به روز شده:  15:11 گرينويچ - جمعه 25 ژوئن 2010 - 04 تیر 1389

رسانه های ایران

سیاست؛ اولویت اول وبلاگ های فارسی

ایرانیانی که تا پیش از عصر رسانه‌های آنلاین و حضور وبلاگ، مخاطبان رسانه‌های سنتی حکومتی بودند، حالا رسانه‌ای در اختیار دارند که متعلق به خودشان است و در تاسیس و تولید محتوا و پیام، خود آنها هستند که مشارکت دارند.

آنها در رسانه‌های خودشان به "بازنمایی" خواسته‌های‌شان می پردازند و در حوزه هایی وارد گفتگو می‌شوند که به آن علاقمند هستند. به عبارتی در وبلاگستان فارسی به عنوان "حوزه عمومی" تعامل و گفتمان، یا به تعبیر یورگن هابرماس کنش ارتباطی رخ می دهد. در این فضای عمومی از آن موضوعاتی صحبت به میان می آید که در دیگر رسانه‌‌ها مردم از بیان آنها منع شده اند.

روش تحقیق

این تحقیق سی و یک وبلاگ فارسی و پست های منتشر شده آنها طی سه سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۷ با روش "تحلیل محتوای کمی" بررسی شده است.

برای نمونه گیری از دو روش نمونه گیری "هدفمند" و "اتفاقی" استفاده شده است. در مرحله اول نمونه گیری از روش هدفمند برای انتخاب وبلاگ های مورد بررسی استفاده شده است. در این مرحله سی و یک وبلاگ برای بررسی انتخاب شدند. در مرحله بعد از روش قرعه کشی برای انتخاب پست های مورد بررسی از میان وبلاگ های نمونه استفاده شده است. در این مرحله با قرعه کشی از میان پست های منتشر شده این وبلاگ ها طی سه سال ۱۳۸۵ تا۱۳۸۷، ۲۲۰۰ پست برای بررسی انتخاب شدند.

این تحقیق به بررسی موضوعات منتشر شده در وبلاگ های فارسی می پردازد و نشان داده می شود که وبلاگ نویسان در دوره مورد بررسی به چه چیزهایی علاقه نشان داده اند. این پژوهش بر دو بخش متمرکز شده است.

۱- مطالعه موضوعات بازنمایی شده در وبلاگ های فارسی طی سالهای ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۷

۲- مطالعه موضوعات مورد تاکید وبلاگ های فارسی از طریق ابزارهای برجسته سازی در طی سه سال مورد بررسی

داده های تحقیق

این بررسی نشان می دهد که در مجموع سه سال مورد بررسی از میان موضوعات مورد توجه در وبلاگ های فارسی ۱۶.۳درصد از موضوعات سیاسی بوده است. رتبه اول مربوط به موضوعات "شخصی" با ۱۶.۵ درصد است. به عبارتی میان رتبه اول و دوم این جدول (موضوعات شخصی و سیاسی) تنها ۰.۲ درصد اختلاف وجود دارد. (جدول و نمودار شماره ۱)

جدول۱) جدول توصیفی موضوع

موضوع

فراوانی

درصد

شخصی

665

16.5

سیاست و حکومت

659

16.3

ارتباطات و روزنامه نگاری

503

12.5

علوم اجتماعی

297

7.4

علوم و تکنولوژی

254

6.3

دیگر موضوعات

1659

41

جمع

4037

100

"دیگر موضوعات " در جدول شماره ۱موضوعات زیر را در برمی گیرد: هنر، اقتصاد و تجارت، آموزش، تاریخ، حقوق، ادبیات، فلسفه، مذهب، زنان و فمنیسم، عشق و مسایل جنسی، ورزش و زندگی.

بررسی موضوعات بازنمایی شده در وبلاگهای فارسی به تفکیک سه سال مورد بررسی نشان می دهد که در سال اول این مطالعه، موضوع سیاسی با ۱۶درصد پس از موضوع شخصی در رتبه دوم قرار دارد.اختلاف رتبه اول و دوم ۱.۱درصد است.

در سال دوم موضوع سیاسی در رتبه اول قرار گرفته است و رتبه دوم متعلق به موضوع شخصی است. اختلاف میان رتبه اول و دوم ۳.۱ درصد است.

در سال سوم موضوع سیاسی مجددا در رتبه دوم قرار گرفته است. رتبه اول متعلق به موضوع شخصی است. اختلاف میان موضوع شخصی و سیاسی ۲.۵ درصد است. (جدول و نمودار شماره ۲)

جدول ۲) جدول توصیفی موضوع به تفکیک مقطع زمانی

موضوع

مقطع زمانی


2006-2007

2007-2008

2008-2009

شخصی

تعداد

232

204

229


درصد

17.1

14.8

17.6

سیاست و حکومت

تعداد

217

246

196


درصد

16.0

17.9

15.1

ارتباطات و روزنامه نگاری

تعداد

171

167

165


درصد

12.6

12.1

12.7

علوم و تکنولوژی

تعداد

96

86

72


درصد

7.1

6.2

5.5

علوم اجتماعی

تعداد

92

115

90


درصد

6.8

8.3

6.9

دیگر موضوعات

تعداد

549

560

550


درصد

40.4

40.7

42.2

جمع

تعداد

1357

1378

1302







"دیگر موضوعات " در جدول شماره۲ موضوعات زیر را در برمی گیرد: هنر، اقتصاد و تجارت، آموزش، تاریخ، حقوق، ادبیات، فلسفه، مذهب، زنان و فمنیسم، عشق و مسایل جنسی، ورزش و زندگی.

توجه صرف به جدول موضوعات مورد توجه وبلاگهای فارسی نشان می دهد که موضوع سیاسی (به استثنای سال دوم بررسی) در رتبه دوم توجه قرار دارد. اما با در نظر گرفتن دیگر متغیرها می بینیم که موضوع سیاسی الویت اول وبلاگهای فارسی است.

اگر عکس و وب لینک ها به عنوان فاکتوری در رسانه ی وبلاگ بدانیم که جایگاهی مانند تیتر و عکس در مطبوعات دارند و ابزار برجسته سازی است می بینیم که بیشترین برجسته سازی بر روی موضوعات سیاسی در وبلاگهای فارسی انجام شده است.

جدول موضوعات لینک شده نشان می دهد که رتبه اول با ۱۷.۲درصد اختصاص به موضوع سیاسی دارد. (جدول و نمودار شماره ۳).

جدول ۳) جدول توصیفی پست های منتشر شده در وبلاگ‌ها همراه با "لینک" به تفکیک موضوع


موضوع

فراوانی

درصد

سیاست و حکومت

381

17.2

ارتباطات و روزنامه نگاری

339

15.3

شخصی

238

10.7

علوم و تکنولوژی

197

8.9

علوم اجتماعی

160

7.2

دیگر موضوعات

900

40.6

جمع

2215

100

"دیگر موضوعات " در جدول شماره 3 موضوعات زیر را در برمیگیرد: هنر، اقتصاد و تجارت، آموزش، تاریخ، حقوق، ادبیات، فلسفه، مذهب، زنان و فمنیسم، عشق و مسایل جنسی، ورزش و زندگی.

جدول عکس های اختصاص یافته به موضوعات بازنمایی شده در وبلاگهای فارسی نیز نشان می دهد که موضوع سیاسی با ۱۵.۲ درصد رتبه اول این جدول را دارد. (جدول و نمودار شماره ۴).

جدول ۴) جدول توصیفی پست های منتشر شده همراه با "عکس" به تفکیک موضوع


موضوع

فراوانی

درصد

سیاست و حکومت

162

15.2

شخصی

130

12.2

ارتباطات و روزنامه نگاری

106

10.0

علوم اجتماعی

95

8.9

علوم و تکنولوژی

86

8.1

دیگر موضوعات

485

45.6

جمع

1064

100

"دیگر موضوعات " در جدول شماره ۴موضوعات زیر را در برمی گیرد: هنر، اقتصاد و تجارت، آموزش، تاریخ، حقوق، ادبیات، فلسفه، مذهب، زنان و فمنیسم، عشق و مسایل جنسی، ورزش و زندگی.

نتیجه تحقیق

همانطور که تحلیل محتوای سه سال وبلاگهای فارسی نشان می دهد، بیشترین موضوعات بازنمایی شده موضوعات شخصی و سیاسی هستند. این دو موضوع با تفاوت بسیار کمی در رتبه های اول و دوم جداول قرار گرفته اند. چنانچه حداکثر اختلاف میان رتبه اول و دوم (شخصی و سیاسی) ۳.۱ درصد و حداقل ۰.۲درصد است. البته موضوعات بازنمایی شده همراه با روش های برجسته سازی موضوع سیاسی است.

این آمار و ارقام نشان می دهد اینترنت به عنوان ابزار انتقادی و جایگزین، این قدرت را به شهروندان اعطا می کند تا در بیان سختی ها و ناملایمت های زندگی روزمره شان صدایی گویا و رسا داشته باشند و به بیان ناامیدی ها و سرخوشی هایشان بپردازند و در کنار آن به طرح دیدگاه های سیاسی و خواسته های خود بپردازند. این موضوع در بررسی حاضر و درصدهای اختصاص یافته به موضوعات شخصی و سیاسی از سوی بلاگرها در موضوعات بازنمایی شده و برجسته سازی شده و همچنین کامنت‌های گذاشته شده از سوی خوانندگان به طور مشخصی دیده می شود.

بنابراین مردم ایران در مقابل الیگارشی حاکم و رسانه های حکومتی از طریق اینترنت مقابله می کند. به همین دلیل وبلاگ تبدیل به صحنه ای از جنگ و قدرت نمایی میان حکومت و وبلاگ نویسان شده است. تا پیش از حضور پدیده وبلاگ، نوک پیکان حمله حکومت متوجه روزنامه نگاران بود، اما طی سالهای اخیر این حمله متوجه بلاگرها شده است.

این بررسی می‌تواند پاسخی برای درک چرایی و چگونگی به کارگیری رسانه های آنلاین در سالهای اخیر در ایران باشد. به خصوص بهره گیری از فضای فیس بوک، توییتر ، وبلاگ و فرند فید در طی حوادث ماههای اخیر ایران بعد از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری که نیاز به پژوهشی جداگانه دارد. رسانه های آنلاین این دوره وضعیتی متفاوتی تجربه کرده اند که باید آن را در تحقیق جداگانه ای بررسی کرد.

نمودارها: نمودارها و جداول تنها پنج مقوله‌ را در بر می گیرد که بالاترین درصد را به خود اختصاص داده اند.

نمودارهای توصیفی

  • نمودار توصیفی موضوع
  • نمودار توصیفی موضوع به تفکیک مقطع زمانی
  • نمودار توصیفی پست های منتشر شده در وبلاگ‌ها همراه با "لینک" به تفکیک موضوع
  • نمودار توصیفی پست های منتشر شده همراه با "عکس" به تفکیک موضوع






BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.