ایران در هفته ای که گذشت؛ ۱۲ شهریور ۱۳۸۹

رخدادهای تأثیرگذار در روابط ایران با کشور های منطقه و جهان و تحولات جنبش اعتراضی ایران موضوعات برخی از مهم ترین خبرهای ایران در روزهای گذشته بودند.

جنبش اعتراضی؛ ادامه رویارویی ها

Image caption منزل مسکونی مهدی کروبی برای چند روز متوالی مورد حمله نیروهای بسیجی و "لباس شخصی" قرار گرفت

روز یکشنبه ۷ شهریور، مهدی کروبی، از رهبران مخالفان دولت ایران بار دیگر با تاکید بر وقوع تقلب فراگیر و مهندسی آراء در انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته، شورای نگهبان را به عدم رعایت بی طرفی و خیانت به رای مردم متهم کرد.

مجمع روحانیون مبارز، از تشکل های سیاسی اصلاح طلبان ایران، هم در نامه ای خطاب به مرتضی نبوی، مدیر مسئول روزنامه رسالت، خبر آن روزنامه محافظه کار درباره بروز دو دستگی در این تشکل را ساختگی خواند و به او توصیه کرد که نگذارد روزنامه اش "در بازی باندهای قدرت" بازیچه شود.

هاجر رستمی، مادر ندا آقاسلطان، دختر جوانی که در اعتراض های پس از انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ کشته شد نیز رادیو و تلویزیون دولتی ایران را به دروغگویی درباره نحوه قتل دخترش متهم کرد.

روز سه شنبه ۹ اردیبهشت، نامه جمعی از اساتید دانشگاه صنعتی شریف و چند دانشگاه معتبر دیگر خطاب به کامران دانشجو، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری منتشر شد که در آن ضمن هشدار درباره عواقب تغییر رئیس دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان، از وزیر علوم خواسته شده بود تصمیمش را در این باره تصحیح کند؛ همزمان، وزیر علوم بار دیگر بر اسلامی تر شدن فضا و متون درسی دانشگاه ها تأکید کرد.

از شامگاه سه شنبه نهم شهریور پخش ماهواره ای شبکه تلویزیونی رسا (رسانه سبز ایران) آغاز شد. رسا نخستین کانال ماهواره ای است که تلویحا خود را ارگان جنبش اعتراضی به نتایج انتخابات خرداد ۱۳۸۸ موسوم به "جنبش سبز" معرفی کرده است.

روز بعد روابط عمومی دبیرخانه شورای معارف تلویزیون ایران از ساخت هفده قطعه صوتی جدید با مضمون دعای ربنا خبر داد. دعای ربنا، تلاوت آوازی آیاتی از قرآن است.

ماه رمضان امسال معروف ترین قطعه صوتی ربنا، با اجرای محمد رضا شجریان، از شبکه های تلویزیونی ایران پخش نشد. ناظران، پخش نشدن این دعا را در ارتباط با جانبداری محمد رضا شجریان از جنبش اعتراضی ایران ارزیابی می کنند.

همزمان با شب های قدر، از "محاصره" منزل مهدی کروبی توسط نیروهای بسیج و "لباس شخصی" گزارش هایی منتشر شد.

Image caption در پی حملات نیروهای حامی دولت به منزل شخصی مهدی کروبی، فاطمه کروبی نامه اعتراضی سرگشاده ای به آیت‌الله خامنه ای نوشت

فاطمه کروبی، همسر مهدی کروبی در مصاحبه با بی بی سی گفت که محاصره کنندگان گاز اشک آور یا سلاح دارند و از حضور این رهبر مخالفان در مراسم "شب قدر" جلوگیری کرده اند. او در نامه سرگشاده ای خطاب به رهبر ایران ضمن اعتراض به این مزاحمت ها، محاصره کنندگان را گروهی سازماندهی شده خواند که خود را سرباز ولایت می نامند.

علیرغم محدودیت ها، روز چهارشنبه ۱۰ شهریور میر حسین موسوی و مهدی کروبی، دو رهبر مخالف دولت با یکدیگر دیدار کردند. آنان در این ملاقات، "فرهنگ دروغ را کلید همه ناپاکی ها" توصیف کردند و گفتند "از معضلات امروز کشور، نهادینه شدن دروغ و توسل مقامات به دروغ در حوزه های مختلف از جمله اقتصاد، مدیریت، آمار، مسایل اعتقادی و سیاسی است."

در پایان هفته، سایت خبری سحام نیوز، متعلق به حزب اعتماد ملی، گزارش کرد که "در پی نامه اعتراض آمیز فاطمه کروبی به آیت الله خامنه ای و همچنین ترس حکومت از حضور مهدی کروبی در راهپیمایی روز قدس" از شامگاه چهارشنبه، بار دیگر طرفداران دولت در برابر خانه آقای کروبی تجمع کرده اند.

در پی حمله نیروهای بسیجی و لباس شخصی به منزل مهدی کروبی واحدهای یگان ویژه نیروی انتظامی هم برای مدتی در بیرون محل سکونت او مستقر شدند.

امروز، آخرین جمعه ماه رمضان، در ایران روز قدس نامیده می شود. آقای کروبی پیش تر اعلام کرده که قصد دارد در راهپیمایی امروز شرکت کند، اما خانه او از صبح امروز دوباره به محاصره مأموران لباس شخصی درآمد و او امکان خروج از خانه پیدا نکرد.

ایران، روسیه و آمریکا؛ کنسرسیوم سوخت هسته ای

Image caption علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، از پیشنهاد ایران به روسیه برای ایجاد کنسرسیوم سوخت هسته ای خبر داد

روز سه شنبه ۹ شهریور، علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران گفت: "اگر آمریکایی‌ها آماده باشند با ایران برای ایجاد شرکت های مشترک برای ساخت نیروگاه های اتمی و ایجاد کنسرسیوم برای تولید سوخت وارد مذاکره شوند، ما آماده هستیم و وارد شراکت با آنها می شویم، اما مذاکرات سیاسی چیز دیگری است و به تصمیم گیران در امور سیاسی باز می گردد."

او روز پنجشنبه، ۴ شهریور، گفته بود که ایران پیشنهادی برای ایجاد کنسرسیوم سوخت هسته ای به روسیه داده است که هدف از آن تامین سوخت نیروگاه اتمی بوشهر و نیروگاه هایی است که در آینده در ایران ساخته خواهد شد.

روز یکشنبه ۷ شهریور، روزنامه مردم سالاری نوشت که مسکو به پیشنهاد تهران درخصوص تشکیل یک کنسرسیوم مشترک برای تولید سوخت هسته ای پاسخ منفی داده است.

اما دو روز بعد، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران از توافق اصولی همسایه شمالی ایران در این باره خبر داد. او گفت که ایران برای تهیه سوخت اتمی ۱۰ سال آینده نیروگاه بوشهر با روسیه "مذاکرات اولیه و اصولی" را انجام داده و در نظر دارد تا سوخت اتمی مورد نیاز خود را تحت نظر کارشناسان روس تولید کند.

روز چهارشنبه ۱۰ شهریور، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، برنامه هسته ای ایران را "یکی از حادترین مسایل در سیاست جهانی" توصیف کرد و شفافیت در تمامی جنبه های آن را لازم و به نفع خود ایران دانست.

او تحویل سوخت اتمی به نیروگاه بوشهر را گامی در راستای اعتمادسازی متقابل خواند و تأکید کرد که با ایجاد اعتماد متقابل، ایران می تواند در ایجاد ثبات در افغانستان هم نقشی مثبت ایفا کند.

ایران و فرانسه؛ توهین به خانم سارکوزی

در آغاز هفته اعلام شد که برنار کوشنر، وزیر امورخارجه فرانسه با ارسال نامه ای برای کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پیشنهاد کرد که اعضای این اتحادیه برای متوقف کردن نقض حقوق بشر در ایران، تمهیداتی بیندیشند.

در این نامه آمده بود: "بیشتر از یکسال است که هزاران نفر در ایران به خاطر مطالبه اساسی ترین حقوق خود بازداشت، زندانی، شکنجه و حتی اعدام شده اند."

همزمان اعلام شد نیکولا سارکوزی، رئیس جمهوری فرانسه، همسرش کارلا برونی و سه رئیس جمهوری پیشین این کشور تومار مجازی "سنگسار خانم محمدی آشتیانی را متوقف کنید" را امضاء کرده اند. خانم محمدی آشتیانی بر اساس حکم مراجع قضایی ایران به اتهام زنای محصنه به اعدام محکوم شده است.

کارلا برونی، همسر رییس جمهوری فرانسه همچنین با انتشار نامه سرگشاده ای خطاب به خانم محمدی آشتیانی نسبت به حکم صادره علیه او انتقاد کرد.

در مقابل، ستاد حقوق بشر قوه قضائیه ایران با صدور اطلاعیه ای از مقامات، مراجع رسمی بین المللی و رسانه هایی که "بدون دسترسی به منابع و اطلاعات موثق" در مورد پرونده خانم محمدی آشتیانی اظهارنظر کرده اند، انتقاد کرد و این گونه اظهارنظرها را ناقض منشور ملل متحد و سایر معاهدات بین المللی در زمینه استقلال و حق حاکمیت کشورها دانست.

روزنامه کیهان نیز خانم برونی را "هنرپیشه و خواننده فاسد الاخلاق ایتالیایی" معرفی کرد و نوشت: "فواحش فرانسه هم وارد داد و قال حقوق بشر شدند."

روز دوشنبه 8 شهریور گزارش دیگری در سایت شبکه ایران منتشر شد که همسر رییس جمهوری فرانسه را زنی معرفی می کرد که سمبل خیانت به شوهر است و رسانه های غربی نیز "فاحشه بودن" او را تلویحا تایید کرده اند.

روز بعد، رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران گفت که "توهین به مقامات سایر کشورها مورد تایید وزارت امور خارجه نیست"؛ اما روزنامه کیهان بار دیگر خانم برونی را "مستحق مرگ" دانست.

همزمان، وزارت امورخارجه فرانسه چاپ مطالب توهین آمیز در روزنامه کیهان در باره همسر رئیس جمهوری این کشور را 'غیر قابل قبول' خواند.

ایران و خاورمیانه؛ انتصاب مشایی

Image caption انتصاب مشایی به عنوان نماینده ویژه رئیس جمهور در امور خاور میانه از سوی محمود احمدی‌نژاد، علاوه بر اعتراض چهره‌های شاخص اصولگرا، مخالفت تلویحی آیت‌الله خامنه‌ای را نیز در پی داشت

روز یکشنبه ۷ شهریور، منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران به مجلس رفت تا به پرسش نمایندگان در مورد "شورای عالی ایرانیان خارج از کشور" پاسخ دهد.

الیاس نادران، نماینده محافظه کار مجلس ایران این شورا را فاقد مبنای قانونی دانست و همایش اخیر آن را باعث "وهن نظام" خواند. او علاوه بر آن، انتصاب اسفندیار رحیم مشایی را به عنوان فرستاده ویژه رئیس جمهوری در امور خاورمیانه، مورد انتقاد قرار داد و گفت: "بنده نمی دانم 'نمایندگان ویژه رئیس جمهور' از کجای قانون اساسی استنباط شده است."

روز بعد، وزیر امور خارجه ایران اظهارات روز گذشته آقای نادران را بی ارتباط با سوال مکتوب وی و "بسیار سفسطه گرایانه" خواند. دفتر رئیس جمهوری ایران نیز اظهارات آقای نادران درباره دیدار اسفندیار رحیم مشایی با سفیر سابق آمریکا در اسرائیل، را "بی اساس" دانست.

غروب روز دوشنبه ۸ شهریور، آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران در دیدار با رئیس جمهوری و اعضای هیأت دولت ایران تأکید کرد که وزارت امور خارجه "مسئول هدایت منسجم و برنامه ریزی شده همه مسائل سیاست خارجه و روابط با دیگر کشورها" است؛ این تأکید، مخالفت تلویحی رهبر ایران با تعیین نمایندگان ویژه رئیس جمهوری تعبیر شد.

همزمان مجتبی ذوالنور، جانشین نماینده رهبر ایران در سپاه پاسداران، در دانشگاه قم گفت که "صهیونیست ها" مراقب ظهور امام دوازدهم شیعیان هستند و قصد دارند که به محض مشاهده، او را به قتل برسانند.

روز چهارشنبه ۱۰ شهریور، تونی بلر، نخست وزیر پیشین بریتانیا و نماینده ویژه گروه چهارجانبه برای صلح خاورمیانه در گفت و گو با بی بی سی گفت: "دستیابی ایران به توان تسلیحات اتمی کلا قابل قبول نیست. من معتقدم ما باید آماده باشیم با آنها مواجهه کنیم حتی اگر لازم شد از طریق نظامی."

در آخرین روزهای هفته اعلام شد که دولت مصر در اعتراض به اظهارات وزیر امور خارجه ایران در مورد مذاکرات صلح خاورمیانه، سفر وی به قاهره را به تعویق انداخته است.

آقای متکی، آغاز مذاکرات مستقیم بین تشکیلات خودگردان فلسطینی و اسرائیل با حضور رهبران چند کشور عربی را مورد انتقاد قرار داده بود.

ایران و عراق؛ خروج نیروهای آمریکایی

Image caption باراک اوباما، رییس جمهوری آمریکا ضمن اعلام پایان "عملیات آزادی عراق"، بر تداوم تعهد آمریکا نسبت به آینده عراق تاکید کرد

به دنبال خروج نیروهای رزمی آمریکا از عراق در هفته های گذشته، نوری المالکی، نخست وزیر این کشور روز سه شنبه ۹ شهریور گفت: "عراق استقلال و حاکمیت خود را باز یافته است."

باراک اوباما، رییس جمهوری آمریکا هم با اعلام پایان "عملیات آزادی عراق"، گفت: "ماموریت رزمی ما درعراق پایان می یابد، اما تعهد ما به آینده عراق خاتمه نیافته است."

پیش تر، پل برمر که تا پیش از انتقال قدرت به دولت موقت عراق در سال ۲۰۰۴، مسئول اداره این کشور بود، گفت که آمریکا نباید موفقیت محدود خود در عراق را نیمه کاره رها کند. عراقی ها در منطقه خطرناکی زندگی می کنند. مرز شرقی عراق جبهه نبرد دو تمدن اعراب و ایرانیان در عصر پیش از اسلام بوده است. جمعیت ایران دو برابر جمعیت عراق است و عراق هرگز نخواهد توانست نیروی نظامی قوی و متعارفی تامین کند که توانایی مقابله با ایران را داشته باشد.

آمریکا هنوز ۵۰ هزار نیروی احتیاطی در عراق دارد که ماموریت اصلی آنها ادامه آموزش نیروهای عراقی و کمک به دولت برای مبارزه با پیکارجویان اعلام شده و قرار است که تا پایان سال آینده میلادی این کشور را ترک کنند.

ژنرال بابکر زیباری، فرمانده ارتش عراق برنامه خروج این نیروها در سال آینده را زود هنگام دانست و گفت: "اگر نظر مرا در مورد خروج نیروها می‌پرسیدند به سیاستمداران می‌گفتم که ارتش آمریکا باید تا سال ۲۰۲۰ که ارتش عراق به آمادگی کامل می‌رسد در این‌جا بماند."

اما رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز سه شنبه ۹ شهریور در یک کنفرانس خبری گفت: "حضور این نیروها تاکنون جز کشتار و ناامنی نتیجه جدی نداشته است و من فکر می کنم این خروج می تواند مفید باشد."

او اقدامات و اظهارات مقام های آمریکایی را دچار "تناقض" دانست و تأکید کرد که "این تناقضات نشان می دهد که اقدام جدی در خروج نظامیان از عراق انجام نشده است."

همزمان، محمد مجید الشیخ، سفیر عراق در تهران از افزایش تعداد پرواز هواپیماها بین ایران و عراق خبر داد و گفت که روزانه حدود ۳۵۰۰ روادید برای ایرانیان متقاضی سفر زیارتی به عراق صادر می شود.

ایران و ترکیه؛ اظهارات بقایی

حمید بقایی، معاون رئیس جمهوری، رئیس سازمان میراث فرهنگی و نماینده ویژه رییس جمهوری ایران در امور مربوط به قاره آسیاست. او روز شنبه ۶ شهریور اظهارات منسوب به خود در مورد "نسل کشی ارامنه" توسط امپراطوری عثمانی، را ناشی از اشتباه رسانه ها دانست.

پیش تر، شبکه‌ تلویزیونی ای ان تی وی ترکیه گزارش کرده بود که آقای بقایی در جریان همایش "ایران، پل پیروزی" در تهران گفته است که ارامنه توسط ترک‌ها "کشتار دسته جمعی" شده اند.

روزنامه حریت، چاپ ترکیه، هم نوشت که احمد داوود اغلو، وزیر امور خارجه این کشور در مورد اظهارات معاون رئیس جمهوری ایران، شخصا از منوچهر متکی همتای ایرانی خود توضیح خواسته است.

دولت ترکیه، اتهام نسل کشی ارامنه توسط امپراطوری عثمانی را رد می کند.