تکلیف امحا زباله های بیمارستانی در ایران نامشخص است

مسئله زباله های بیمارستانی و روش از بین بردن آن چندین سال است که در ایران مطرح است و به گفته مسئولان هنوز راهکار مناسبی برای آن در نظر گرفته نشده است. به تازگی طیبه صفایی، نماینده مردم تهران نیز با انتقاد از عملکرد وزارت بهداشت گفته متاسفانه امحا زباله های بیمارستانی مسئول ندارد و ادامه این شرایط به ضرر مردم است.

جمع آوری و بی خطر سازی زباله های بیمارستانی از موضوعاتی است که دست اندرکاران امر در دوره های مختلف نسبت به نبود راهکار مناسب برای حل آن موضع گیری کرده و بارها بر به خطر افتادن سلامت مردم تاکید کرده اند.

طیبه صفایی، رئیس فراکسیون زنان مجلس همچنین گفته که امحا زباله بیمارستانی مسئول ندارد و الان زمان این نیست که مسئولیت را به عهده یکدیگر بیندازیم. در همین حال دکتر وحیده دستجردی وزیر بهداشت اعلام کرده که این وزارت خانه برای همه بیمارستان های کشور برنامه ریزی امحاء و بی خطر سازی زباله داردو هم اکنون بیش از ۱۰۰ دستگاه زباله سوز خریداری و به بیمارستان های کشور در نظر گرفته شده است . از مجموع ۸۱۲ بیمارستان ، ۱۶۲ بیمارستان به سامانه زباله سوز مجهز شده است و تلاش می شود در سه سال آینده ، همه بیمارستان ها به این سامانه مجهز شود .

پیش از ساخت بیمارستان ها در کشورهای مختلف سیستم امحا زباله در آنها راه اندازی می شود اما به گفته دکتر ایرج خسرونیا رئیس انجمن پزشکان داخلی ایران وضعیت در ایران به شکل دیگری است.

آقای خسرونیا می گوید معمولا اتاقی را در نظر می گیرند که وسایل و ابزار آلوده به خون و ترشحات خونی را در این اتاقک می سوزانند و پس از بی خطر سازی می توان آن را در جایی کوچک تر حذف کرد. اما متاسفانه به دلیل اینکه بیمارستان های ایران قدیمی هستند این مشکل در آنها وجود دارد و در حال حاضر با توجه به نوع زمین و کوهستانی و سخت بودن سطح زمین ساخت این اتاق های بی خطر سازی مشکل است. وزارت بهداشت و درمان فشار خود را وارد می کند اما متاسفانه بیمارستان ها به ویژه بیمارستان های دولتی توجهی به این مسئله نمی کنند و باعث انتشار بیماری می شوند.

رویا ملکی، خبرنگار حوزه سلامت مسئله امحا زباله بیمارستانی را به یک زخم عفونی توصیف می کند که همچنان راهی برای درمان آن در نظر گرفته نشده است و ادامه می دهد:"بحث کمبود اعتبار یکی از مسائلی است که در این حوزه مطرح شده که البته در همه دستگاه ها وجود دارد. روزانه در ازای هر تخت بیمارستان ۳۰ کیلوگرم زباله تولید می شود یعنی چیزی در حدود یک درصد زباله های پایتخت که ۷۰ تن را شامل می شود. بحثی که در حال حاضر وجود دارد این است که ۱۵۰ میلیارد تومان نیاز است تا ۷۰ تن زباله امحا شود و بیمارستان ها و سایر دستگاه ها از این کار شانه خالی کرده و اعلام می کنند پول ندارند. "

آلودگی هایی که از این زباله ها منتشر می شود، به گفته کارشناسان سلامت جامعه را به خطر می اندازد. کاظم دلخوش مخبر فراکسیون مدیریت شهری مجلس نیز با انتقاد از عملکرد وزارت بهداشت در امحا زباله های بیمارستانی اعلام کرده وزارت بهداشت به خوبی می داند این زباله ها در شیوع بیماری هایی مثل ایدز و هپاتیت موثر است و باید به جای بحث، تکلیف زباله را هر چه سریع ترمشخص کند.

دکتر خسرو نیا نیز ضمن تاکید بر انتشار آلودگی ها از طریق زباله های بیمارستانی به سو استفاده برخی از همین زباله های آلوده اشاره می کند و می گوید برخی از افراد زباله های بیمارستانی را برای بازیافت استفاده می کنند. این زباله های آلوده باعث انتشار بیماری می شود.

رئیس انجمن پزشکان داخلی ایران ادامه می دهد: خوشبختانه درحال حاضر بیمارستان ها ظرف ها و وسایل آلوده را در جای مخصوصی قرار می دهند و سپس منتقل می شوند. اما اگر بیمارستانی کوتاهی کند و زباله های آلوده را در کنار دیگر زباله ها قرار دهد، ممکن است پیش از حضور ماشین های شهرداری افرادی بیایند و این زباله ها را دستکاری کنند. خانم ملکی با اشاره بی توجهی به امحا زباله های بیمارستانی می گوید: مسئولان می گویند از ۱۴۷ بیمارستان موجود تنها شش بیمارستان دارای دستگاه بی خطر سازی در پایتخت هستند و این بیمارستان ها را می شناسند، اما هیچ کس بررسی در این خصوص انجام نمی دهد.

از دیگر مباحثی که خانم ملکی مطرح می کند مسئله مافیای زباله است. او می گوید در کشورهای دیگر زباله را می سوزانند و از آن انرژی برق تولید می کنند اما در ایران زباله را تبادل کرده و به مزایده می گذرانند. این زباله ها به صنعت پلاستیک ایران راه پیدا می کنند. این صنعت ارزان قیمت است و به دلیل عدم مرغوبیت تمام پلاستیک های صادر شده به کشور بازگردانده می شود. در توزیع داخلی در شهرستان ها نیز سلامت مردم را به خطر می اندازد بدون اینکه هیچ کنترلی بر آن وجود داشته باشد.

در همین حال طیبه صفایی نماینده مردم تهران گفته که قانون تکلیف رسیدگی به این مسئله را روشن کرده و باید بر اساس آن به وظایف عمل شود، رویا ملکی نیز به همین قانون اشاره می کند : بیش از سه سال است که از تصویب قانون مدیریت پسمانده ها در کمیسیون زیر بنایی مجلس می گذرد اما هنوز هیچ کدام از این دستگاه ها ملزم به اجرای آن نشدند. این مسئله یک سیکل بی سرانجام است. مسئله زباله بیمارستانی درگیر تعارف سازمانی است.

برخی از صاحبنظران معتقدند در کنار قانون و اجرا کردن آن باید به مسئله بودجه و تامین آن نیز توجه شود. رئیس یکی از بیمارستان های تهران که خواست نامش فاش نشود، در گفت و گو با بی بی سی فارسی به همین نکته اشاره می کند که کمبود امکانات مالی بزرگترین مشکل برای احداث مراکز بی خطر سازی زباله های بیمارستانی است.

دکتر خسرونیا نیز با تاکید بر نیاز به بودجه مناسب برای بی خطر سازی و امحا زباله های بیمارستانی می گوید:به نظر من باید در بودجه بیمارستان های دولتی بودجه خاصی را برای زباله های بیمارستانی در نظر گرفت تا اتاقک های زباله سوزی خریداری شود. بیمارستان های خصوصی نیز که هم از لحاظ بودجه و هم از لحاظ مکان امکان احداث زباله سوز را دارند باید این کار را انجام دهند. بیمارستان های درجه ۳ و بیمارستان های قدیمی هم اگر نمی توانند همراه با سطح عمومی بهداشت پیش بروند، وزارت بهداشت باید جلوی فعالیت آنها را بگیرد.

تفکیک پسمانده های بیمارستانی و امحا آن به گفته صاحبنظران باید بدون فوت وقت انجام شود. نمایندگان مجلس معتقدند وزارت بهداشت کم کاری کرده است. براساس قانون وزارت بهداشت مسئولیت امحا زباله های پزشکی را بر عهده دارد اما کاظم دلخوش مخبر فراکسیون مدیریت شهری مجلس با اشاره به اینکه شهرداری به هیچ وجه در این حوزه وظیفه ای ندارد گفته، وزارت بهداشت نباید وظایفش را بر دوش دیگران بیاندازد.

همچنان با تمام بحث های مطرح شده تکلیف زباله های بیمارستانی و نحوه بی خطر سازی آنها در ایران نامشخص است.

مطالب مرتبط