به روز شده:  03:58 گرينويچ - پنج شنبه 15 ژوئيه 2010 - 24 تیر 1389

روابط ایران-آمریکا

شهرام امیری وارد ایران شد

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

شهرام امیری که چهارشنبه واشنگتن، پایتخت آمریکا را ترک کرده بود، پنجشنبه از طریق دوحه قطر وارد فرودگاه بین المللی امام خمینی تهران شد.

بر اساس گزارش ها، آقای امیری پنجشنبه، ۲۴ تیر حدود ساعت پنج و نیم صبح به وقت محلی وارد فرودگاه امام خمینی شد و از سوی خانواده اش و تعدادی از مقام های ایرانی از جمله حسن قشقاوی، از معاونان وزیر امور خارجه، مورد استقبال قرار گرفت.

شهرام امیری در بدو ورود به کشور اعلام کرد که دانشمند هسته ای نیست و آمریکا برای تحت فشار قرار دادن جمهوری اسلامی در یک جنگ روانی او را به برنامه اتمی ایران مرتبط کرده بود.

شهرام امیری: من یک پژوهشگر دانشگاهی بودم

خبرگزاری مهر به نقل از شهرام امیری گزارش داد: "من پژوهشگر ساده ای هستم که در یک دانشگاه کار می کنم و کار محرمانه ای انجام نمی دهم. علاوه بر آن درب دانشگاهی که بنده در آن مشغول فعالیت هستم، به روی همکاری باز است و کار محرمانه ای در آن صورت نمی گیرد."

یک مقام ارشد آمریکایی که خواسته نامش فاش نشود چهارشنبه درباره آقای امیری به بی بی سی گفت: "او اطلاعات مفیدی به ایالات متحده داد. ایران حالا او را در اختیار دارد. (این وضع) از نظر برد و باخت، قابل مقایسه هم نیست."

اما آقای امیری اتهام جاسوسی برای سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، را رد کرد و گفت که اگر مشکلی داشت به ایران بر نمی گشت.

خبرگزاری مهر به نقل از حسن قشقاوی می نویسد: "مطلبی که شهرام امیری مطرح کرد کاملا روشن و زلال همچون آب است چرا که امیری یک پژوهشگر در یکی از ‏دانشگاههای ایران است.‏"

پی جی کراولی، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا چهارشنبه بار دیگر اتهام ربوده شدن آقای امیری توسط سازمان های اطلاعاتی ایالات متحده را رد کرد و گفت که او آزادانه در آمریکا زندگی می کرد.

این مقام آمریکایی گفت که بستگی به خود شهرام امیری دارد که درباره تجربیاتش صحبت کند و به خبرنگاران توصیه کرد که نسبت به صحت اظهاراتش تردید داشته باشند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران که در پرتغال به سر می برد روز چهارشنبه در پاسخ به این سئوال که آیا از شهرام امیری هنگام ورود به ایران مانند "یک قهرمان" استقبال می شود گفت: "باید اول ببینیم که در این دو سال چه گذشته و بعد ببینیم آیا او قهرمان است یا نه."

به گفته آقای متکی "باید برای ایران محرز شود که ادعاهای او در خصوص ربوده شدنش درست است."

"پیشنهاد پول"

روزنامه واشنگتن پست از مقام های آمریکایی نقل کرده که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، بیش از پنج میلیون دلار به آقای امیری داده بود تا او در ازای آن، اطلاعاتی در مورد برنامه هسته ای ایران در اختیار این سازمان قرار دهد.

به نوشته واشنگتن پست، شهرام امیری ملزم به پس دادن این پول نیست اما بعد از قطع آنچه مقام های آمریکایی همکاری قابل توجه او با سیا خوانده اند، ممکن است نتواند به آن دسترسی داشته باشد. مقام های آمریکایی می گویند شهرام امیری به این دلیل به ایران بازگشته که نگران بود دولت ایران به خانواده اش آسیب برساند.

واشنگتن پست به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت که آقای امیری به دلیل تحریم های مالی ایران، به این پول دسترسی ندارد.

در همین حال خبرگزاری مهر به نقل از آقای امیری گزارش داد:" آنها یک موبایل به بنده دادند و تا روز آخر تاکید داشتند که در صورت همکاری علاوه بر دادن ۵۰ میلیون دلار شرایط زندگی در یکی از کشورهای اروپایی را برایم فراهم خواهند کرد."

هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا، سه شنبه گفت که شهرام امیری به میل خود به این کشور سفر کرده بود و پس از زندگی آزادانه در آن، به اختیار خود می تواند ایالات متحده را ترک کند.

شهرام امیری در واکنش به این اظهارات گفته است: "من مدارکی دارم که نشان می دهند آزاد نبودم و تحت نظر افراد مسلح سازمان های اطلاعاتی آمریکا قرار داشتم. شاید کلینتون از وجود چنین نیروهایی خبر ندارد که بهتر است در این زمینه از رئیس جمهور آمریکا بپرسد."

شهرام امیری در دو ویدیوی متفاوت

از شهرام امیری چند ویدیو در اینترنت منتشر شده بود

مقام های ایران تاکید کرده اند که از طریق بین المللی پیگیر "آسیب های مادی و معنوی" وارده از سوی آمریکا به آقای امیری خواهند شد.

به گزارش خبرگزاری مهر، حسن قشقاوی همچنین این نظر را که واشنگتن برای آزادی سه جوان آمریکایی زندانی در تهران شهرام امیری را رها کرده، بی اساس دانسته است.

بنا بر این گزارش، آقای قشقاوی گفت: "نه دولت آمریکا تاکنون این ادعا را مطرح کرده و نه این موضوع واقعیت دارد. این سناریویی است که از سوی رسانه ‏های خارجی دنبال می شود. ما بحث مبادله در آزادی امیری را تکذیب می کنیم و آینده هم این موضوع را ثابت می کند.‏"

ترک آمریکا

از زمان قطع روابط دیپلماتیک جمهوری اسلامی و آمریکا در حدود سی سال پیش، سفارت پاکستان در واشنگتن حفاظت از منافع ایران در آمریکا، و سفارت سوئیس در تهران، حفاظت از منافع ایالات متحده در ایران را بر عهده دارند.

به گزارش واحد مرکزی خبر، آقای مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفته است که شهرام امیری هنگام ترک آمریکا از سوی رئیس دفتر حفاظت از منافع ایران بدرقه شد و افزوده است که شب گذشته، بهروز کمالوندی، معاون آمریکای این وزارتخانه، با آقای امیری تلفنی گفتگو کرد.

به گفته سخنگوی وزارت خارجه، آقای کمالوندی در این گفتگوی تلفنی با آقای امیری "ضمن حصول اطمینان از سلامت و آرامش روحی وی، خصوصا پس از حضور در دفتر حفاظت از منافع جمهوری اسلامی ایران در واشنگتن، بر هرگونه تلاش کشورمان برای بازگرداندن وی به میهن اسلامی و آغوش خانواده اش تاکید نهاد."

خبر خروج شهرام امیری از خاک آمریکا یک روز پس از آن گزارش می شود که خبرگزاری ها گزارش هایی را در مورد مراجعه او به دفتر حفاظت از منافع ایران در واشنگتن منتشر کردند و این گزارش ها مورد تایید مقامات پاکستانی و آمریکایی قرار گرفت.

اگرچه رادیو و تلویزیون دولتی ایران از "پناه بردن" شهرام امیری به دفتر حفاظت از منافع ایران سخن گفته بود، اما شامگاه گذشته، وزیر امور خارجه آمریکا گفت که آقای امیری آزادانه و به میل خود به آمریکا آمده و آزاد است هر زمان که می خواهد خاک این کشور را ترک کند.

مقامات آمریکایی تاکید کرده اند که اقدامات آقای امیری، از جمله ارسال نوارهای ویدیوئی و همچنین مراجعه به دفتر حفاظت از منافع ایران، نشانه آزادی عمل کامل او بوده و هرگونه معامله ای با دولت ایران در مورد مبادله آقای امیری با آمریکائیان زندانی در ایران را تکذیب کرده اند.

در پی انتشار گزارش مراجعه آقای امیری به دفتر حفاظت از منافع ایران در آمریکا و ابراز تمایل به بازگشت به ایران، ارتباط احتمالی بازگشت وی با ماجرای بازداشت سه شهروند آمریکایی در مرز ایران و عراق و ناپدید شدن یک شهروند دیگر آمریکایی در جزیره کیش مطرح شد.

در واکنش به این گزارش ها، رابرت گیبز، سخنگوی کاخ سفید، با رد هر نوع ارتباطی بین ورود و حضور آقای امیری در آمریکا و بازداشت شهروندان آمریکایی در ایران، گفت "ما او [شهرام امیری] را نگه نداشته ایم و بنابراین، هیچ مبادله ای در کار نیست."

ناپدید شدن ابهام آمیز

در ماه اکتبر سال گذشته، مقامات وزارت امور خارجه ایران گفتند که شهرام امیری، شهروند ایرانی، در جریان سفر حج عمره به عربستان سعودی در ماه ژوئن (خرداد ماه) همان سال، توسط ماموران سعودی و آمریکایی در شهر مدینه ربوده شده و به خاک ایالات متحده انتقال یافته است هر چند در مورد دلیل آمریکائیان برای ربودن او توضیحی ندادند.

چندی بعد، یک شبکه تلویزیونی آمریکایی به نقل از یک منبع اطلاعاتی آن کشور، که از او نامی نبرد، گفت که آقای امیری به ایالات متحده پناهنده شده و اطلاعات خود در مورد فعالیت های هسته ای مخفیانه جمهوری اسلامی از جمله در مورد احداث یک مرکز جدید غنی سازی اورانیوم در نزدیکی قم را در اختیار آمریکا و آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار داده است.

مقامات جمهوری اسلامی بعدا از آقای امیری با عنوان پژوهشگر در دانشگاه صنعتی مالک اشتر، وابسته به وزارت دفاع، نام بردند اما او را با فعالیت های هسته ای ایران مرتبط ندانستند هر چند برخی رسانه های داخلی، ظاهرا در واکنش به شبکه تلویزیونی آمریکایی، گفتند که قصد آمریکائیان از ربودن شهرام امیری، انتشار اطلاعات نادرست در مورد برنامه های اتمی جمهوری اسلامی و انتساب این اطلاعات به آقای امیری بوده است.

در هفته های اخیر، ماجرای ناپدیدشدن شهرام امیری با پخش یک نوار ویدیوئی حاوی پیام او از شبکه تلویزیون دولتی جمهوری اسلامی و ملاقات های مکرر مقامات وزارت خارجه این کشور با مسئولان سفارت سوئیس، حافظ منافع ایالات متحده، بار دیگر به طور گسترده در رسانه های خبری مطرح شد.

آقای امیری در این پیام ویدیوئی، که به گفته مقامات دولتی ایران، آن را با فرار از دست محافظان آمریکایی خود تهیه و به طور مخفیانه برای سازمان های اطلاعاتی جمهوری اسلامی ارسال داشته بود، ماجرای ناپدید شدن خود را همانگونه که جمهوری اسلامی پیشاپیش شرح داده بود، مورد تایید قرار داد و با ابراز دلتنگی از دوری از خانواده خود که در ایران مانده اند، از تمایل به بازگشت به کشورش سخن گفت.

همزمان، نوار ویدیوئی دیگری از آقای امیری در شبکه یوتیوب انتشار یافت که در آن، وی ضمن رد کردن خبر ربوده شدن خود توسط آمریکائیان و همچنین گزارش پناهندگی به این کشور و با تکذیب در اختیار داشتن اطلاعات محرمانه اتمی، گفته بود که برای ادامه تحصیل به ایالات متحده آمده است.

آقای امیری در این نوار تلویحا دولت ایران را مسئول مراقبت از همسر و فرزندش که در تهران باقی مانده بودند معرفی کرد و گفت که امیدوار است پس از خاتمه تحصیلات در رشته پزشکی هسته ای، شرایط بازگشت او به کشور و پیوستن به خانواده اش فراهم شود.

در همان حال، مقامات آمریکایی با تکذیب اتهام ربودن این شهروند ایرانی، گفتند که چنین رویکردی با روش های متداول در دولت آمریکا منطبق نیست در حالیکه دولت ایران، خانواده آقای امیری و یا سازمان های دفاع از حقوق مدنی در آمریکا هم ظاهرا برای پیگیری وضعیت وی از مجاری متداول قضایی اقدامی نکردند.

خبر مراجعه شهرام امیری به دفتر حفاظت از منافع ایران در آمریکا سئوالات دیگری را در مورد ماجرای ابهام آمیز ناپدید شدن آقای امیری، شرایط همسر و فرزندش و سرنوشت خود او به خصوص در بازگشت به ایران مطرح کرد.

در خبری دیگر در همین زمینه، علاء الدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت که با بازگشت شهرام امیری به ایران، "ماجرای مبهم ربایش" او روشن می شود و افزود که "آنچه که مسلم است ربایش از سوی نیروهای آمریکایی و با همکاری سرویس های اطلاعاتی آمریکا و عربستان سعودی صورت گرفته است."

آقای بروجردی امکان مبادله شهرام امیری با سه آمریکایی زندانی در ایران را مردود دانست و گفت که "ما ده تا دوازده نفر از اینگونه افراد در آمریکا داریم و اگر قرار باشد روزی مبادله ای صورت گیرد، باید تکلیف همه این افراد روشن شود."

مطالب پرخواننده کنونی

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.