آید تا دیپلماسی به تنهایی.

در پایان سرمقاله دنیای اقتصاد آمده در عرصه بین‌المللی، تهدید همیشه به معنای اراده و تمایل اجرای تهدید نیست، بلکه گاهی - و شاید غالبا - نوعی غمزه دیپلماتیک برای دعوت به همکاری است. شاهد این مدعا، روابط ایران و اروپا پس از تهدید‌های سال ۱۳۷۵ و روابط آمریکا و شوروی سابق پس از بحران خلیج خوک‌ها و روابط چین و آمریکا پیش از آغاز دیپلماسی پینگ‌پونگ در دهه ۱۹۷۰ میلادی است. عرصه پرانعطاف دیپلماسی در کنار جاذبه‌های اقتصادی، هنوز درهای زیادی را به روی ایران و غرب بازگذاشته‌اند.

افتضاح سازی

سیاست روز در گزارشی نوشته در حالی که قرار است پایان تیرماه امسال، ۱۸ درصد از سهام دو شرکت بزرگ خودروسازی کشور، یعنی سایپا و ایران خودرو در بورس تهران عرضه شود، یک جریان سیاسی - اقتصادی که تمایلی به خصوصی سازی واقعی این دو مجموعه ندارد، لابی های گسترده ای در "مفتضح سازی" این واگذاری انجام می دهند و قصد دارند با واگذاری این شرکت به دو نهاد وابسته وانمود کنند که خصوصی سازی صورت گرفته است.

به نوشته گزارشگر این روزنامه بی تردید با خصوصی شدن واقعی این دو شرکت، بسیاری از رانت ها از بین می رود، رقابت واقعی پدید می آید، قیمت ها کاهش می یابد و کیفیت تولیدات افزون تر می شود.با این حال برخی محافل می کوشند این خصوصی سازی، را به یک طنز عجیب و غریب تبدیل کنند تا ایران خودرو و سایپا نه در دستان بخش خصوصی که همچنان در قبضه قدرت خودشان باقی بماند!

سیاست روز توضیح داده که در این سناریو، بانک صنعت و معدن موظف خواهد شد شرکت سرمایه گذاری سایپا را تامین مالی کند تا بتواند ۱۸ درصد سهام ایران خودرو را بخرد و از بانک پارسیان نیز خواسته می شود به شرکت سرمایه گذاری سمند - متعلق به ایران خودرو- پول لازم را جهت خرید سهام ۱۸ درصدی سایپا اختصاص دهد!. به این ترتیب، مردم- یا همان بخش خصوصی واقعی- دستشان به سهام این دو شرکت نخواهد رسید و در مقابل، سایپا و ایران خودرو، سهامدار همدیگر خواهند شد .