شهرام امیری به دفتر حفاظت از منافع ایران در آمریکا "پناه برد"

شهرام امیری در دو نوار متفاوت
Image caption شهرام امیری در چند ویدیوی مختلف ماجرای "ناپدید شدن" خود را به صورت های گوناگون شرح داد

شهرام امیری، شهروند ایرانی که به گفته مقامات ایران توسط آمریکا ربوده شده بود به دفتر حفاظت از منافع ایران در واشنگتن مراجعه کرده است.

بامداد سه شنبه، ۲۲ تیر (۱۳ ژوئیه)، واحد مرکزی خبر، وابسته به شبکه رادیو و تلویزیون دولتی ایران، خبر داد که آقای امیری "ساعات پیش با مراجعه به دفتر حفاظت از منافع ایران در واشنگتن، خواستار بازگشت سریع به ایران شده است."

از زمان قطع روابط دیپلماتیک ایران و ایالات متحده در حدود سی سال پیش، دفتر حفاظت از منافع ایران زیر نظر سفارت پاکستان در واشنگتن فعالیت می کند و سفارت سوئیس در تهران نیز حفاظت از منافع ایالات متحده را برعهده دارد.

سایت واحد مرکزی خبر در گزارش کوتاهی با عنوان "شهرام امیری، کارشناس ربوده شده ایرانی، به دفتر حفاظت از منافع جمهوری اسلامی ایران در واشنگتن پناه برد" گفته است که جزئیات بیشتر در این زمینه را بعدا منتشر خواهد کرد.

ساعاتی بعد، به نقل از یک سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان گزارش شد که شهرام امیری به بخش حفاظت از منافع ایران در سفارت پاکستان مراجعه کرده و خواستار بازگشت به کشور خود شده اما یک شبکه تلویزیونی آن کشور گفته است که این خبر رسما مورد تایید مقامات پاکستانی قرار نگرفته است.

این خبر در حالی انتشار می یابد که وضعیت آقای امیری در ماه های اخیر موضوع گزارش های متفاوت و گاه ضد و نقیضی بوده است.

به گفته مقامات جمهوری اسلامی، شهرام امیری، پژوهشگر دانشگاه صنعتی مالک اشتر، وابسته به وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، در ماه ژوئن (خرداد) سال گذشته هنگام سفر حج عمره در عربستان سعودی ربوده و به ایالات متحده منتقل شد.

مقامات و بعضی رسانه های جمهوری اسلامی ماموران اطلاعاتی آمریکا و عربستان را مسئول ربودن آقای امیری قلمداد کرده و با تکذیب هرگونه ارتباط او با فعالیت های اتمی ایران، گفته بودند که انگیزه آمریکاییان از این اقدام انتشار اطلاعات جعلی درباره این فعالیت ها بوده است.

در ماه مارس سال جاری، یک شبکه تلویزیونی آمریکایی به نقل از یک منبع اطلاعاتی این کشور، بدون ذکر نام او، گزارش کرد که آقای امیری، که به عنوان پژوهشگر، با فعالیت های هسته ای ایران ارتباط داشته، خود به ایالات متحده پناهنده شده است.

براساس این گزارش، این پژوهشگر ایرانی اطلاعات ارزشمندی را در مورد فعالیت های محرمانه اتمی جمهوری اسلامی در اختیار آمریکا و آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار داده که از جمله شامل افشای طرح احداث یک مرکز مخفی غنی سازی اورانیوم در نزدیکی شهر قم بوده است.

با اینهمه، مقامات جمهوری اسلامی همچنان بر ربوده شدن آقای امیری و انتقال اجباری او به ایالات متحده پافشاری کرده اند.

در ماه ژوئن سال جاری، کانال تلویزیون دولتی ایران یک پیام ویدیوئی از این شهروند ایرانی را پخش کرد و اظهار داشت که شهرام امیری این نوار ویدیوئی را با فرار از دست محافظان آمریکایی خود تهیه و به شیوه ای محرمانه برای سازمان های اطلاعاتی جمهوری اسلامی ارسال داشته است.

نوارهای متضاد

آقای امیری در این نوار ویدیوئی اظهارات مقامات ایرانی در مورد ربوده شدن خود در عربستان را کمابیش به طور کامل مورد تایید قرار داد و خواستار بازگشت به ایران شد.

همزمان، نوار ویدیوئی دیگری از آقای امیری در سایت یوتیوب منتشر شد که در آن، وی اظهار می کرد که برای ادامه تحصیل و به اراده خود به ایالات متحده آمده و تلویحا هم اتهام ربوده شدن و هم موضوع پناهندگی خود را مردود دانست.

در حالیکه بر اساس این دو نوار، آقای امیری در ایالات متحده سکونت داشت، اما همسر و فرزند او همچنان در ایران بودند.

یکی از رسانه های غربی در توجیه اظهارات متناقض آقای امیری در دو نواری که از او منتشر شد، گفته است که نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی از طریق خانواده شهرام امیری، او را تحت فشار قرار داده اند و از او خواسته اند اتهام ربوده شدن خود به دست آمریکاییان را تایید کند و خواستار بازگشت به ایران شود.

Image caption برخی ناظران بازداشت سه شهروند آمریکایی را با ماجرای شهرام امیری مرتبط دانسته بودند

این گزارش از سوی منابع رسمی تایید یا تکذیب نشده اما اخیرا، رسانه های خبری جمهوری اسلامی از ملاقات اعضای خانواده آقای امیری با یک مقام وزارت امور خارجه و درخواست آنان برای پیگیری وضعیت خویشاوند "ربوده شده" خود خبر دادند.

طی ده روز اخیر، وزارت خارجه جمهوری اسلامی دو بار کاردار سفارت سوئیس، حافظ منافع آمریکا در ایران را در ارتباط با وضعیت آقای امیری احضار کرده است.

به گفته وزارت امور خارجه، در اولین ملاقات، مدارکی حاکی از ربوده شدن شهرام امیری در اختیار مسئول سفارت سوئیس در تهران قرار گرفت و در ملاقات دوم، این وزارت خانه خواستار بازگشت بدون قید و شرط آقای امیری به ایران شد.

مقامات ایالات متحده اتهام ربودن شهرام امیری را بی اساس و مغایر روش های متداول دولت آمریکا توصیف کرده و اظهارات مقامات جمهوری اسلامی در این زمینه را جدی ندانسته اند به خصوص اینکه در صورت حضور آقای امیری در خاک آمریکا، دولت این کشور ملزم به رعایت حقوق مدنی این شخص بوده و نمی توانسته است او را بدون مراجعه به مراجع قانونی و کسب مجوز قضایی در انزوا نگه دارد.

پیش از این، بعضی ناظران، با اشاره به ماجرای بازداشت سه شهروند آمریکایی در مرز ایران و عراق، و همچنین ناپدید شدن یک شهروند دیگری آمریکایی در سفر به جزیره کیش، از احتمال تلاش جمهوری اسلامی برای مبادله آنان و بازگرداندن آقای امیری و چند ایرانی "ناپدید شده" دیگر از آمریکا سخن گفته بودند اما هیچ منبع رسمی تماس بین دو طرف در این مورد، از جمله از طریق سفارت سوئیس را تایید نکرد.

در صورت تایید خبر مراجعه آقای امیری به دفتر حفاظت از منافع ایران در واشنگتن، مشخص نیست که آیا این اقدام بازهم با استفاده از غفلت ماموران محافظ آمریکایی صورت گرفته و یا اینکه شهرام امیری در خاک آمریکا از آزادی عمل برای تصمیم گیری در مورد وضعیت خود برخوردار بوده و به نحوی قانع شده است تا به ایران بازگردد، یا اینکه توافق هایی برای بازگشت او صورت گرفته است.

همچنین، این سئوال نیز مطرح است که این پژوهشگر ایرانی در صورت بازگشت به ایران از امنیت برخوردار خواهد بود و تضمین های لازم در این زمینه وجود داشته و آیا مقامات ایالات متحده و یا نهادهای مدافع حقوق بشر برای کسب چنین تضمین هایی دست به اقدام خواهند زد؟

مطالب مرتبط

لینک های اینترنتی مرتبط

بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست