ایران در هفته ای که گذشت؛ ۲۹ مرداد ۱۳۸۹

ادامه واکنش ها نسبت به اظهارات اخیر اسفندیار رحیم مشایی، رییس دفتر محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری ایران، پیامد شکایات اصلاح طلبان در مورد دخالت بخش امنیتی- نظامی در امور سیاسی و قضایی، و هشدارهای متقابل رهبران ایران و آمریکا در ارتباط با پرونده تحریم ها، از مهم ترین رخدادهای سیاسی ایران در روزهای گذشته بودند. انتشار آمار بیکاران و تصمیم دولت برای کنترل قیمت ها در حوزه اقتصادی، برخی از اظهار نظرها در مورد وضعیت اجتماعی و رخدادهایی در ارتباط با موضوعات حقوق بشر هم در رسانه ها بازتاب داشت.

اظهارات رحیم مشایی؛ دعوا یا "جنگ زرگری"؟

Image caption اظهارات آقای رحیم مشایی در مورد مکتب ایران و مکتب اسلام، موجی از انتقاد را در پی داشت

جنجال و صف کشی ها بر سر اظهارات اسفندیار رحیم مشایی، رییس دفتر رییس جمهوری ایران، از آنجا آغاز شد که او روز سه شنبه ۱۳ مرداد در مراسم اختتاميه همايش ايرانيان مقيم خارج از كشور گفت: "از مکتب اسلام دریافت‌های متنوعی وجود دارد، اما دریافت ما از حقیقت ایران و حقیقت اسلام، مکتب ایران است و ما باید از این به بعد مکتب ایران را به دنیا معرفی کنیم."

این سخنان موجی از انتقادهای شدید شماری از چهره های سیاسی و روحانی محافظه کار ایران را به دنبال داشت که او را به تفوق بخشیدن "مکتب ایرانی" بر "مکتب اسلام" متهم کردند.

اگر چه برخی از اظهارات اسفندیار رحیم مشایی، از جمله در مورد دوستی با مردم اسرائیل، پیش تر نیز با واکنش های تندی مواجه شده بود، اما این بار جانبداری آقای احمدی نژاد از او، بر حجم و وسعت انتقادها و مخالفت ها افزود.

روز چهارشنبه 27 مرداد، اعلام شد که نمایندگان اصولگرای طرفدار رئیس جمهوری در مجلس ایران نامه ای خطاب به او تنطیم کرده اند که در آن نسبت به اظهارات اخیر اسفندیار رحیم مشایی اعتراض شده و دست کم یکصد و هشتاد نماینده مجلس آن را امضا کرده اند.

ولی اسماعیلی، عضو فراکسیون "انقلاب اسلامی" در مجلس گفت که این نامه پس از آن تهیه شد که بیست نفر از نمایندگان مجلس در مورد حمایت محمود احمدی نژاد از اسفندیار رحیم مشایی و سخنان او، با آقای احمدی نژاد گفتگو کردند؛ اما این دیدار "نتیجه مثبتی نداشت".

فراکسیون انقلاب اسلامی کوتاه مدتی پیش از برگزاری انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری به منظور حمایت از محمود احمدی نژاد تشکیل شد و برخی از اعضای آن از حامیان تندرو دولت محسوب می شوند.

در حالی که اعتراضات به سخنان رئیس دفتر ریاست جمهوری درباره هویت ایران و اسلام در میان اصولگرایان اوج گرفت، میرحسین موسوی، از رهبران مخالفان دولت گفت: " در بحث های اخیر متاسفانه طرح یک جنگ زرگری تازه برای خط کشی های تازه دیده می شود."

او سازمان میراث فرهنگی ایران را "حافظ مظاهر هویت ملی" توصیف و اسفندیار رحیم مشایی را تلویحا به متلاشی کردن این سازمان متهم کرد.

از سوی دیگر واکنش ها نسبت به خودداری آقای احمدی نژاد از اجرای مصوبه مجلس درباره اختصاص دو میلیارد دلار بودجه به مترو، و "غیر قانونی" خواندن این مصوبه همچنان ادامه داشت.

احمد توکلی، رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس ایران که با اشاره به اظهارات اسفندیار رحیم مشایی، در مورد "مکتب ایرانی" از محمود احمدی نژاد خواسته بود تا "تکلیف خود را با این عنصر و تفکر انحرافی" روشن کند، دوباره رئیس جمهوری را به استبداد رأی متهم کرد.

علی مطهری، از دیگر اصولگرایان سرشناس مجلس ایران هم گفت: "این که رئیس جمهور بیاید و بگوید من این قانون را قبول ندارم و اجرا نمی کنم، پدیده بسیار زشت و نوظهوری است. این نشانه استبداد است."

در مقابل فاطمه آلیا، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در حمایت از دولت، انتقادهای شدید احمد توکلی و علی مطهری را توهین دانست و از دستگاه قضایی خواست به "اهانت آنان علیه شخص دوم کشور" رسیدگی کند.

اظهارات 'سردار مشفق'؛ دخالت یا انجام وظیفه؟

Image caption قبلا نیز هفت چهره فعال سیاسی اصلاح طلب یک گروه نظامی- اطلاعاتی وابسته به سپاه پاسداران را به دخالت سازمان یافته در انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری ایران و وقایع پس از آن متهم کرده بودند

روز جمعه ۲۲ مرداد، حزب مشارکت ایران اسلامی با انتشار نامه ای، انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری ایران را "کودتای انتخاباتی" قلمداد کرد و با اشاره به آنچه دخالت محافل امنیتی-اطلاعاتی تحت حمایت نظامیان خوانده می شود خطاب به صادق لاریجانی، رئیس قوه قضائیه ایران نوشت: "اینک که معلوم شده فردی که به نام رئیس جمهور معرفی شده است در یک فرایند کودتا (و نه فقط تقلب) به این جایگاه رسیده است و هیچ مشروعیّت قانونی و شرعی ندارد، بر شما است تا با احاله موضوع به دیوان عالی کشور، خواستار رسیدگی به این امر شوید".

بر اساس ماده ۱۱۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دیوان عالی کشور می تواند حکم عزل رئیس جمهوری را صادر و برای تنفیذ در اختیار رهبر بگذارد.

در نامه حزب مشارکت آمده بود که "سردار مشفق"، یکی از فرماندهان ارشد قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران، در سخنرانی ای که بخشی از آن در ماه های اخیر به طور گسترده در ایران منتشر شده، به فعالیت های نظامی-اطلاعاتی در راستای پیروزی محمود احمدی نژاد در انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته ایران اذعان کرده و گفته که این فعالیت ها با اطلاع "بزرگان نظام" بوده است.

پیش تر، بهزاد نبوی، محسن میردامادی، مصطفی تاج زاده، فیض الله عرب سرخی، محسن امین زاده، عبدالله رمضان زاده و محسن صفایی فراهانی، هفت چهره فعال سیاسی اصلاح طلب نیز در شکایت نامه مشابهی خطاب به رئیس قوه قضائیه ایران یک گروه نظامی- اطلاعاتی وابسته به سپاه پاسداران را به دخالت سازمان یافته در انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری ایران و وقایع پس از آن متهم کرده بودند.

انتشار نامه هفت چهره اصلاح طلب واکنش تند برخی از اصولگرایان را به دنبال داشت. فاطمه آلیا، ولی اسماعیلی و نیره اخوان بیطرف، از نمایندگان مجلس، خواستار برخورد قوه قضاییه با نویسندگان نامه شدند و محسن صفایی فراهانی، یکی از امضا کنندگان آن به زندان فراخوانده شد.

به دنبال انتشار نامه جبهه مشارکت، مصطفی تاج زاده، عضو شورای مرکزی این حزب که بعد از حدود ۹ ماه بازداشت از اسفند ماه سال ۸۸ در مرخصی بود، هم صبح روز یکشنبه ۲۴ مرداد به زندان اوین بازگشت.

پیش از آن، اما سرتیپ یدالله جوانی، رئیس اداره سیاسی سپاه پاسداران ، اصالت اظهارات منسوب به "سردار مشفق" را تلویحا تأیید کرد و شاکیان اصلاح طلب را متهم کرد که می خواهند "به جای این که خودشان در جایگاه متهم پاسخگو باشند، در جایگاه شاکی قرار بگیرند و افرادی که به وظیفه دینی و انقلابی خود عمل کرده اند را متهم کنند."

پرونده تحریم ها؛ هشدارهای متقابل

Image caption علی اکبر صالحی گفت مکان یابی برای احداث ده مرکز جدید غنی سازی اورانیوم در ایران به پایان رسیده

روز دوشنبه 25 مرداد، روزنامه بریتانیایی فایننشال تایمز نوشت که باراک اوباما، رییس جمهوری آمریکا به رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه هشدار داده که مواضع این کشور در قبال اسرائیل و ایران می تواند بر روند فروش سلاح های آمریکایی به ترکیه تاثیر بگذارد و گفته است که برخی از اقدامات ترکیه این پرسش را در میان اعضای کنگره آمریکا مطرح کرده که آیا می توان به این کشور به عنوان یک متحد اطمینان کرد یا نه.

طبق قوانین آمریکا، کنگره می تواند با تصویب قطعنامه ای از فروش سلاح به همپیمانان آمریکا در ناتو جلوگیری کند.

ترکیه به قطعنامه اخیر شورای امنیت سازمان ملل در مورد تشدید تحریم های ایران رأی منفی داد و تانر ییلدیز، وزیر انرژی این کشور، اخیرا گفت که دولت متبوعش با وجود تحریم های جدید آمریکا، از فروش بنزین توسط شرکت های خصوصی ترکیه به ایران حمایت می کند.

روزنامه کیهان هشدار رییس جمهوری آمریکا به نخست وزیر ترکیه را "خشم اوباما از اردوغان" توصیف کرد و نوشت که " ترکیه دیگر متحد آمریکا نیست".

در روزهای میانی هفته، پایگاه اطلاع رسانی دولت به نقل از علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی، گزارش کرد که مکان یابی برای احداث ده مرکز جدید غنی سازی اورانیوم در کشور به پایان رسیده و ساخت یکی از این مراکز تا پایان سال جاری یا اوایل سال آینده شروع می شود.

روز چهارشنبه 27 مرداد، آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران، نگاه آمریکا به جمهوری اسلامی را نگاهی مبتنی بر نفی موجودیت نظام اسلامی توصیف کرد و دیدگاه ایران را متقابلا نفی "جنبه استکباری و ابرقدرتی آمریکا" دانست.

او در مورد احتمال حمله خارجی به تاسیسات اتمی ایران گفت: "بعید است آنها این حماقت را انجام دهند." اما هشدار داد که "اگر این تهدید عملی شود میدان مقابله ملت ایران فقط منطقه ما نخواهد بود، بلکه این مقابله، میدان گسترده تری خواهد داشت."

دو روز پیش تر، نشریه "نیویورکر" مصاحبه حسین شریعتمداری، از مشاوران رهبر ایران و مدیر مسئول روزنامه کیهان را چاپ کرد که در بخشی از آن گفته بود: "آنها با هر ترکیبی به ما حمله کنند، یعنی آمریکا با اسرائیل یا بدون اسرائیل، ما اسرائیل را هدف خواهیم گرفت."

تازه ها در پرونده حقوق بشر

Image caption این ششمین نامه آقای نوری زاد به آیت الله خامنه ای است

در اولین روزهای هفته، متن ششمین نامه محمد نوری زاد، روزنامه نگار و سینماگری که به تحمل چند سال زندان محکوم شده، خطاب به آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران، منتشر شد.

او در نامه اش رهبر ایران را به خودی و غیرخودی کردن مردم، خوار و خفیف کردن قانون، رواج اعتیاد و بیکاری و مصرف گرایی، رواج ریا و دروغ و چاپلوسی و مسئولیت ناپذیری، مهاجرت نخبگان به خارج از کشور به دلیل بر سر کار بودن نالایقان و ناشایستگان، محکومیت معترضان و منتقدان به شکنجه و زندان و انفرادی، برقرار کردن نظارت استصوابی و کشیدن هاله ای از تقدس به دور رهبری متهم کرد.

در هفته ای که گذشت زندانیان سیاسی که به تازگی دست از اعتصاب غذا کشیده بودند، باز هم اجازه نیافتند با خانواده هایشان ملاقات کنند؛ اما اعلام شد که همگی این زندانیان به بند عمومی زندان اوین انتقال یافته اند.

روز دوشنبه 25 مرداد، وکلای عیسی سحرخیز، روزنامه نگاری که در جریان حوادث بعد از انتخابات دستگیر شد، شکایت نامه او از شرکت نوکیا زیمنس در مورد "فروش تجهیزات برای شنود و مونیتورینگ هوشمند شبکه های ارتباطات و اینترنت ایران" را به دادگاه فدرال آمریکا تسلیم کردند. او در شکایتش فروش این تجهیزات را موجب دستگیرشدن و شکنجه شدن خودش و دیگر شهروندان ایرانی دانست.

دو روز بعد این شرکت در بیانیه ای رسمی ضمن اعلام آگاهی از شکایت آقای سحرخیز، هرگونه سوء استفاده از فناوری ارتباطات در جهت سرکوب فعالیت های سیاسی و شکنجه مخالفان توسط هر دولتی در هر کجای جهان را محکوم کرد.

در روزهای پایانی هفته محمد نوری زاد، دوباره به زندان فرا خوانده شد و مادر شیوا نظر آهاری از اتهام محاربه در پرونده دخترش خبر داد. شیوا نظر آهاری، زندانی سیاسی، از فعالان حقوق بشر و از موسسان کمیته گزارشگران حقوق بشر در ایران است.

تازه های اقتصادی

روز سه شنبه ۲۶ مرداد ماه اعلام شد که دولت با لغو اختيارات دستگاه‌های اجرايي، اتخاذ تصمیم در مورد هرگونه تغيير در قيمت كالاها و خدمات را در حوزه اختیارات کارگروه تحول اقتصادی و سازمان هدفمند‌سازی یارانه‌ها قرار داده است.

روز بعد روزنامه مردم سالاری نوشت گرانی بر سر سفره مردم جای گرفته و در مقابل، دولتی ها از کنترل تورم سخن می گویند.

همزمان روزنامه جهان صنعت هم با اشاره به اختلاف نظر میان وزارت کار و مرکز آمار ایران بر سر تعداد بیکاران کشور، نوشت که فضای آمار و اطلاعات در کشورمان آنچنان مه‌آلود است که نمی ‌توان نتیجه‌گیری کرد. اما می‌توان دریافت که صحت آماری در دولت، میان خود وزرا و مسوولان دولتی هم مورد شک است.

پیش تر مرکز آمار ایران نتایج یک آمارگیری را منتشر کرد که نشان می داد تعداد بیکاران ایران در بهار امسال از سه و نیم میلیون نفر گذشته است؛ اما عبدالرضا شیخ الاسلامی، وزیر کار ایران بر اشتباه بودن این رقم تأکید کرد.

'آرامش گورستانی'

روز سه شنبه 26 مرداد، روزنامه مردم سالاری به نقل از نجفقلی حبيبی، عضو شورای مركزی انجمن اسلامی مدرسين ایران، نوشت: " فعاليت و نشاط سياسی در حالی می تواند در يک جامعه به درستی تحقق پيدا کند که چندصدايی در آن جامعه وجود داشته باشد."

آقای حبیبی این موضوع را در گفت‌وگو با خبرگزاری دانشجويان ايران، ایسنا، مطرح کرده بود.

میرحسین موسوی، از رهبران مخالفان دولت هم با اشاره به گسترش سلطه دروغ و ریا، و بالا بودن نرخ آلودگی به اعتیاد و بیکاری، ایران کنونی را کشوری با زندان های پر از زندانی سیاسی، دهان های دوخته، رسانه های خفه شده و حقوق بشر پایمال شده توصیف کرد.

همزمان، عماد افروغ، نماینده پیشین مجلس ایران آرامش سیاسی بدون وجود نشاط سیاسی را به آرامش گورستانی تشبیه كرد که در آن هیچ حرکت، حیات، رقابت و پرسش و پاسخی مشاهده نمی شود. وی چنین آرامشی را نامقبول خواند.