معینی: جمهوری اسلامی متهم به جنایت علیه بشریت است

گزارشگران بدون مرز
Image caption آقای معینی می گوید که سازمان گزارشگران بدون مرز دستکم چهار قربانی تجاوز در زندانهای ایران را شناسایی کرده است

رضا معینی، از سازمان گزارشگران بدون مرز، می گوید که نامه مهدی کروبی درباره تجاوزها به شایعاتی که سالها در مورد زندانهای ایران وجود داشت، رسمیت بخشید. آقای معینی عقیده دارد از آنجا که تجاوز جنسی به زندانیان در قوانین بین الملل جنایت علیه بشریت محسوب می شود، این اتهام جمهوری اسلامی باید در دادگاه های بین المللی بررسی شود. سخنان رضا معینی در گفتگو با رادیو بی بی سی از نظرتان می گذرد.

تاثیر نامه آقای کروبی

واقعیت این است که از همان فردای انقلاب، مثل هر انقلاب و حکومت خودکامه دیگر، عدم نظارت بر دستگاه قضایی می توانست موارد مختلفی از انواع شکنجه را بوجود بیاورد.

این یک واقعیت است که آخرین باری که یک هیات بین المللی از زندانهای جمهوری اسلامی بازدید کرد، به سال ۱۳۵۹ باز می گردد. در آن زمان مهدی بازرگان، نخست وزیر وقت، از سازمان عفو بین الملل دعوت کرد و گزارش آن هیات حتی همان موقع پر از انتقاد درباره شرایط نگهداری زندانیان بود.

شکنجه و تجاوز در زندانهای ایران وجود داشته و وجود دارد، اما اهمیت نامه آقای کروبی هم به عنوان نامزد ریاست جمهوری و هم به عنوان یکی از مسئولان ۳۱ سال اخیر حکومت ایران، در این است که با تایید شکنجه و تجاوز در زندانها، عملا این مساله را طرح کردند. اهمیت این نامه رسمیت بخشیدن به چیزی بود که همه به صورت زمزمه طرح می کردند، اما ادله خاصی برای آن نبود.

ما در فردای همین نامه سرگشاده آقای کروبی اطلاعیه ای صادر کردیم که عنوانش "تجاوز در زندانهای جمهوری اسلامی" بود. ما با این عنوان توانستیم یک مساله را طرح کنیم: تجاوز در زندانهای ایران واقعیت دارد.

سابقه تعرض جنسی

قبل از نامه آقای کروبی ما گزارشهایی درباره شکنجه و از جمله تعرضات جنسی به زندانیان داشتیم. به عنوان مثال، در پرونده ای که به پرونده وبلاگ نویسان در ایران معروف شد، چندین نمونه نه تجاوز بلکه تعرض جنسی وجود داشت. در قوانین بین الملل با این که میان این دو تفکیک هست، اما تعرض می تواند نوعی از تجاوز هم محسوب شود.

نکته دیگری که در این مدت ما بر آن اصرار داشته ایم، در پرونده های مختلف، اصرار مقامات امنیتی جمهوری اسلامی بر روابط اخلاقی و جنسی بازداشت شدگان بود. این روابط را به نوعی مورد پرسش قرار می دادند که گاه نوعی تعرض جنسی تلقی می شد.

پرونده چهار قربانی

طی سال گذشته، گزارشهایی بدست ما رسید و با تعدادی از این قربانیان صحبت کردیم. همانطور که در اطلاعیه اخیر درباره عبدالرضا تاجیک (خبرنگار زندانی که می گوید در زندان مورد هتک حرمت قرار گرفته) توضیح دادیم و از مقامهای قضایی توضیح خواستیم، گزارش دستکم چهار مورد مشخص تجاوز در زندانهای ایران را دریافت کرده بودیم و پرونده آنها را در اختیار نهادهای بین المللی گذاشته ایم.

هر چهار مورد توسط دستگاه های امنیتی ایران بازداشت شده اند، یا سپاه پاسداران بوده یا وزارت اطلاعات، و تجاوز بطور مشخص در مکانهای قضایی صورت گرفته است. یعنی مکانهایی که زیر نظر ظابطین دادگستری و دادگاه انقلاب بوده و این تجاوز به عنوان نوعی شکنجه و جهت اعتراف گیری بوده است. به این عنوان، تجاوز از نظر قانونی و بین المللی نوعی جنایت علیه بشریت است. یعنی این تجاوز به شکل فردی نبوده، این تجاوز مشخصا با نظارت مسئولان بوده است، چون نمی توانیم بگوییم این عوامل خودسرانه اقدام کرده اند.

این چهار مورد و سایر موارد دیگر نشانگر سیستماتیک و منظم بودن تجاوز در زندانهای ایران است. اگر اینها را در کنار آنچه درباره تعرضات جنسی و سوال و جوابهای خاصی که بویژه از زندانیان زن صورت می گیرد، بگذاریم، عملا یک نوع حرکت سیستماتیک دستگاه های امنیتی برای خرد کردن، برای شکستن، برای وادار به اعتراف کردن شکل می گیرد و این نوع شکنجه از سال ۱۹۹۴ به عنوان جنایت علیه بشریت شناخته می شود.

نه تنها در ایران بلکه در هر جای دیگر، همواره تجاوز جنسی برای تحقیر بکار گرفته می شود و این تحقیر در عرصه اجتماعی می تواند تاثیرهایی داشته باشد. نکته پراهمیت ماجرای سال گذشته این است که در پرتو این نامه و روشنگریهایی که شد، قربانیان درباره وضعیت خود صحبت کردند.

اتهام جنایت علیه بشریت

کمیته ای که برای بررسی وضعیت زندانیان تشکیل شده بود، اغلب اعضایش دستگیر شده اند و همچنان امروز در زندان تحت فشار قرار دارند. اگر این کمیته می توانست آزادانه کار کند، این موارد بسیار بیشتر از این فاش می شد.

رسانه های وابسته به حکومت مستقل نیستند، بلکه همان صحبتهای نهادهای امنیتی را طرح می کردند. اگر روزنامه نگاری به شکل مستقل می خواست گزارش تهیه کند، می توانست به شواهد و نقاط روشنی برسد. این که کمیته ای تشکیل می شود و این کمیته گزارشهای مشخصی را بدست می آود و سپس اعضای آن بازداشت می شوند، وادار به مصاحبه و حتی نفی گفته های خود می شوند، این نشان می دهد که یک واقعیتی وجود داشته است.

اما اهمیت مساله اینجاست که خود حکومت باید در این باره اقدام کند. من نمی دانم آیا اهمیت این مساله از سایر مسایلی که نمایندگان مجلس نسبت به آن واکنش نشان می دهند، کمتر است؟ این حکومت که مدعی حکومت اسلام و مدعی حکومت خداست و می گوید که نماینده خدا بر روی زمین دارد این حکومت را اداره می کند، چگونه می تواند از کنار همان عمل لواط و تعرض جنس که برایش جرمهای سنگینی هست، بی تفاوت و عوامفریبانه رد بشود؟

آنچه مهم است، رسیدگی به این مساله است. برای همین سازمان گزارشگران بدون مرز درباره این مساله به نهادهای بین المللی هشدار داد و پرونده ها را نزدشان فرستاد و همان زمان ما اعلام کردیم که جمهوری اسلامی در کنار شکنجه و سایر جنایات در زندانها، در رابطه با تجاوز مظنون به جنایت علیه بشریت است. این پرونده باید مورد بررسی قرار بگیرد.