ایران در هفته ای که گذشت؛ ۱۵ مرداد ۱۳۸۹

ادامه اعتصاب غذای برخی از زندانیان سیاسی در زندان اوین و پیامد های آن، اظهارات انتقادآمیز برخی از شخصیت های مذهبی و سیاسی و واکنش برخی از کشور های بزرگ آسیا نسبت به تحریم های بین المللی علیه ایران، از مهم ترین رخدادهای ایران در روزهای گذشته بودند.

ادامه اعتصاب غذا

Image caption اعتصاب غذای هفده زندانی سیاسی زندان اوین در اعتراض به "رفتار توهین آمیز" زندانبانان که از هفتم مرداد آغاز شده بود، در روزهای بعد نیز ادامه داشته است

اعتصاب غذای هفده زندانی سیاسی زندان اوین در اعتراض به "رفتار توهین آمیز" زندانبانان، که گزارش آن روز پنجشنبه هفتم مرداد منتشر شد، در روزهای بعد هم ادامه یافت.

به دنبال انتشار این گزارش و قطع شدن تماس تلفنی زندانیان بند ۳۵۰ زندان اوین با بیرون، تعدادی از خانواده های زندانیان سیاسی این بند طی نامه ای به دادستان تهران تهدید کردند که اگر به وضعیت این افراد رسیدگی نشود آنها نیز اعتصاب غذا خواهند کرد.

روز شنبه ۹ مرداد، جمعی از اعضای خانواده های این زندانیان در مقابل دادستانی تهران تجمع کردند و از دادستان خواستند که با آنان دیدار کند و در مورد انتقال زندانیان به بند انفرادی و وضعیت اعتصاب کنندگان توضیح بدهد؛ اما دادستان تهران در جمع آنان حاضر نشد.

در روزهای آغاز هفته وضعیت جسمی برخی از اعتصاب کنندگان، نگران کننده توصیف شد و بعضی گزارش ها از انتقال شماری از آنان به بهداری یا بیمارستان حکایت داشت.

روز دوشنبه ۱۱ مرداد، خبر رسید که مقامات زندان اوین به زندانیانی که دست به اعتصاب غذا زده اند هشدار داده اند که در صورت ادامه اعتصاب، آنها را به زندان رجائی شهر کرج منتقل خواهند کرد؛ اما آنان با انتشار بیانیه ای بار دیگر بر در خواست خود مبنی بر اجرای کامل مقررات مربوطه و رعایت کامل حقوق زندانیان تأکید کردند.

زندانبانان بار دیگر اجازه ندادند شانزده زندانی سیاسی که اعتصاب غذا کرده اند، با خانواده هایشان ملاقات کنند. در نتیجه خانواده های آنان که مجبور به ترک سالن ملاقات شده بودند هم، در اعتراض به این نوع برخورد و عدم آگاهی از وضعیت فرزندانشان، دست به اعتصاب غذا زدند.

روز بعد، تعدادی از زندانیان سیاسی زندان رجائی شهر با انتشار بیانیه ای ضمن اعلام حمایت از "تقاضاهای مشروع" اعتصاب کنندگان، از آنان خواستند که به اعتصاب غذای خود پایان دهند تا "موجبات صدمه دیدن جان و روح خود و تشدید نگرانی خانواده هایشان" را فراهم نیاورند.

همزمان، گروهی از ایرانیان مقیم برلین برای ابراز همدردی با اعتصاب غذا کنندگان در زندان اوین، در یک اقدام نمادین یک روز اعتصاب غذای خشک کردند.

میرحسین موسوی، یکی از رهبران مخالفان دولت ایران، هم گفت: "باید صدای ما به دوستان دربندی که برای رسیدن به حقوق ابتدایی خود اعتصاب غذا کرده اند، برسد و آنها بدانند که جنبش سبز، آزادی خواهان و تمامی آحاد ملت ما پشتیبان آنان برای رسیدن به خواسته‌های به حقشان هستند."

روز چهارشنبه ۱۳ مرداد، جمعی از اعضای خانواده‌های زندانیان سیاسی اعتصاب غذا کننده، به نشانه اعتراض به وضعیت آنها در برابر ساختمان دادستانی تهران تجمع کردند؛ اما با برخورد مأموران مواجه و در پی تهدید به دستگیری و بازداشت، متفرق شدند.

جمعی از آنها نیز با ارسال نامه سرگشاده ای به مراجع تقلید به عنوان آخرین "ملجاء"، رسیدگی به وضعیت اعتصاب کنندگان سلول های انفرادی بند ۳۵۰ زندان اوین را درخواست کردند.

در این نامه شرایط بند نسوان هم "بس نامطلوب" توصیف شده و با اشاره به "شرایط بحرانی کشور" آمده بود: "بیش از این نمی توانیم [به خطر افتادن] صحت و سلامت جسم و روح عزیزانمان را در بند ظلم تاب بیاوریم و سکوت کنیم."

اظهارات انتقادآمیز شخصیت های مذهبی

Image caption آیت الله علی محمد دستغیب، عضو مجلس خبرگان ایران با مقایسه تلویحی حاکمان فعلی با شاه سابق، از تعریف و تمجیدهایی که از مسئولان می‌شود انتقاد کرد

در آغاز هفته، اظهارات مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان منتشر شد که با اشاره به توقیف گذرنامه اش توسط ماموران وزارت اطلاعات ایران، احتمال داد که انتقادهای "سازنده" و "دلسوزانه" اش که برای "خیر جمهوری اسلامی" بوده موجب ناراحتی بعضی از مقام های ایرانی شده باشد.

این روحانی سنی در بهمن گذشته از نحوه برخورد دولت ایران با اعتراض ها و انتقادها، افزایش اعدام ها و "اعتراف گرفتن با اعمال فشار و شکنجه" انتقاد کرده بود.

او توقیف گذرنامه اش را تنگ نظری خواند و گفت که به علت در اختیار نداشتن گذرنامه اش، نتوانسته در یک کنفرانس اسلامی در شهر مکه عربستان سعودی شرکت کند.

همزمان، اظهارات آیت الله علی محمد دستغیب، عضو مجلس خبرگان ایران منتشر شد که گفته بود: "عده ای به خاطر کارهای نکرده خود از مردم انتظار تعریف و تمجید دارند."

او وضعیت کنونی ایران را به زمانی تشبیه کرد که عده ای در گذشته، اطراف شاه را می گرفتند و از او تعریف و تمجید می کردند و او را سایه خداوند می خواندند.

حسین موسوی تبریزی، دبیر مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم هم با انتقاد از اوضاع سیاسی ایران گفت که "در حال حاضر اصولگرایی در راس قدرت نیست و گروه خاصی در راس قدرت است که اصولگرایان واقعی را هم قبول ندارد و فقط خودشان را قبول دارند."

اظهارات انتقادآمیز مجلسیان

Image caption علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی، در ادامه انتقادهای اخیرش، به دولت هشدار داد که در صورت تداوم عدم ارسال مصوبات، با برخورد قانونی قوه مقننه مواجه خواهد شد

در آغاز هفته، علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی عدم ارسال مصوبات دستگاه‌های اجرایی به مجلس را تخلف از قانون خواند و گفت که اگر دولت به خودداری از ارسال مصوبات خود به مجلس ادامه دهد، قوه مقننه "از طرق قانونی" با آن برخورد خواهد کرد.

او روز جمعه نهم مرداد هم کنار زدن آگاهان در جامعه را ظلمی بزرگ توصیف کرد و یکی از عوامل مهم در ناپایداری دولت ها را "سپردن مسئولیت به فرومایگان و کنار زدن آگاهان" دانست.

همزمان رضا اکرمی، از چهره های اصولگرای مجلس ایران، با انتقاد از دولت محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، به روی کار آمدن افراد ناشی و ناوارد اشاره کرد و گفت: "در نتیجه این رفتار، کشور را به جای کارگاه تبدیل به آزمایشگاه کرده ایم."

در اظهار نظر دیگری در مورد اختلافات دولت و مجلس، روز شنبه ۹ مرداد، موسی الرضا ثروتی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس ایران گفت: "در صورت عدم اجرای قانون تامین اعتبار مترو تهران، وزیران مربوطه را استیضاح می کنیم."

وی تصریح کرد: "مجلس است که تصمیم می گیرد قانونی اجرا شود یا نه. دولت حق نظر دادن پس از مصوبه مجلس را ندارد."

روز دوشنبه ۱۱ مرداد، احمد توکلی، نماینده مردم تهران طرح پرداخت یک میلیون تومان به متولدین سال ۱۳۸۹ و بعد از آن را به دلیل تصویب نشدن در مجلس، غیر قانونی خواند. او با اشاره به تبعات بسیار منفی این طرح، از دولت خواست اجرای آن را متوقف کند.

در روزهای میانی هفته، علی مطهری، نماینده مجلس ایران هم با اشاره به شکایت محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران علیه او، تاکید کرد که هیچ نماینده ای را نمی توان به سبب اظهار نظر درباره هر مساله داخلی یا خارجی تعقیب قضایی کرد.

آقای مطهری در مورد محتوای شکایت چیزی نگفت؛ اما ناظران، تشکیل چنین پرونده ای را با اظهارات پیشین او علیه آقای احمدی نژاد مرتبط می دانند.

علی مطهری یکی از معدود چهره های اصولگراست که بارها آقای احمدی نژاد را از مقصران شکل گیری حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته دانسته است. او حتی رئیس جمهوری را به دخالت در ایجاد ناآرامی در سخنرانی حسن خمینی در مراسم سالگرد درگذشت بنیانگذار جمهوری اسلامی متهم کرده بود.

روز چهارشنبه ۱۳ مرداد، نصرالله ترابی، عضو فراکسیون خط امام مجلس ایران، با انتقاد از ادبیات به کار گرفته شده توسط دولتمردان ایرانی گفت: "ما باید قدرت، هیمنه و فلسفه مقاومت اسلامی را با اخلاقی عمل کردنمان به دنیا نشان دهیم و نه با ادبیات سخیف."

همزمان، محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران در سخنرانی خود در شهر همدان خطاب به وضع کنندگان تحریم های جدید علیه ایران گفت: "آن قدر پای قطعنامه ها بایستید که زیر پایتان علف سبز شود".

اظهارات انتقادآمیز رهبران مخالف دولت

Image caption میرحسین موسوی و مهدی کروبی، از رهبران مخالف دولت، علاوه بر انتقاد از دولت در رابطه با تصویب تحریم‌های بین‌المللی اخیر، به شدت به اظهارات اخیر احمد جنتی واکنش نشان دادند.

روز یکشنبه دهم مرداد، میر حسین موسوی و مهدی کروبی، از رهبران مخالفان دولت، تحریم ها و تهدیدهای بین المللی علیه ایران را محکوم کردند و "سخنان نسنجیده" دولتمردان را که به گفته آنها موجب "تحقیر"، تحریم و تهدید کشور شده است، مورد انتقاد قرار دادند.

روز بعد، اظهارات میر حسین موسوی در مورد احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان منتشر شد که گفته بود: "واقعا نمی شود سخنان ایشان را که در جایگاه مقدس نماز جمعه به محاکم قضایی برای اعدام زندانیان دست مریزاد می گفت ...فراموش کرد." و با اشاره به اظهارات اخیر آقای جنتی گفت: " آیا برهانی روشن تر از دروغ بزرگ اخیر این آقا برای تقلب در انتخابات می توان آورد؟"

احمد جنتی اخیرا گفته بود که سندی را به دست آورده که نشان می دهد ایالات متحده آمریکا از طریق عربستان سعودی یک میلیارد دلار به "سران فتنه" داده است. "سران فتنه" عنوانی است که حاکمان ایران برای رهبران مخالف دولت به کار می برند.

آقای موسوی در سخنانش همچنین از "گسترش ظلم و جور" در ایران انتقاد کرد و گفت: "آیا اسلام قبول می کند که از یک انسان هتک حرمت شود یا با فروکردن سر یک زندانی در توالت از او اعتراف گرفته شود؟"

او روز سه شنبه ۱۲ مرداد هم مهم‌ترین هدف جنبش اعتراضی ایران را مهار کردن و مشروط کردن قدرت دانست و گفت که آزادی خواهان ایران بر خلاف بعضی کشورهای دیگر هنوز نتوانسته اند "لویاتان" یا هیولای قدرت را مهار کنند.

در واکنش به گفته های آقای جنتی، محمد خاتمی، رییس جمهوری پیشین ایران نیز از متوسل شدن به دروغ و تهمت و ناسزا گوئی برای توجیه سیاست‌ها و رفتارهای غلط انتقاد کرد.

در پایان هفته، نامه مشترک میرحسین موسوی و مهدی کروبی خطاب به مراجع تقلید شیعه، منتشر شد که در آن، آقای جنتی پیر مردی توصیف شده که کهولت سن، قوای روحی و جسمیش را تحلیل برده و قوه ادراکش را مختل کرده و سخنان اخیر او "بارزترین نمونه هتک حرمت های بی پروا و عاری از تقوا" قلمداد شده است.

سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، از تشکل های اصلاح طلب هم با صدور بیانیه ای خواست ادعای احمد جنتی مورد رسیدگی قضایی قرار گیرد.

اظهارات محمد مصطفایی

Image caption محمد مصطفایی وکیل چند پرونده حقوق بشری که در ترکیه از طریق کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان تقاضای پناهندگی کرده است، خواستار آزادی همسرش شد.

محمد مصطفایی وکیل چند پرونده حقوق بشری که در ترکیه از طریق کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان تقاضای پناهندگی کرده است، در گفت و گو با بی بی سی فارسی، بازداشت همسرش و حبس او در زندان انفرادی را غیرقانونی دانست و با تاکید بر بی گناهی او خواستار آزادی وی شد.

آقای مصطفایی که در دوم مرداد برای ارائه توضیحاتی به دادستانی تهران احضار شده بود، صدور حکم جلب و ممنوع الخروج شدنش به وسیله مقام های قضایی ایران را علت خروج از این کشور و درخواست پناهندگی در ترکیه اعلام کرد.

او وکالت سکینه محمدی آشتیانی را بعهده داشت؛ زنی که به جرم زنای محصنه به سنگسار محکوم شده بود.

روز یکشنبه دهم مرداد، گزارش شد که لوئیس ایناسیو لولا داسیلوا، رئیس جمهوری برزیل، آمادگی کشورش برای دادن پناهندگی به سکینه آشتیانی را اعلام کرده؛ اما ایران دو روز بعد این پیشنهاد را رد کرد.

آسیا و تحریم های ایران

در روزهای گذشته برخی از مقام های ارشد آمریکایی به کشورهای چین، کره جنوبی، ژاپن و امارات متحده عربی سفر کردند تا از آنها بخواهند که تحریم ها علیه ایران را به طور کامل اجرا کنند.

روز سه شنبه، ۱۲ مرداد، یوشیتو سنگوکو، دبیر هیات دولت ژاپن اعلام کرد که هیات دولت این کشور محتوای قطعنامه اخیر شورای امنیت علیه ایران، را تصویب کرده و دستور اجرای مفاد آن را داده است؛ علاوه بر آن وضع تحریم های یکجانبه نیز در دستور کار دولت این کشور قرار دارد.

اما همزمان، روزنامه هندی ایندین اکسپرس با چاپ مطلبی در سایت اینترنتی خود ادعا کرد که وزارت امور خارجه این کشور طرحی در دست دارد که بر اساس آن به شرکت های هندی در مورد "شیوه های خلاقانه" تجارت با ایران برای دور زدن تحریم های سازمان ملل و آمریکا توصیه هایی شده است.

استفاده از واحد پولی ریال و روپیه هند در انجام مبادلات تجاری دو جانبه و وارد شدن شرکت های هندی در کنسرسیوم هایی با شرکت هایی از روسیه، چین، و کویت، به عنوان نمونه هایی از این شیوه ها ذکر شد.

روز پنجشنبه ۱۴ مرداد، جیانگ یو، سخنگوی وزارت امور خارجه چین هم گفت: "داد و ستد چین با ایران، روابط عادی تجاری است که منافع کشورهای دیگر و جامعه جهانی را به خطر نمی اندازد."

همزمان مسعود میر کاظمی، وزیر نفت ایران راهی چین شد تا درباره سرمایه گذاری های مشترک ایران و چین و گسترش همکاری های دوجانبه با مقام های چینی گفت و گو کند.

از دیدگاه کشورهای غربی روابط تجاری چین و ایران، از تاثیر تحریم ها بر ایران می کاهد.

محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران روز دوشنبه ۱۱ مرداد برای مناظره با رئیس جمهوری آمریکا بر سر مسایل جهانی اعلام آمادگی کرد؛ اما رابرت گیبز، سخنگوی کاخ سفید ایران را به جدی نبودن در گفت و گوهای هسته ای متهم و پیشنهاد رئیس جمهوری ایران برای مناظره را تلویحا رد کرد.

باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا از ایران خواست که نشان دهد در پی به دست آوردن تسلیحات اتمی نیست و وزارت امور خارجه آمریکا بار دیگر ایران را فعال‌ترین کشور حامی تروریسم معرفی کرد.