دانشگاه: میدان جنگ دولت با مخالفان؟

اعتراض در دانشگاه آزاد
Image caption در سال تحصیلی گذشته دانشجویان معترض به هر بهانه ای با سر دادن شعار و سرود اعتراض خود را به نتیجه انتخابات بیان کردند

کامران دانشجو وزیر علوم ایران روز یکشنبه گفت دانشگاهی که مخالف فرهنگ بسیجی است بهتر است با خاک یکسان شود.

به گزارش خبرگزاری مهر وی در مراسمی در دانشگاه علم و صنعت گفت: "اگر دانشگاهی وجود داشته باشد که در آن متدینین، فرهنگ انتظار و فرهنگ بسیج مورد تمسخر قرار گیرد، اگر دانشگاهی وجود داشته باشد که صدای اذان ظهر در آن بلند نشود به بهانه اینکه به کلاسهای درس آسیبی نرساند ...اگر دانشگاهی وجود داشته باشد که در یک اردوی دانشجویی ماشین را نگه می ‌دارند و به دانشجویان می‌گویند "حالا می‌توانید بروید پایین و شروع کنید" و سپس آهنگ مبتذل می‌گذارند و مراسم آنچنانی برگزار می‌کنند، در یک کلام می گویم خوب است چنین دانشگاهی اصلا وجود نداشته باشد چون اگر این دانشگاه وجود داشته باشد مردم ایران، دانشجویان، اساتید و کارکنان دانشگاه آن را با خاک یکسان می‌کنند."

این اظهارت در آستانه سال تحصیلی جدید دانشگاهی و در حالی مطرح می شود که تعدادی از فعالان دانشجویی در بازداشت و در بلاتکلیفی به سر می برند و برخی از آنها در زندان احکام سنگین و طولانی مدت خود را می گذرانند.

بسیاری از دانشگاه های ایران در سال گذشته و به دنبال حوادث بعد از انتخابات روزهای پرالتهابی را پشت سر گذاشتند.

در نیمه شب 25 خرداد سال گذشته نیروهای انتظامی و لباس شخصی به کوی دانشگاه تهران و خوابگاه دانشجویان حمله کردند. خبر حمله نیروهای امنیتی به کوی دانشگاه، واکنش های زیادی را برانگیخت. آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، چندی بعد از واقعه کوی دانشگاه در دیدار با دانشجویان، از حمله نیروهای امنیتی به کوی دانشگاه تهران به عنوان یک "تخلف بزرگ" نام برد و از برخورد قاطع با جنایات صورت گرفته خبر داد.

Image caption وزیر علوم می گوید دانشگاهی که در آن صدای اذان بلند نشود بهتر است با خاک یکسان شود

محسن کوهکن، سخنگوی هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی گفت که نیروهای انتظامی با درخواست فرهاد رهبر، رئیس دانشگاه تهران وارد کوی دانشگاه شده بودند. سخنانی که فرهاد رهبر آن را تکذیب کرد و اعلام داشت در آن شب هیچ کدام از مسئولان کوی دانشگاه حضور نداشتند.

با بازگشایی دانشگاه ها در سال گذشته فشارها بر دانشجویان بیشتر شد. ده ها دانشجو بازداشت و صدها حکم تعلیق از تحصیل برای دانشجویان در سراسر کشور صادر شد.

از سوی دیگر دانشجویان معترض به هر بهانه ای در سالن های اجتماعات، کلاس های درس، راهروها و حیاط دانشگاه ها با سر دادن شعار و سرود اعتراض خود را به نتیجه انتخابات بیان می کردند.

سخنرانی اکثر مقامات دولتی از جمله محمد حسین صفار هرندی، وزیر فرهنگ و ارشاد وقت در دانشگاه ها با خشم معترضان به تشنج کشیده شد.

امیر رشیدی از اعضای سازمان ادوار تحکیم وحدت در گفت و گو با بخش فارسی رادیو بی بی سی به اعتراضات دانشجویی در سال گذشته اشاره کرد.

آقای رشیدی گفت: "عملا دانشگاه به مکان غیر امنی برای مسئولان دولتی تبدیل شد که بخواهند در آن حضور پیدا کرده و آنجا را متعلق به خودشان کنند. این ماجرا در دانشگاه آزاد هم ادامه داشت. بعد از انتخابات هر سه شنبه در دانشگاه آزاد هم تجمع برگزار می شد."

او افزود: "ماجرا به گونه ای پیش رفت که اتفاقی که هیچگاه نیفتاده بود در دانشگاه آزاد رخ داد. در محیط دانشگاه و در ساختمان های آن برای اینکه بتوانند دانشجویان را متوقف کنند اقدام به شلیک گار اشک آور کردند."

محمد صادقی از اعضای شورای مرکزی سازمان ادوار تحکیم وحدت هم گفت بیش از یک دهه است که تقابل نهادهای نظامی و امنیتی با دانشگاهیان به اوج خودش رسیده و روند صعودی هم داشته است.

آقای صادقی گفت: "صدور احکام انضباطی، گزینش دانشجویان و بازنشسته کردن و اخراج اساتید منتقد و بازداشت فعالان دانشجویی، تعطیلی تشکل های سیاسی و دانشجویی و صدور احکام قضایی بی سابقه برای دانشجویان زندانی در واقع پاسخی برای فعالیت های حق طلبانه جنبش دانشجویی ایران است. اوج آن حمله وحشیانه به کوی دانشگاه در ایام اعتراضات مردمی به نتایج انتخابات بود."

احکام سنگین 9 سال و نیم زندان برای بهاره هدایت و 7 سال زندان برای میلاد اسدی از فعالان دانشجویی حاکی از فشار حاکمیت بر فعالان دانشجویی است.

مجید توکلی دیگر فعال دانشجویی نیز در دادگاه اولیه به هشت سال و نیم زندان، 5 سال محرومیت از فعالیت سیاسی و 5 سال ممنوعیت از خروج از کشور محکوم شد. مجید توکلی در جریان سخنرانی 16 آذر سال گذشته در دانشگاه تهران دستگیر شد.

از آن زمان تاکنون روزهای زیادی را در انفرادی گذراند و چند هفته ای در اعتراض به شرایط بازداشتش دست به اعتصاب غذا زد.

امیر رشیدی گفت این فشارها تنها به دانشجویان دانشگاه سراسری ختم نشد و دامن فعالان دانشجویی در واحدهای مختلف دانشگاه آزاد را هم گرفت.

او گفت: "خیلی از دانشجویان معترض را به واحدهایی تبعید می کردند که اصلا معلوم نبود این واحدها کجا هستند. دانشگاه آزاد واحدی در نزدیکی مرز دارد. خیلی ها را به آنجا تبعید می کردند. اما به همین هم اکتفا نکردند. گاهی پیش می آمد دانشجویان تبعیدی را تا پنج بار دانشگاهشان را عوض می کردند."

از سوی دیگر محمد صادقی از دغدغه جدی حاکمیت در بازگشایی دانشگاه ها چه سراسری و چه دانشگاه آزاد سخن گفت.

آقای صادقی گفت: "تلاش برای کنترل فضای بحرانی در کشور و القا این مساله که اعتراضات پایان یافته و جامعه روال عادی خودش را طی می کند موفقیت آمیز نبود. که اگر چنین بود تداوم این بازداشت ها که پی در پی اخیرا هم صورت می گیرد انجام نمی شد. حاکمیت از هرگونه تجمع و تشکل گروه و کلونی های انسانی هراس دارد."

او افزود: "محیط دانشگاه هم استعداد زیادی برای شکل گیری دوباره اعتراضات و تشنج فضا دارد. دانشجویان در مقابل ظلم و ستمی که به مردم ایران و فعالان سیاسی و هم کلاسی های خودشان شده ساکت نمی نشینند."

امیر رشیدی با اشاره به بازداشت حسن اسدی زیدآبادی و علی جمالی دو تن دیگر از اعضای شورای مرکزی سازمان ادوار تحکیم در روزهای گذشته از ادامه فشار بر دانشجویان گفت.

او افزود: "این طور که به نظر می آید حاکمیت واقعا کمر همت را بسته تا دانشگاه را از آن خودش کند. ظاهرا اعلام کردند قصد دارند در دانشگاه ستاد جنگ نرم تشکیل دهند و آنجا را از دانشگاه تبدیل به پادگان کنند. در دانشگاه تنها چیزی که ما نداشتیم جنگ بود که ظاهرا از این به بعد جنگ هم در دانشگاه خواهیم داشت."

هرچند دستگیری های گسترده و برخوردهای شدید باعث شد تا فضای دانشگاه ها پس از دی ماه سال گذشته به مرور آرام تر شود اما اختلاف نظرهایی در رابطه با ادامه فعالیت های جنبش دانشجویی در میان ناظران وجود دارد. برخی معتقدند فشارها و برخوردهای حاکمیت رکود فعالیت های این جنبش را به دنبال خواهد داشت، گروهی هم بر این باورند افزایش فشار باعث واکنش متقابل از سوی دانشجویان خواهد شد.