ایران در هفته ای که گذشت؛ ۱۱ تیر ۱۳۸۹

اقدامات متقابل غرب و برخی از مقامات ایران در ارتباط با تشدید تحریم های بین المللی علیه این کشور، باز هم سایر رخدادهای هفته گذشته ایران را تحت الشعاع خود قرار داد. خانواده آیت الله سید محمد بهشتی مراسم بزرگداشت او را برگزار نکردند، و برگ های دیگری بر پرونده حقوق بشر ایران افزوده شد.

"ایران بت تحریم را شکست"

Image caption سران چند کشور در نشست شهرک موسکوکا در کانادا

روز شنبه ۵ تیر سران کشور های آمریکا، بریتانیا، روسیه، فرانسه، ایتالیا، چین، کانادا، آلمان و ژاپن در پایان روز دوم نشست خود در شهرک موسکوکا در کانادا، از همه کشورهای جهان خواستند مفاد قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد در مورد تشدید تحریم ها علیه ایران را به طور کامل و دقیق به اجرا بگذارند.

به دنبال آن بانک مرکزی امارات متحده عربی به کلیه بانک ها، موسسات سرمایه گذاری، صرافی ها و سایر سازمان های مالی این کشور دستور داد حساب های بانکی۴۱ شخص حقیقی و حقوقی متهم به ارتباط با برنامه های اتمی ایران را مسدود کنند.

از سوی دیگر طرح تحریم فراگیر ایران که پیش تر در کنگره آمریکا تصویب شده بود، مورد استقبال هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه این کشور قرار گرفت و در پایان هفته به امضای باراک اوباما، رییس جمهوری آمریکا رسید و به یک قانون لازم الاجرا تبدیل شد.

رییس جمهوری آمریکا این مقررات را تحریم هایی که "قلب" توانایی ایران برای گسترش برنامه اتمی اش را هدف قرار می دهد و شدیدترین تحریم های تصویب شده در کنگره آمریکا علیه ایران توصیف کرد.

این مقررات علاوه بر تحریم گسترده شرکت های مرتبط با صنایع نفت و گاز و پتروشیمی ایران، صادرات و فروش "فرآورده های نفتی تصفیه شده" به ایران را تحریم کرده و مراودات مالی بانک های آمریکایی با بانک های خارجی مرتبط با سپاه پاسداران ایران را ممنوع می کند.

به دنبال تصویب این تحریم ها در کنگره آمریکا، شرکت فرانسوی توتال اعلام کرد فروش بنزین به ایران را متوقف کرده است.

نتایج عملی درخواست اجرای تحریم های بین المللی علیه ایران، به همراه تحریم های تصویب شده در نشست سران اتحادیه اروپا و تصویب تحریم های فراگیر در کنگره آمریکا، در مجموع، واکنش های گسترده مقام های سیاسی ایران را به دنبال داشت.

واکنش نوع نخست؛ محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران در مصاحبه با خبرگزاری کیودو ژاپن گفت: "تهران، دولت آمریکا را به خاطر وارد کردن فشارهای مختلف بر دولت ها و کشورهای دیگر، مسئول صدور قطعنامه می داند؛ بنابراین، این مساله مانعی برای توسعه روابط و همکاری های ایران با سایر کشورها به ویژه ژاپن نیست."

او پیش تر نیز در محل نمایشگاه اکسپو در شانگهای گفته بود: "رابطه ما با چین رابطه خوبی است و دلیلی برای کنترل و تضعیف این رابطه وجود ندارد؛ همانطور که در سخنان قبلی گفتم مشکل آمریکاست."

این اظهارات نشان داد که دولت ایران، در ارتباط با صدور قطعنامه تشدید تحریم ها، همچنان می خواهد آمریکا را مقصر اصلی و طرف اصلی مقابله قلمداد کند.

واکنش نوع دوم؛ منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران در نامه ای به وزرای خارجه اتحادیه اروپا، حمایت آنان ازتحریم ها علیه ایران را "رویکرد مقابله جویانه" توصیف کرد و نوشت که اتحادیه اروپا با این کار "عملا خود را از همکاری بالقوه استراتژیک با یک شریک قدرتمند و با نفوذ در منطقه حساس خاور میانه و خلیج فارس محروم می کند."

او همچنین در نامه های جداگانه ای خطاب به وزیران خارجه کشورهای عضو شورای امنیت سازمان ملل، قطعنامه تشدید تحریم ها را "غيرعادلانه و غيرقانوني" و اقدام شورای امنیت برای تصویب آن را "غيرمنطقی" توصیف کرد.

از سوی دیگر او روز سه شنبه، ۸ تیر در یک نشست خبری در تهران، گفت که "نگاهمان حمایت از مذاکرات است اما نباید از مذاکرات به عنوان ابزار استفاده کنند."

مکاتبات وزیر امور خارجه ایران و اظهارات او نشان داد که ایران هنوز از مذاکره با غرب در مورد پرونده هسته ای صرفنظر نکرده است؛ اگر چه محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری ایران از به تعویق افتادن تاریخ این مذاکرات خبرداد.

Image caption باراک اوباما مصوبه تحریم ایران را امضا کرد

واکنش نوع سوم؛ کاظم صدیقی، امام جمعه موقت تهران، جمعه گذشته با اشاره به تشدید تحریم ها گفت که ملت ایران از اين مسائل نمی ‌ترسد، بلكه اين تحريم‌ها اقتدارش را بيشتر و مستحكم تر خواهد كرد.

اسماعیل کوثری، نماینده مجلس ایران این تحریم ها را "بی اثر" توصیف کرد و حسین سبحانی نیا، دیگر نماینده مجلس ایران گفت که ملت و دولت ایران از تحریم ها استقبال نمی کنند اما در برابر آن هم ساکت و منفعل نخواهند ماند.

هنگامی هم که شرکت توتال از توقف فروش بنزین به ایران خبر داد، فرید عامری، مدیر عامل شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران گفت: "در هر شرایطی قادر به تامین بنزین مورد نیاز کشور هستیم و هیچ گونه مشکلی در زمینه تولید و یا واردات این فرآورده نداریم."

وقتی لئون پنتا، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، گفت که ایران هم اکنون دارای اورانیوم کافی برای تولید دو بمب اتمی است، رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، او را به راه اندازی "جنگ روانی" علیه ایران متهم کرد.

روزنامه کیهان هم از قول دریاسالار مایکل مولن، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا نوشت: "اسرائیل هم فهمیده با ایران نمی توان در افتاد."

این واکنش ها نشان داد که مقامات ایرانی تلاش می کنند تا آمادگی مردم را برای مقابله با آنچه "جنگ روانی" دشمن خوانده می شود افزایش دهند.

روز چهارشنبه ۹ تیر منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران بر"مقاومت جانانه" دولت محمود احمدی نژاد در "جنگ روانی" ناشی از تحریم ها تأکید کرد و گفت: "ایران بت تحریم را در ذهن بانیان تحریم شکست."

واکنش نوع چهارم؛ در آغاز هفته وزارت نفت ایران اعلام کرد که برای مقابله با تحریم های آمریکا، برنامه ای دو ساله برای افزایش تولید بنزین در دست دارد و در صورتی که فروش بنزین به ایران به طور کلی قطع شود، واحدهای پتروشیمی، بنزین تولید خواهند کرد.

روزنامه خراسان هم نوشت: مقابله با تحریم ها با شعار محقق نمی شود؛ ذخیره سازی بنزین در انبارها راه حل واقعی مقابله با تحریم فروش بنزین به ایران نیست. برای دست یابی به خودکفایی در تولید بنزین باید برنامه ریزی شود.

در روزهای پایانی هفته هم اعلام شد که ایران برای مقابله با تحریم ها ستاد ویژه ای تشکیل داده است.

قبل از آن، دریادار علی فدوی، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران ایران گفته بود که اگر آمریکا و متحدانش بخواهند در اجرای قطعنامه جدید شورای امنیت از کشتی های ایرانی بازرسی کنند، با واکنش سپاه روبرو خواهند شد.

این دسته از واکنش ها نشان داد که ایران خود را برای اقدامات عملی به منظور مقابله با تأثیرات تحریم ها هم آماده می کند.

واکنش نوع پنجم؛ و بالاخره اعلام شد که ایران از اعزام کشتی حامل کمک به مردم غزه صرفنظر کرده است.

پیش تر اعلام شده بود که نخستین کشتی حامل کمک های مردمی ایران حامل سه هزار تن انواع دارو، لوازم بهداشتی و مواد غذایی به غزه خواهد رفت. اما سرانجام حسین شیخ الاسلام، دبیر کل "کنفرانس بین المللی حمایت از انتفاضه فلسطین" گفت اسرائیل اعلام کرده است که حضور کشتی های ایرانی و لبنانی را اعلان جنگ تلقی و با آنها برخورد می کند.

بنا به گفته او، کمک های جمع آوری شده برای مردم غزه به شیوه های دیگر ارسال خواهد شد تا "بهانه از دست رژیم صهیونیستی گرفته شود."

هفته قوه قضاییه

Image caption به مناسبت کشته شدن آیت الله سید محمد حسینی بهشتی، رییس دیوان عالی کشور و جمعی از مسئولان بلند پایه سیاسی ایران در هفتم تیر، اولین هفته تیر ماه در ایران هفته قوه قضائیه نامگذاری شده است

هفتم تیر یاد آور حادثه بمبگذاری در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی در سال ۱۳۶۰ و کشته شدن آیت الله سید محمد حسینی بهشتی، رییس دیوان عالی کشور و جمعی از مسئولان بلند پایه سیاسی ایران است.

به همین مناسبت اولین هفته تیر ماه در ایران، هفته قوه قضاییه نامگذاری شده و در برخی از روزهای آن مراسم ویژه ای در ارتباط با دستگاه قضایی برگزار می شود.

امسال نیز همايش سراسري قوه ‌قضاييه با حضور سران سه قوه در روز یکشنبه ششم تيرماه در تهران برگزار شد. اما خانواده آیت الله محمد بهشتی در آستانه سالگرد هفتم تیر اعلام کردند که مراسم یادبود او را برگزار نخواهند کرد.

در آستانه سالگرد هفتم تیر، احمد خاتمی، امام جمعه موقت تهران هم بدون نام بردن از کسی، گفت: "شهیدان حق ویژه ای به بستگان نسبی خود بویژه فرزندانشان دارند و بر رفتار فرزندان خود ناظر هستند... آنان از فرزندانشان انتظار دارند در خط مقدم حمایت از نظام اسلامی که همان قانون اساسی ، ولایت فقیه و تأیید و حمایت ناصحانه از مسئولان نظام است قرار داشته باشند."

در جریان اعتراض به نتیجه انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری ایران در سال گذشته، علیرضا بهشتی، فرزند آیت الله محمد بهشتی که از مشاوران میرحسین موسوی بود، بازداشت شد و معترضانی که پس از شرکت در مراسم یادبود آیت الله محمد بهشتی، تجمع کرده بودند، مورد حمله مأموران دولتی قرار گرفتند.

در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران هم، از برپایی غرفه آثار آیت الله بهشتی جلوگیری شد.

به همین دلیل، ناظران، لغو مراسم یادبود او را هم با وقایع یک سال گذشته بی ارتباط نمی دانند.

ستاد دولتی برگزاری مراسم هفت تیر، بر خلاف رسم همه ساله، دیدار خانواده کشته شدگان انفجار در دفتر حزب جمهوری اسلامی با اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس مجلس خبرگان را هم در برنامه قرار نداده بود؛ اما آنان با او دیدار کردند.

آقای هاشمی رفسنجانی به مناسبت سالگرد انفجار در دفتر حزب جمهوری اسلامی نسبت به شرایط کنونی ایران ابراز نگرانی کرد و گفت: " "دشمنان دوست نما در ما رخنه کرده اند ... مشفقانه ترین انتقادها را بر نمی تابیم ... نفاق را صداقت، توهین را صراحت، دروغ را درایت، تهمت را شجاعت و شعار را بصیرت می دانیم."

تازه های پرونده حقوق بشر

در هفته ای که گذشت، پرونده حقوق بشر ایران همچنان باز بود و برگ های تازه ای بر اوراق آن افزوده شد.

روز شنبه ۵ تیر، سران هشت کشور صنعتی جهان از ایران خواستند آزادی بیان و عقیده را برای شهروندانش به رسمیت بشناسد.

همزمان اعلام شد که دیده بان حقوق بشر اقدام ایران در ارسال پارازیت و اخلال در پخش برنامه های تلویزیونی ماهواره ای را ناقض حق آزادی بیان و اطلاعات دانسته و از شرکت فرانسوی یوتل ست در مورد اقدام علیه ایران توضیح خواسته است.

روز دوشنبه هفتم تیر گزارش هایی از تجمع کارگران پالایشگاه آبادان در اعتراض به بیکار شدنشان، منتشر شد. خبرگزاری ایلنا هم گزارش داد که جمعی نزدیک به ۳۰۰ نفر از کارگران کارخانه پارس متال در اعتراض به پرداخت نشدن مطالباتشان در برابر دفتر ریاست جمهوری ایران واقع در خیابان پاستور تهران تجمع کردند.

همزمان لطف الله فروزنده، معاون رئیس جمهوری ایران از مسئولان دستگاه های اجرایی خواست کارمندانی را که او " عوامل فتنه" نامید، شناسایی و با آنان برخورد کنند.

روز بعد، مهدی کروبی، یکی از رهبران مخالفان دولت ایران که برای شرکت در مراسم ختم پدر محمد رضا عارف، معاون اول محمد خاتمی، رئیس جمهوری سابق ایران به مسجد دانشگاه صنعتی شریف رفته بود، مورد حمله عده ای لباس شخصی قرار گرفت.

او در این مورد گفت: "اگر زمان شاه یک شعبان بی مخ بود، اکنون این حاکمیت صدها شعبان بی مخ تربیت کرده و این افراد باید بدانند که مهدی کروبی تا آخر ایستاده است."

همزمان گزارش هایی منتشر شد که نشان می داد پنجاه خانه متعلق به بهاییان را در روستایی در استان مازندران با لودر تخریب کرده اند و مراجعه صاحبان خانه ها به مقامات محلی بی فایده بوده است. در این مورد، دیان علایی، نماینده جامعه بین المللی بهاییان در سازمان ملل متحد، انگشت اتهام را به طرف وزارت اطلاعات ایران نشانه رفت.

از سوی دیگر، سازمان دیده بان حقوق بشر در بیانیه ای از قوه قضاییه ایران خواست "فورا" اجرای حکم اعدام زینب جلالیان و هفده "دگراندیش" دیگر کرد را متوقف کند.

Image caption پدر زینب جلالیان اتهامات وارد به دخترش را رد کرده است

زینب جلالیان دختر ۲۸ ساله کرد در سال ۱۳۸۶ بازداشت شده و سپس به اتهام همکاری با گروه های مسلح مخالف دولت ایران مورد محاکمه قرار گرفته است.

شورای ملی آمریکایی های ایرانی تبارهم با صدور بیانیه ای از باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا خواست برای جلوگیری از اعدام زینب جلالیان دست به اقدامی بزند.

روز چهارشنبه ۹ تیر، روابط عمومی سازمان قضایی نیروهای مسلح ایران اعلام کرد که دادگاه نظامی یک تهران دو تن از متهمان پرونده کهریزک را به "قصاص نفس" و ۹ متهم پرونده را به مجازات های دیگر محکوم کرده است.

پیش تر گفته می شد شماری از بازداشت شدگان تجمعات اعتراضی پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال ۱۳۸۸، در بازداشتگاه کهریزک مورد ضرب و جرح و شکنجه قرار گرفته اند. این حکم دادگاه نظامی، ارتکاب ضرب و جرح عمدی منجر به قتل در بازداشتگاه کهریزک را تأیید کرد.

همزمان نامه هنگامه شهیدی، روزنامه نگار اصلاح طلب زندانی، خطاب به عباس جعفری دولت آبادی، دادستان تهران، منتشر شد. او در نامه اش مهدی کروبی را پدر معنوی خود خواند و بازجویان وزارت اطلاعات را به اعمال نفوذ بر قوه قضاییه و بدرفتاری با زندانیان متهم کرد.

و در پایان هفته، نامه سرگشاده عبدالعلی بازرگان، مفسر قرآن و فرزند مهدی بازرگان خطاب به محسن کدیور، روشنفکر دینی منتشر شد. عبدالعلی بازرگان در نامه اش ولایت مطلقه فقیه را یک تئوری شکست خورده، و در تناقض با جمله معروف "میزان رای ملت است" توصیف کرد.