نماینده آمریکا در آژانس از بحران اتمی ایران می‌گوید

گلن دیویس
Image caption نماینده آمریکا در آژانس بین المللی انرژی اتمی در مورد پیشرفت برنامه هسته‌ای ایران ابراز نگرانی کرده بود

گلن دیویس، نماینده دولت آمریکا در آژانس بین المللی انرژی اتمی، مهمان این هفته برنامه "به برنامه به عبارت" است. ابتدا از او پرسیدم که امروز نظرش در مورد آنچه چند ماه پیش در مورد برنامه اتمی ایران گفته بود چی است؟ او گفته بود: "من فقط از تابستان پارسال به عنوان سفیر آمریکا در وین مشغول به کار بوده ام، ولی انگار یک عمر است. و این بخاطر پیشرفت نگران کننده ایران در فعالیت های اتمی و نگرانی آژانس بین المللی انرژی اتمی در این مورد است".

چنین پاسخ داد: اگر بخواهم بی طرفانه صحبت کنم، باید بگویم ظرف یازده - دوازه ماهی که من در وین (مقر آژانس بین المللی انرژی اتمی) بوده ام، زمان جالبی بود. سعی ام بر این بوده است تا راهی برای گفتگوهای دیپلماتیک پیدا کنم. راهی که بتوانم مسئله فعالیت های هسته ایی ایران را حل کنم. و این کار راحتی نبوده است، چون از پاییز پارسال در ژنو که اولین سعی مان را کردیم تا ازدولت ایران بخواهیم با ما گفتگو کند، و همینطور در وین، از آن موقع با چالش های جدی و عقب گردهای دولت ایران روبرو بوده ایم. و به نظر نمی رسد که ایران علاقه واقعی به حل این مشکل داشته و این خیلی ناامیدکننده بوده است.

حالا آقای احمدی نژاد می گوید که دولت ایران می خواهد بدون هیچ شرطی به میز مذاکره برگردد. قبل از آن هم وزیر خارجه ایران صحبت مشابهی کرد؛ همینطور مقام های سازمان انرژی اتمی ایران. چقدر به این صحبت ها خوشبین هستید. به اینکه این دفعه دولت ایران می خواهد به مذاکره برگردد و اینکه مذاکره ای صورت خواهد گرفت؟

من یک دیپلمات هستم و شغل من ایجاب می کند که خوشبین باشم. خیلی خوشبین هستم به اینکه شاید بتوان راهی پیدا کرد. ولی به دلیل ناکامی هایی که ما ظرف یازده دوازده ماه گذشته تجربه کرده ایم، ما، یعنی نه فقط آمریکا بلکه همه پنج عضو دائمی شورای امنیت، آلمان، اتحادیه اروپا، و دیگر اعضا، سعی کرده ایم راه هایی برای تماس با دولت ایران پیدا کنیم و بتوانیم با آنها در مورد نگرانی های آژانس بین المللی انرژی اتمی در مورد برنامه هسته ایی ایران صحبت کنیم. هر بار که ما سعی کردیم تا دولت ایران را وارد گفتگو کنیم و به آنها مشوق بدهیم، با مانع روبرو شدیم. و این ما را خیلی مستاصل کرده است.

من به حل این مشکل خوشبین خواهم ماند. درهای مذاکره هنوز باز است. ما امیدواریم راه هایی برای پیشبرد در حل مشکل برنامه اتمی ایران پیدا کنیم. ولی حالا دیگر مجبوریم برای وارد کردن دولت ایران به گفتگو، ترکیبی از مشوق و اعمال فشار با هم بکار ببریم و برای همین منظور بود که شورای امنیت تحریم ها را وضع کرد تا دولت ایران را متوجه اهمیت موضوع کند و آن را مجبور کند که مسئله را جدی بگیرد.

مسئله برای ما خیلی جدی است تا راه حلی پیدا کنیم. چیزی که خاورمیانه به آن نیاز ندارد کشوری است که با سرعت صد کیلومتر در ساعت در جهت توانایی ساخت سلاح های اتمی پیش می رود و این برای کل منطقه خطرناک است.

در مورد اعمال فشار صحبت کردید، در واقع آمریکا بیشتر از همه کشورهای دیگر در مورد آن صحبت می کند و برای آن تلاش کرده است. حالا تحریم هایی که آمریکا می خواست برقرار شده است. به نظر شما حالا که آقای احمدی نژاد و دیگر مقام های ایران می گویند که ما می خواهیم به میز مذاکره برگردیم، به دلیل این تحریم هاست؟

جوابش سخت است. چیزی که من در یک سال گذشته در وین یاد گرفته ام این است که سعی نکنم علت تصمیم گیری های دولت ایران و یا بیانیه هایش را کاملا درک کنم و یا پیش بینی کنم. من فقط می دانم که باید به حرکت خود در همین راستا ادامه بدهیم تا راه هایی برای وارد کردن دولت ایران به گفتگو پیدا کنیم. و در عین حال به دولت ایران نشان دهیم که این کشور نمی تواند از خواست جامعه بین المللی سرپیچی کند، اینکه دولت ایران نمی تواند مسئولیت خود را به عنوان عضو آژانس بین المللی انرژی اتمی و به عنوان امضاکننده پیمان منع گسترش سلاح های هسته ایی (ان پی تی) نادیده بگیرد. دولت ایران باید به این نگرانی ها توجه کند تا یک راه صلح آمیز پیدا کنیم. متاسفانه ظرف یازده دوازه ماه گذشته ما شاهد عکس این عمل از طرف دولت ایران بوده ایم.

دقیقا چه چیزی از دولت ایران می خواهید. می خواهید دولت ایران چکار کند؟

ما می خواهیم دولت ایران به خواست جامعه بین المللی توجه کند. خواست هایی که در یک سری از قطعنامه های شورای امنیت قید شده است. حداقل 10 قطعنامه آژانس بین المللی انرژی اتمی است که دولت ایران باید به آنها توجه کند. نکاتی که در مورد آنها نگرانی های جدی وجود دارد. دولت ایران باید از فعالیت های تحریک آمیز دست بردارد.

چه فعالیت هایی؟

برای مثال، ساخت تسهیلات هسته ایی بیشتر بطور مخفیانه یا غنی سازی اورانیوم با غلظت بسیار بالا.

اینها فعالیت هایی است که آژانس بین المللی انرژی اتمی به ایران و کشورهای دیگر اجازه داده است. دولت ایران می گوید که در چهارچوب قوانین و آیین نامه های آژانس عمل می کند.

نقش آژانس بین المللی انرژی اتمی این نیست که اجازه بدهد یا اجازه ندهد. نقش آژانس بین المللی انرژی اتمی این است که از طریق شورای حکام در مورد اینکه آیا کشورها به تعهدات خود عمل می کنند تا حد امکان قضاوت کند. و آخرین باری که سی و پنج کشور عضو شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی برای رفتارهای دولت ایران در فعالیت های اتمی رای گیری کردند، برای قطعنامه ایی که دولت ایران را به دلیل کوتاهی در همکاری با آژانس محکوم کرد، فقط سه کشور به قطعنامه رای منفی دادند، هشت کشور هم رای ممتنع دادند، کشوری مثل مصر... ولی اکثریت قابل توجهی از کشورها به قطعنامه و محکوم کردن ایران رای مثبت دادند. و این دهمین بار ظرف چندین سال بوده است که شورای حکام چنین بیانیه هایی رای صادر کرده است. ما معتقدیم که دولت ایران باید نگرانی های جامعه بین المللی در مورد فعالیت های هسته ایی اش را جدی بگیرد. نگرانی در مورد جهتی که ایران در پیش گرفته است.

استدلال دولت ایران این است که ما به همه قوانین و آیین نامه های آژانس بین المللی انرژی اتمی پایبند بوده ایم. ما پروتکل الحاقی را پذیرفتیم و کشورهای غربی به ما قول دادند که در صنعت هسته ایی به ما کمک کنند. دولت ایران می گوید به وظایف خود عمل کرده است ولی غرب عمل نکرده است. چرا باید ما باز هم این کار را بکنیم؟

دولت ایران برداشت محدودی از وظایفش دارد. بله، پروتکل الحاقی را امضا کرد، ولی بعد آن را محکوم کرد و از آن خارج شد. حالا دولت ایران می گوید که از این پروتکل الحاقی پیروی نمی کنیم.

ایران از آن خارج شد چون می گفت که کشورهای غربی به وظایفشان عمل نکرده اند و به جای اینکه از ایران دلجویی کنند به آن فشار آورده اند.

اصلا اینطور نیست. دولت ایران وقتی فکر کرد که آژانس بین المللی انرژی اتمی به حقایقی در مورد ماهیت برنامه های هسته ایی ایرانی نزدیک تر شده است، از پروتکل الحاقی خارج شد. من فکر می کنم که دولت ایران به این دلیل از پروتکل الحاقی خارج شد. وقتی برای مثال ساخت مخفیانه تسهیلات هسته ای در نزدیکی شهر قم آشکار شد، آنها گفتند که ما به وظایفمان عمل کرده ایم و چون ما از پروتکل الحاقی خارج شده ایم مجبور نبودیم به جامعه بین المللی بگوییم که این تسهیلات هسته ایی را می سازیم.

از نقطه نظر تمام کشورهای دنیا که نگران توسعه سلاح هسته ایی در خاورمیانه هستند، این مسئله بسیار نگران کننده است، اینکه ایران غنی سازی اورانیوم با غلظت بیست درصد را انجام می دهد، نگران کننده است که دولت ایران دو بازرس آژانس بین المللی انرژی اتمی را بخاطر انجام وظایفشان از ایران بیرون کرد... نگران کننده است که دولت ایران سوال های آژانس بین المللی انرژی اتمی و بازرسان آن را در مورد جنبه نظامی برنامه هسته ایی اش را جواب نمی دهد. همه اینها انباشته شده است.

ببخشید که صحبت شما را قطع می کنم، ولی با وجود همه اینها، گزارش های آژانس بین المللی انرژی اتمی هیچوقت قطعی نبوده است. آنها هیچوقت مدرکی غیرقابل انکار ارائه نداده اند، آمریکایی ها هم هیچ مدرک غیر قابل انکاری ارائه نداده اند، که نشان دهد و بگویند که ایران اهداف خطرناکی دارد.

با این استدلال موافق نیستم. اگر گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی را با دقت بخوانید، از جمله گزارش هایی که در دوران ریاست محمد البرادعی قبل از دسامبر گذشته منتشر شده است، یک الگوی رفتاری دولت ایران را می بینید... اینکه دولت ایران همیشه تا جایی که می تواند پیش می رود تا مانع از این شود که آژانس بین المللی انرژی اتمی جواب سوالات مورد نظرش را بگیرد. در واقع همانطور که محمد البرادعی قبل از پایان دوره ده ساله ریاستش در آژانس بین المللی انرژی اتمی گفت، فعالیت های ایران غیرقانونی است. و هنوز هم آژانس بین المللی انرژی اتمی گزارش های نگران کننده ایی در مورد فعالیت های هسته ایی ایران منتشر می کند... پس استدلال بالا درست نیست.

حرف من این است که آژانس هیچوقت نگفته است که ایران درصدد ساخت سلاح اتمی است.

حرف آژانس بین المللی انرژی اتمی این است که جواب و مدارک کافی از ایران ندارد که تضمین کند ایران دنبال ساخت سلاح اتمی نیست.

و فکر می کنید به همین دلیل ایران سزاوار تحریم است؟

فکر می کنم به این دلیل ایران سزاوار تحریم است، چون فکر می کنم این مشکل منطقه ای است و صلح و ثبات نه تنها برای منطقه بلکه برای کل جهان بسیار مهم است. ما باید اطمینان حاصل کنیم که این شرایط منجر به شروع مسابقه تسلیحاتی در خاورمیانه نخواهد شد. ما باید اطمینان حاصل کنیم شرایطی ایجاد نخواهد شد که در آن کشورها به دلیل رفتارهای غیرقابل قبول دیگر کشورها، احساس کنند که تهدید به حمله می شوند. ما به هر قیمتی باید از ایجاد چنین شرایطی جلوگیری کنیم.

من یک دیپلمات هستم و فکر می کنم راه حل این مشکل همین است و برای رسیدن به راه حل با ایران، دولت ایران باید این نگرانی ها را جدی بگیرد و به آژانس بین المللی انرژی اتمی اجازه دهد کارش را انجام دهد. همانطور که قطعنامه شورای امنیت از ایران خواسته است، ایران باید غنی سازی اورانیوم را متوقف کند. دولت ایران باید این قدم ها را بردارد، بجای اینکه در جهت مخالف عمل کند. ایران تنها کشور از ۱۸۹ کشور سازمان ملل و عضو پیمان منع گسترش سلاح های هسته ایی (ان پی تی) است که به وظایفش عمل نمی کند... تنها کشور.

ولی استدلال مقابل استدلال شما این است که شما در مورد حقوق و مسئولیت صحبت می کنید... پس در مورد حقوق و مسئولیت اسرائیل چه؟

خوب، اسرائیل پیمان منع گسترش سلاح های هسته ایی (ان پی تی) را امضا نکرده است.

دقیقا

فکر می کنیم آنها باید امضا کنند.

شما چه فشاری به اسرائیل وارد می کنید که این پیمان را امضا کند؟

جواب سوال شما این است که در سال ۱۹۹۵ وقتی همه کشورهای امضاکننده پیمان منع گسترش سلاح های هسته ایی (ان پی تی) جمع شدند، آنها قطعنامه ای تصویب کردند که بر اساس آن باید در جهت رسیدن به منطقه عاری از سلاح های کشتار جمعی در خاورمیانه حرکت کرد. پانزده سال گذشت و هیچ اتفاقی نیافتاد. می توان تقصیر را گردن خیلی ها انداخت که چرا هیچ اتفاقی نیافتاد. اما حالا... مثلا در ماه می سال ۲۰۱۰ در نیویورک قطعنامه ای با اتفاق نظر همه تصویب شد که بر اساس آن باید شرایطی ایجاد کرد تا بتوان در کنفرانس سال ۲۰۱۲ منطقه خاورمیانه را در جهت منطقه عاری از سلاح های کشتار جمعی هدایت کرد.

ولی اسرائیل سرباز می زند... سوال من این است که آمریکا چه فشارهایی بر اسرائیل اعمال می کند تا پیمان منع گسترش سلاح های هسته ایی (ان پی تی) را امضا کند؟

فکر می کنم شما و بسیاری دیگر این سوال را درست مطرح نمی کنید... شرایط مناسب این است که تمام کشورها، ایران، اسرائیل... همه کشورها باید انگیزه این کار را داشته باشند. فقط زمانی می توانید به یک منطقه عاری از سلاح های کشتار جمعی برسید که منطقه در صلح باشد. این مهم ترین نکته است. به موازات تلاش برای رسیدن به منطقه عاری از سلاح های کشتار جمعی، باید حرکت خود در راستای کسب صلح در منطقه را شروع کرد. نمی توان این تهدیدها و این سلاح ها را حذف کرد، مگر اینکه منطقه در صلح باشد.

کشوری مثل ایران است که اسرائیل را رژیم صهیونیستی می نامد و می گوید باید از صفحه زمین حذف شود. این شرایط مطلوبی برای حذف این سلاح ها نیست. باید شرایطی ایجاد کرد که اسرائیل بخواهد در کنفرانس سال ۲۰۱۰ شرکت کند. اگر روشی اتخاذ کنید که در آن نتیجه بازنگری کنفرانس پیمان منع گسترش سلاح های هسته ایی (ان پی تی) و نتیجه گزارش کنفرانس عمومی آژانس بین المللی انرژی اتمی در سپتامبر، قطعنامه ای باشد که فقط انگشت روی اسرائیل بگذارد و اسرائیل را محکوم کند، نتیجه نمی دهد. این روش درستی نیست.

حالا، کشورهای غربی مجبور شدند ایران را تحریم کنند، چقدر به نتیجه این تحریم ها خوشبین هستید؟ یعنی نتیجه ای که مد نظر شماست؟

فقط کشورهای غربی نیستند، چین و روسیه هم هستند.

ولی قبول دارید که آنها مایل به تحریم نبودند، و لازم بود که آنها را متقاعد کنید تا با شما همراه شوند.

چین و روسیه و ما در زمینه های زیادی با هم توافق داریم، زمینه های توافق ما خیلی بیشتر از زمینه های اختلافات ماست. آنها متوجه شده اند - البته من نمی توانم از طرف آنها صحبت کنم. من چینی نیستم، روس نیستم. آنها خود در مراحل قطعنامه جدید و وضع تحریم ها شرکت داشتند و به آن رای مثبت دادند. آنها این کار را کردند چون نگران جهت گیری حوادث در ایران هستند و همه کشورهای دیگر هم همینطور. فقط دو عضو شورای امنیت به تحریم ها رای منفی دادند.

رای گیری پشت رای گیری، سال های سال پشت سر هم، نه فقط در شورای امنیت بلکه میان ۳۵ عضو شورای حکام، اظهارات پشت اظهارات، قطعنامه پشت قطعنامه، نگرانی پشت نگرانی، درخواست از دولت ایران که قدم درست را بردارد. ولی دولت ایران همه اش وعده داده است و گفته است که در حال توسعه برنامه هسته ایی با مقاصد صلح آمیز است.

فکر می کنید تحریم ها نتیجه بدهد؟

فکر می کنم تحریم ها ضروری هستند. تحریم می تواند نتیجه بدهد. فکر می کنم نشانه هایی است که تحریم ها شروع کرده اند که تاثیر خود را بگذارند. تحریم ها توجه رهبران ایران را جلب کرده است. فکر می کنم تحریم ها توسعه تکنولوژی موشکی ایران و توسعه تکنولوژی هسته ایی را دشوارتر کرده است. تحریم ها بانک ها، حمل و نقل، بیمه و سپاه پاسداران را تحت تاثیر قرار داده است. کاش مجبور نبودیم تحریم ها را وضع کنیم. ولی هیچ راه دیگری به نظرم نمی رسد تا با آن، کشوری را که سال هاست همه درخواست ها را نادیده گرفته است، واردار کنیم که قدم درست را بردارد.

اما همیشه افراد و کشورهایی هستند که راههایی برای دور زدن تحریم ها پیدا می کنند و با ایران معامله می کنند. آنها برای این کار سعی خواهند کرد.

کشورها ممکن است سعی کنند این کار را انجام دهند، ولی با گذشت زمان کارها برای کسانی که در ایران هستند مشکل تر می شود. اینکه اهداف مورد نظرشان را دنبال کنند و این تکنولوژی ها را توسعه بدهند و اینکه به توانایی و ظرفیت احتمالی ساخت سلاح هسته ای در آینده دست پیدا کنند. متاسفانه این شرایط ما را به این کار واداشت. تقریبا یک سال و نیم تلاش کردیم تا دولت ایران را با مشوق وارد گفتگو کنیم. این تلاش ها را در جریان کار گروه پنج بعلاوه یک در ژنو، همینطور در وین در مذاکره بین گروه وین یعنی روسیه، فرانسه، آمریکا، و ایران کردیم. ما بارها سعی کرده ایم دولت ایران را وارد گفتگو کنیم. و هر بار جواب دولت ایران این بوده است که ما نمی توانیم این کار را انجام دهیم... به شما اعتماد نداریم... این حق ماست... ما به وظایف خود عمل می کنیم.

خوب، حالا دولت ایران می گوید می خواهد به میز مذاکره برگردد. فرض کنیم که آنها به مذاکره برگردند و توافق هایی که پارسال با محمد البرادعی به آن رسیدند را بپذیرد، در مورد مبادله اورانیوم با ایران، فرض کنیم با آن موافقت کنند. قدم بعدی چیست؟

خیلی خوب خواهد شد. اگر به همه سوال ها جواب بدهند. گروه وین یعنی روسیه، فرانسه و آمریکا از طریق آقای آمانو (رئیس آژانس بین المللی انرژی اتمی) از دولت ایران سوال هایی پرسیده اند. ما درخواست توضیحاتی کرده ایم. ولی آنچه که از بیانیه کنفرانس تهران بدست آمد، کارهای بسیار مفیدی که برزیل و ترکیه انجام دادند، آنها حسن نیت دارند و می خواهند راهی پیدا کنند که به نتیجه برسد و ما به این احترام می گذاریم... ولی آنچه ما از دولت ایران می خواهیم بدست نیاوردیم. آنها جواب هیچ یک از سوال های ما را نداده اند. جواب آنها به حدود 9 سوالی که مطرح کرده ایم این بوده است که ما دوباره با شما بدون شرط گفتگو خواهیم کرد. و فراموش نکنیم که این سوالات هنوز در مقایسه با روند وسیعتری که کاترین اشتون (مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا) زیر عنوان روند 1+5 از پیش می برد، از اهمیت کمتری برخوردار است. این یک روند واقعی است که باید پرورانده و موفق شود. از اول اکتبر پارسال در کنفرانس ژنو، دولت ایران بارها از بازگشت به گفتگو با گروه آژانس بین المللی انرژی اتمی در مورد این نگرانی ها سرباز زد.

این دفعه اگر دولت ایران پای میز مذاکره برگردد... می دانم آنچه می گویم فرضی است. ولی به هر حال از آنجایی که دولت ایران ابراز تمایل کرده است که به میز مذاکره برگردد... اگر آنها بیایند و با همه درخواست های شما موافقت کنند. سوال من این است که قدم بعد کشورهای غربی چیست؟ آیا آنها همه این تحریم ها را لغو خواهند کرد؟

کار کردن با دولت ایران به ما یاد داده است که با دولت این کشور باید یک روش ترکیبی بکار برد، ترکیبی از مشوق و اعمال فشار. ما یاد گرفته ایم که تنها راهی که می توان با آن دولت ایران را وارد گفتگو کرد تا نگرانی های مطرح شده جامعه بین المللی را جدی بگیرد، اعمال میزانی از فشار است. ما سعی کرده ایم تا حد امکان فشارها هدفمند باشند. ما سعی کرده ایم تا حد امکان مانع طرح تحریم هایی شویم که مردم ایران را تحت تاثیر قرار می دهد. هیچکس نمی خواهد مردم بی گناه در ایران عذاب بکشند. به همین دلیل، آن عده معدود و کسانی که تصمیم گیرنده هستند، سپاه پاسداران، بانک ها، حمل و نقل، صنایع موشکی، صنایع هسته ایی، مورد هدف تحریم ها هستند.

به این امید که رهبران ایران این پیام ما را دریافت کنند که ما در این مورد جدی هستیم... اینکه ما دنبال راه حل دیپلماتیک و صلح آمیز هستیم تا از درگیری و حمله نظامی پرهیز کنیم. بیایید تاریخ را پشت سر بگذاریم و گامی به جلو برداریم، بیایید کاری کنیم که به نتیجه برسد. به همین دلیل، درهای گفتگو با دولت ایران هنوز باز هستند. ما امیدواریم دولت ایران بالاخره از این در وارد شود و نگرانی های ما را در مورد برنامه هسته ایش جدی بگیرد.

ولی دولت ایران می گوید که غنی سازی اورانیوم همیشه برای مقاصد صلح آمیز و غیرنظامی بوده است. آنها می گویند هم اکنون حدود 850 هزار بیمار مبتلا به سرطان در ایران است و به دلیل اقدام کشورهای غربی که مانع از دسترسی ایران به سوخت هسته ای شده اند، حالا این بیماران هستند که صدمه می بینند برای اینکه رادیو ایزوتوپ ندارند.

وقتی دولت ایران به آژانس بین المللی انرژی اتمی آمد و گفت که سوخت رآکتورهای ما دارد تمام می شود و این سوخت را برای بیماران مبتلا به سرطان لازم داریم. آمریکا، روسیه و فرانسه نزد آژانس بین المللی انرژی اتمی رفتند و گفتند که مایلند با دولت ایران در این مورد صحبت کنند. چون ما این را یک فرصت می بینیم. نه تنها فرصتی تا به بیماران سرطان در ایران کمک کنیم، بلکه از نقطه نظر دیپلماسی فرصتی است تا با دولت ایران وارد یک مذاکره دیپلماتیک شویم. تا یک گفتگوی جدی و صادقانه در مورد برنامه های هسته ایی با دولت ایران داشته باشیم. تا به دولت ایران این فرصت را بدهیم تا صلح آمیز بودن برنامه هسته ایش را ثابت کند.

وقتی محمد البرادعی در سومین هفته اکتبر پارسال به ما گفت که شما هفتاد و دو ساعت وقت دارید تا نامه ایی به من بنویسید و بگویید که با ما موافقید... آمریکا، یعنی خود من نامه را امضا کردم. سفیر روسیه، سفیر فرانسه، همه ما نامه ای نوشتیم و امضا کردیم که با این پیشنهاد آژانس بین المللی انرژی اتمی موافقیم... تا ماه می یعنی هفت ماه بعد هیچ جوابی از دولت ایران نگرفتیم. یعنی وقتی که شروع به تغییر دادن شرایط همکاری کردند. آنها ترکیه و برزیل را درگیر کردند، که من فکر می کنم آنها نقش مثبتی در این روند داشتند. آنها در پیدا کرده راه حل این مشکل خیلی جدی بودند. و حالا که شما می گویید دولت ایران می خواهد بدون شرط وارد مذاکره شود، واقعیت ندارد. چون ما از رهبران ایران، از آقای احمدی نژاد شرط های زیادی شنیده ایم، اینکه باید بازنگری های ما از برنامه های اسرائیل را ببینند، اینکه باید ما قسم بخوریم که در مورد آنها حسن نیت داریم.

آنها حالا می گویند که می خواهند به میز مذاکره برگردند. آنها شاید در این مرحله از مذاکره با شما در مورد همه مسائلی که مطرح کردید گفتگو کنند.

آنها باید به فکر ۸۵۰ هزار بیمار سرطان باشند. موافقم، این مهم است. ما باید راهی برای کمک به آنها پیدا کنیم و اینکه رآکتور به کارش ادامه دهد و رادیو ایزوتوپ را برای این بیماران تهیه کند. ما از بیماران به عنوان گروگان استفاده نمی کنیم. سعی ما این است که راهی پیدا کنیم که ایران این مشکل انسانی را حل کند. دوم اینکه یک مذاکره دیپلماتیک برای حل مسئله هسته ای ایران پیدا کنیم.

خوب، حالا شما که تحریم ها را اجرا کرده اید، هیچ ضرب الاجلی تعیین کرده اید... ضرب الاجلی که فکر می کنید این تحریم ها نتیجه خواهند داد؟

نه، فکر نمی کنم کسی ضرب الاجلی تعیین کرده باشد.

چقد زمان برای نتیجه گیری در نظر گرفته اید؟

شما از من می خواهید که آینده را پبش بینی کنم. اگر می توانستم این کار را بکنم، دلال سهام می شدم نه یک دیپلمات. ما روی همین سیاستی که باراک اوباما از زمان ریاست جمهوری اش تعیین کرده است تمرکز خواهیم کرد. سیاست این است که ما سعی می کنیم دولت ایران را وارد گفتگو کنیم. ولی همزمان اگر متوجه شدیم که دولت ایران وارد گفتگو نخواهد شد، باید راه هایی برای فشار بر دولت ایران پیدا کنیم... و این همان مرحله ایی است که ما حالا در آن هستیم. این به این معنی نیست که سیاست گفتگو با دولت ایران حذف خواهد شد، آن همچنان سرجایش است. ما می خواهیم این سیاست گفتگو با دولت ایران همچنان باقی بماند.

اجازه بدهید سوالم را طور دیگری مطرح کنم. خوب، اگر تحریم ها نتیجه نداد، قدم بعدی چیست؟

خوب، این یک سوال نظری است.

نه اینطور نیست. تحریم ها اجرا شده است و ممکن است نتیجه ندهد.

من فکر می کنم تحریم ها دارند تاثیر می گذارند. فکر می کنم آنها نتیجه خواهند داد. من خوشبین هستم. فکر می کنم رهبران ایران را روی این نکته متمرکز خواهد کرد که آنها باید این مسائل را بطور جدی مورد بحث و بررسی قرار دهند. من وقتم را صرف فکر کردن به تاثیر تحریم ها نخواهم کرد. اینکه اگر تحریم ها نتیجه ندهد چه اتفاقی خواهد افتاد. چون آنچه که اتفاق خواهد افتاد. رک و راست بگویم... غیرقابل تصور است. چون هیچکس راه حل غیر دیپلماتیک را نمی خواهد.

اما عده ایی از مقام های آمریکایی احتمال اقدام نظامی علیه ایران را مطرح کرده اند... مثلا رئیس سابق سازمان سیا گفت که چون ایران به برنامه هسته ایش ادامه می دهد حمله به ایران اجتناب ناپذیر است. رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا گفت که ما همه چیز را برای حمله نظامی به ایران آماده کرده ایم. برنامه چیست؟

ما برای هر کاری که باید انجام گیرد آمادگی داریم. اما ما می خواهیم تلاش مان را روی راه حل دیپلماتیک متمرکز کنیم. حالا در این مرحله هستیم. به همین دلیل سیاست گفتگو با دولت ایران سرجایش است، ولی اعمال فشار هم بخشی از این مرحله است. امیدوارم که نه فقط آمریکا بلکه تمام کشورهای جهان که به آینده خاورمیانه و به استحکام و یکپارچگی پیمان منع گسترش سلاح های هسته ایی (ان پی تی) اهمیت می دهند، همه برای حل این مشکل یکصدا شوند.

فکر می کنم این تنها روشی است که نتیجه خواهد داد. اما فقط زمانی نتیجه خواهد داد که جامعه جهانی متحد شود. مردم نمی توانند انتظار داشته باشند که آمریکا به تنهایی مشکل را حل کند، اینکه فکر کنند آمریکا قدرتمندترین کشور جهان است و همه به او گوش می دهند، پس می تواند راه حلی دیکته کند. آن روزها به سر رسیده است. آن دوره تمام شده است. تنها راه حل مشکلات جهانی و مشکلات منطقه ایی این است که تمام کشورهای جهان و تمام کشورهای منطقه متحد شوند و راه حلی صلح آمیز پیدا کنند. من دیپلمات هستم و فکر می کنم این روشی است که همه ما باید دنبال کنیم.

آیا شما با همتای ایرانی خود در وین برخورد و رابطه دوستانه دارید. با هم صحبت می کنید؟ با هم قهوه می خورید؟

با هم قهوه نمی خوریم. ولی دست می دهیم. او هم در وین است و در چهارچوب آژانس بین المللی انرژی اتمی ما به نوعی همکار هستیم. ولی نه، من مستقیما با او مذاکره نمی کنم. وقتی محمد البرادعی رئیس جلسه مذاکرات اکتبر پارسال بود، نماینده ایران هم آنجا بود و از روسیه، فرانسه، آمریکا و گروه آژانس بین المللی انرژی اتمی... و ما با هم در این چهارچوب مذاکره می کردیم. من به او سلام می کنم چون او یک همکار دیپلمات است. ولی با او گفتگو یا بحثی نمی کنم.