ایران در هفته ای که گذشت؛ ۱۸ تیر ۱۳۸۹

روند عملی اجرای تحریم های بین المللی علیه ایران و تنش در روابط ایران و امارات متحده عربی در حوزه سیاسی، تعطیلی بازار تهران در حوزه اقتصادی، توقف مجادله در مورد دانشگاه آزاد در حوزه فرهنگی، و اجرای حکم اعدام چهار نفر در اصفهان در حوزه اجتماعی از مهم ترین رخدادهای ایران در هفته گذشته بودند.

تحریم های اخیر بین المللی علیه ایران، از جمله صنعت نفت و نیاز این کشور به فراورده‌های نفتی را هدف قرار داده است تحریم؛ پروازها و سوخت هواپیماها

روز شنبه ۱۲ تیر دیپلمات های ارشد کشورهای آمریکا، بریتانیا، چین، روسیه، فرانسه و آلمان (گروه ۱+۵) در بروکسل، پایتخت بلژیک برای مذاکره درباره مناقشه اتمی ایران دیدار و بار دیگر بر مذاکره با این کشور تاکید کردند.

از سوی دیگر به دنبال لازم الاجرا شدن مقررات تحریم های یکجانبه آمریکا علیه ایران، مقام های مسئول شرکت بیمه لویدز لندن، اعلام کردند که فعالیت این شرکت در مورد پوشش بیمه کشتی هایی که حامل مواد نفتی برای ایران هستند، محدود خواهد شد. این شرکت پیش تر نیز ایران را در فهرست مناطق پر مخاطره قرار داده بود.

شرکت کره ای GS هم اعلام کرد که از فعالیت و همکاری در زمینه شیرین سازی میدان گازی پارس جنوبی منصرف شده و شرکت ملی نفت ایران اعلام کرد که این شرکت کره ای را از این طرح کنار گذاشته است.

تحریم های فراگیر آمریکا علیه ایران، شرکت هایی را که بنزین در اختیار ایران قرار می دهند، بیمه گران این محموله ها و شرکت های خارجی سرمایه گذار در صنایع نفت و گاز این کشور را هم شامل می شود.

روز چهارشنبه، دادگاهی در شهر تورنتوی کانادا یک ایرانی به نام محمود یادگاری را به جرم تلاش برای فرستادن تجهیزاتی به ایران که در دستگاه غنی سازی اورانیوم کاربرد دارد، گناهکار دانست.

در پایان هفته هم باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، بار دیگر ایران را به تلاش برای دستیابی به سلاح هسته ای متهم و تاکید کرد که گزینه نظامی علیه ایران را کنار نگذاشته است.

در مقابل، روز شنبه ۱۲ تیر، علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران با اشاره به اعلام آمادگی غرب برای مذاکره، آنان را به فریبکاری متهم کرد و هشدار داد که ایران در مقابل تحریم ها و بازرسی کشتی ها مقابله به مثل خواهد کرد.

دو روز بعد، علاء الدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران گفت: "طبق اعلام شورای عالی امنیت ملی درصورت تامین سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران، ایران هیچ اصراری بر ادامه تولید این سوخت در داخل ندارد."

روز سه شنبه، ۱۵ تیر اعلام شد که سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و سرپرست مذاکرات هسته ای ایران با ارسال نامه ای برای کاترین اشتون، نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور خارجه، با مردود دانستن "راهبرد اعلام شده فشار و گفت وگو"، از او خواسته است دست به اقداماتی بزند که نشان دهد "راهبرد غلط دو مسیره" را کنار گذاشته اند و در صدد جبران خطاها هستند.

در این نامه آمادگی ایران برای گفت وگو و همکاری در زمینه خلع سلاح هسته ای، جلوگیری از اشاعه سلاح های هسته ای و نیز بررسی چگونگی همکاری برای استفاده همه کشورهای امضا کننده پیمان منع گسترش جنگ افزارهای اتمی از فن آوری صلح آمیز هسته ای اعلام شد.

علی‌اکبر صالحی، رییس سازمان انرژی اتمی ایران گفت که تحریم ها ممکن است فعالیت هسته ای ایران را با کندی مواجه کند اما این فعالیت‌ها را متوقف نمی‌کند.

Image caption میر حسین موسوی در یادداشتی عواقب اجرای تحریم‌های جدید علیه ایران را برای اقتصاد و امنیت کشور، بسیار زیان‌آور دانسته و تاکید کرده است که تحریم‌‌ها آسیب هایی جدی بر زندگی مردم وارد خواهد کرد

اما میرحسین موسوی، از رهبران مخالفان دولت ایران در یادداشتی در مورد آثار اجرای قطعنامه تشدید تحریم ها نوشت: "مانند روز روشن است که این قطعنامه بر امنیت و اقتصاد کشور ما اثرخواهد گذاشت. تولید ناخالص را پائین خواهد آورد، بیکاری را بیشتر خواهد کرد، مردم را در تنگنای مشکلات بیشتر معیشتی و اجتماعی قرار خواهد داد، فاصله ما را از کشورهای در حال رشد جهان به ویژه کشورهای همسایه رقیب بیشتر خواهد ساخت و آخرین میخ را بر تابوت چشم انداز بیست ساله خواهد کوبید."

پروازها

روز سه شنبه ۱۵ تیر، کمیسیون حمل و نقل اتحادیه اروپا اجازه پرواز تعدادی از هواپیماهای شرکت ایران ایر به کشورهای عضو این اتحادیه را لغو و دلیل این اقدام را منطبق نبودن شرایط این هواپیماها با ضوابط ایمنی، اعلام کرد.

اما روز بعد، شرکت هواپیمایی هما گفت که ممنوعیت ورود تعدادی از هواپیماهای این شرکت به کشورهای عضو اتحادیه اروپا نباید باعث نگرانی مسافران شود.

در واکنش به تصمیم کمیسیون حمل و نقل اتحادیه اروپا در ممنوعیت پرواز هواپیماهای بوئینگ ۷ ۷۴، بوئینگ ۷ ۲ ۷ و ایرباس ۳۲۰ متعلق به شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما)، روابط عمومی این شرکت گفت که پروازهای هما به مقصد کشورهای اروپایی با استفاده از ناوگان ایرباس مورد تایید کمیسیون اروپا ادامه خواهد داشت.

خبرگزاری ایرنا به نقل از مدیرکل روابط عمومی هما گزارش داد که "کمیسیون اروپایی مواردی درباره ناوگان هواپیمایی ایران مطرح کرده بود که پاسخ های لازم به آنان داده شد."

شبکه خبر رادیو و تلویزیون دولتی ایران هم تصمیم اتحادیه اروپا در مورد ممنوعیت پرواز برخی از هواپیماهای ایرانی به قلمرو این اتحادیه را دارای انگیزه های سیاسی و در ارتباط با تحریم های اخیر علیه جمهوری اسلامی قلمداد کرد و رسانه های "معاند جمهوری اسلامی" را به خاطر انعکاس این اخبار به تلاش در راه جنگ روانی متهم ساخت.

سوخت هواپیماها

Image caption ایران ایر نسبت به ادامه پرواز هواپیماهایش به اتحادیه اروپا ابراز اطمینان کرده است

در روزهای میانی هفته، خودداری برخی از کشورها از تحویل سوخت به هواپیماهای مسافربری ایرانی گزارش شد.

خودداری از تحویل سوخت به هواپیماهای مسافربری ایرانی ابتدا تبعیت از تحریم های اعلام شده از سوی آمریکا، و اقدامی مغایر معاهدات بین المللی قلمداد شد.

کاظم جلالی عضو کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی مجلس ایران، در این مورد گفت: "ایران می تواند با استناد به معاهده های بین المللی به سازمان ملل و سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری شکایت کند."

به دنبال آن، مقام های هوانوردی آلمان، بریتانیا و امارات متحده عربی اظهارات مقام های ایران مبنی بر خودداری از تحویل سوخت به هواپیماهای مسافربری در چارچوب تحریم های اعمال شده علیه ایران را رد کردند. اما نسخه آلمانی فایننشال تایمز نوشت که شرکت نفتی بی پی قرارداد خود برای تامین سوخت مورد نیاز خطوط هوایی ایران را تجدید نکرده و یکی از مقامات این شرکت گفته: " ما در همه کشورهایی که در آنها فعالیت داریم به مقررات محلی در ارتباط با تحریم ها احترام می گذاریم."

همزمان گزارش خودداری از تحویل سوخت به هواپیماهای مسافربری از سوی مقامات ایرانی هم تکذیب شد. رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نشر چنین خبر هایی را "در راستای جنگ روانی" توصیف کرد و کاظم جلالی، عضو مجلس ایران، از رسانه ها خواست در مورد انتشار این نوع خبرها شتاب زده عمل نکنند.

ایران و امارات؛ اظهار نظرهای تند

پیش تر بانک مرکزی امارات متحده عربی به موسسات مالی این کشور دستور داده بود حساب های بانکی۴۱ شخص حقیقی و حقوقی متهم به ارتباط با برنامه های اتمی ایران را مسدود کنند.

این هفته بابک افقهی، معاون وزیر بازرگانی ایران هم خبر مسدود شدن حساب برخی از شرکت ها در بانک های امارات را تأیید کرد.

همچنین امارات متحده عربی در شمار کشورهایی بود که در گزارش مربوط به خودداری از تحویل سوخت به هواپیماهای مسافربری ایرانی از آنها نام برده شد.

با این همه تنها اظهارات یوسف العتیبه، سفیر امارات متحده عربی در آمریکا نکوهش شد.

او گفت که پیامد های منطقه ای حمله نظامی به ایران از پذیرفتن حضور یک ایران هسته ای در منطقه قابل تحمل تر است و پیشنهاد کرد که در صورت شکست خوردن تحریم های شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه برنامه هسته ای ایران، گزینه حمله نظامی به این کشور مد نظر قرار گیرد.

در واکنش به این اظهارات کاظم جلالی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران گفت: "اظهار نظرهای تند، سخیف و دریده گویی در شأن امت اسلام و کشورهای اسلامی نیست و مماشات دستگاه دیپلماسی با امارات موجب شده کشورهای فاقد تاریخ در منطقه، دریده گویی کنند."

رضا موسوی، معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران، هم اعلام کرد که کمیته تورهای خارجی این سازمان به خاطر برخوردهای "تحقیر آمیز" اماراتی ها با شهروندان ایرانی، موضوع لغو اعزام گردشگران ایرانی به این کشور را بررسی خواهد کرد.

به دنبال آن طارق الهیدان، از مقامات وزارت امور خارجه امارات متحده عربی، گفت: "اظهارات سفیر ما در آمریکا بخشی از یک گفتگوی غیررسمی بوده که توسط رسانه ها از متن خود جدا و برجسته شده است."

او تاکید کرد که کشورش از ادامه گفت وگو های غرب با ایران در مورد برنامه هسته ای این کشور حمایت می کند و با طرح هرگونه گزینه نظامی علیه ایران مخالف است.

اعتصاب در بازار تهران

Image caption اعتصاب در بازار بزرگ تهران که در اعتراض به بالا بردن مالیات صورت گرفته بود، به دخالت ماموران لباس شخصی و نیروی انتظامی کشیده شد

در اعتراض به اعلام افزایش بی سابقه مالیات اصناف، از روز سه شنبه ۱۵ تیر، بخش بزرگی از بازار بزرگ تهران تعطیل شد.

بسیاری از واحد های صنفی بازار تهران در اعتراض به عدم توافق سازمان امور مالیاتی با خواسته های آنها "در زمینه مالیات عملکرد سال ۱۳۸۸،" در روزهای پایانی هفته تعطیل بودند.

مسئولان اخذ مالیات افزایش مالیات ها را به میزان ۷۰ درصد برای بازاریان در نظر گرفته اند. این افزایش بی سابقه اعتصاب بازاریان را به همراه داشت.

نمایندگان اصناف با اشاره به رکود در بازار، عدم رشد اقتصادی و تورم بالا در کشور، افزایش مالیات را تصمیمی غیر منطقی تلقی کردند.

از توافق میان نمایندگان اصناف و مسئولان دولتی و سپس مخالفت با مفاد این توافق و ادامه اعتصاب بازاریان هم گزارش هایی منتشر شد.

در روز چهارشنبه فضای بازار تهران ملتهب بود و مأموران لباس شخصی و مأموران نیروی انتظامی از بازاریان درخواست کردند که به اعتصاب پایان دهند.

توقف مجادله پیرامون دانشگاه آزاد

روز شنبه ۱۲ تیر شورای نگهبان قانون اساسی در ایران مصوبه اخیر مجلس این کشور را که مانع از تغییر اساسنامه دانشگاه آزاد می شد و وقف اموال آن را قانونی می کرد، مخالف شرع و قانون اساسی دانست.

عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان گفت که اعضای این شورا این مصوبه را مغایر اصول ۵۷ و ۱۱۰ قانون اساسی تشخیص دادند و آن را رد کردند.

اصل ۵۷ قانون اساسی ایران قوای سه گانه را موظف می کند که زیر نظر "ولایت مطلقه امر" عمل کنند و اصل ۱۱۰ این قانون "حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه گانه" را از جمله اختیارات رهبر ایران می داند.

همزمان اعلام شد گروهی که خود را "امت حزب الله" نامیده بودند پس از برگزاری نماز جمعه قم، علیه علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران، اطلاعیه ای توزیع کردند و از موضع او در مورد دانشگاه آزاد و "خوش بینی" او نسبت به رهبران مخالف دولت انتقاد کردند.

Image caption در پی بالاگرفتن اختلافات بر سر مسایل پیرامون دانشگاه آزاد، آیت‌الله خامنه‌ای ناگزیر به دخالت مستقیم در ماجرا شد و با ملال‌انگیز خواندن مباحثات مطروحه، با صدور احکامی جداگانه خواستار توقف مجادلات شد

سرانجام روز دوشنبه ۱۴ تیر اعلام شد که آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران در دو "حکم" جداگانه خطاب به اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس هیات امنای دانشگاه آزاد، و محمود احمدی نژاد، رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی، دستور داده است هم وقف دانشگاه آزاد و هم تصویب اساسنامه جدید آن متوقف شود.

هیات امنای دانشگاه آزاد به ریاست اکبر هاشمی رفسنجانی، پیش تر کلیه اموال منقول و غیرمنقول این دانشگاه را وقف کرد و شورای عالی انقلاب فرهنگی به ریاست محمود احمدی نژاد پیش تر با تغییر اساسنامه این دانشگاه شماری از اعضای هیات موسس آن از جمله میرحسین موسوی، از رهبران مخالفان دولت را کنار گذاشت.

در حکم رهبر ایران آمده بود: "مجادلات پیرامون دانشگاه آزاد اسلامی گفت ‌و گوهای ملال‌انگیز و غیرلازمی را بر مناسبات برخی از مسئولان تحمیل کرده است."

با این حال روزنامه ایران با اشاره به تصمیم رهبر ایران به توقف مجادلات پیرامون دانشگاه آزاد اسلامی، از قول یک عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی نوشت توقف اجرای اساسنامه مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی موقتی است و روزنامه کیهان نوشت که رهبر ایران در نامه ارسالی "بر حق قانونی شورای عالی انقلاب فرهنگی در تصمیم گیری نسبت به دانشگاه های کشور" تاکید کرده است.

آمار جرائم و اعدام مجرمان

روز دوشنبه ۱۴ تیر وزارت امور خارجه نروژ اعلام کرد سفیر ایران در اسلو را برای اعتراض نسبت به صدور احکام اعدام علیه سکینه محمدی آشتیانی و محمد رضا حدادی، احضار کرده است.

محمد رضا حدادی به جرم قتلی که در سن زیر ۱۸ سالگی مرتکب شده و سکینه محمدی آشتیانی به جرم زنا به اعدام محکوم شده اند.

سازمان دیده بان حقوق بشر نیز در بیانیه ای خواستار خودداری قوه قضاییه ایران از اجرای حکم اعدام محمد رضا حدادی شد.

روز بعد اعلام شد چهار نفر به جرم حمل و قاچاق مواد مخدر در اصفهان اعدام شده اند. حکم اعدام آنان پیش تر، در شعبات دادگاه انقلاب اصفهان صادر شده بود.

قاچاقچیان مواد مخدر بخش بزرگی از مجرمان را در ایران تشکیل می دهند و قوانین کیفری ایران مجازات های سنگین تا حد اعدام برای این جرم مقرر کرده است.

بنا به گفته حسین ساجدی نیا، فرمانده نیروی انتظامی تهران، پلیس ایران روزانه سه هزار کیلو مواد مخدر کشف می کند و در سال گذشته نزدیک به ۲۱۴ هزار نفر قاچاقچی دستگیر شده اند.

در آغاز هفته، سازمان عفو بین الملل مقام های ایران را به ادامه "پنهانکاری" در ارتباط با وقایع بازداشتگاه کهریزک متهم کرد و از ایران خواست "کلیه حقایق" در مورد این پرونده و دو نفری که محکوم به مرگ شده اند را منتشر کند.

سازمان زیباسازی شهرداری تهران هم از مجسمه سازانی که آثار آنها طی ماههای اخیر از پارک ها و اماکن عمومی در سطح شهر تهران به سرقت رفته بود خواست نمونه های مشابه این مجسمه ها را دوباره بسازند. در روزهای میانی هفته، رضا غنی لو ، معاون اجتماعی پلیس آگاهی تهران گفت که هر هفته دست کم "ده‌ها هزار فیلم مبتذل و خصوصی از مهمانی‌ها و استخرهای شنا" کشف می شود. در ایران تکثیر و توزیع فیلم های خصوصی جرم محسوب می شود.

کمیسیون بهداشت و درمان مجلس ایران هم در گزارشی که در مجلس ایران قرائت شد، دست کم هشت نوع از انواع برنج های وارداتی به ایران را آلوده به ماده شیمیایی آرسنیک اعلام کرد و خواستار جلوگیری از ورود و توزیع آنها در بازارهای داخلی شد.

همزمان محمد طحان پور، رئیس اتحادیه کشوری لوازم خانگی در اعتراض به افزایش مالیات اصناف به چهار هزار میلیارد تومان چک برگشتی که "تیتر یک روزنامه ها می شود" اشاره کرد. وبالاخره در پایان هفته اعلام شد که سکینه محمدی آشتیانی سنگسار نخواهد شد و صادق لاریجانی، رئیس قوه قضاییه ایران طی بخشنامه‌ای از روسای دادگستری استان های سراسر کشور خواست شعبات ویژه ای در دادسراها و دادگاه ها برای رسیدگی به جرائم پولشوئی، اختصاص دهند.

امروز ۱۸ تیر یاد آور حمله به خوابگاه دانشجویان دانشگاه تهران در سال ۱۳۷۸ است. در آستانه ۱۸ تیر، میرحسین موسوی، از رهبران مخالفان دولت در ایران از این که "با آن رویداد تلخ درست برخورد نشده و مسببان آن فاجعه به صورت آشکار محاکمه و مجازات نشده اند،" انتقاد کرد.

بیش از سی تشکل دانشجویی ایرانیان خارج از کشور هم، بدین مناسبت با صدور بیانیه ای مشترک بر لزوم تداوم مبارزات غیر خشونت آمیز و مدنی مردم ایران تاکید کردند.