بررسی روزنامه های صبح تهران – سه شنبه ۱۶ شهریور

تیترهای اول

"1262 میلیارد تومان هزینه هر روز تعطیلات برای اقتصاد کشور" تیتر اول خبر است، "ركورد تاریخی در صادرات با 100 میلیارد دلار" گزارش اصلی ایران است و "حمل سلاح سرد همچنان قربانی می گیرد" در صدر اخبار جام جم آمده است.

"انتقاد از استرداد لا یحه پنجم توسعه" در صدر اخبار مردم سالاریآمده، "برنامه پنجم روی دست مجلس و دولت" گزارش اصلی سیاست روز است، دنیای اقتصاد پرسیده "برنامه پنجم؛ دعوا بر سر چیست؟" و جهان صنعت از قول چند نماینده مجلس نوشته "دولت اصرار کند به رهبری ارجاع می دهیم".

آرمان از قول آیت الله مهدوی کنی نوشته "برخی در کشور ما تحمل سخن آرام را ندارند"، رسالت از همین مقام یادآور شده "ابزار دشمن در جنگ نرم فرهنگ است" و کیهان از "مناسبات تازه با کشورهای عربی" خبر داده است.

"دفاع متکی از دستگاه دیپلوماسی" تیتر اصلی حمایت است، "انتقاد وزیرخارجه ازبرخی اعضای دولت به خاطرتضعیف دستگاه دیپلماسی" در صدر اخبار خراسان آمده، روزنامه جمهوری اسلامی از قول منوچهر متکی نوشته "سیاست خارجی عرصه ناپخته سخن گفتن نیست"، ابتکار نوشته "انتقاد شدید متکی از بقائی"، تهران امروز از "پایان صبر آقای دیپلوماسی" خبر داده و فرهیختگان از "اعتراض متکی به موازی کاری در سیاست خارجی" نوشته است.

گزیده مقالات

مساله نمایندگان ویژه

امید ملكی در سرمقاله تهران امروز نوشته بعد از انتصاب نمایندگان ویژه ‌ای از سوی رئیس‌جمهور در حوزه سیاست خارجی، موضع گیری‌های این روزهای مسئولان دستگاه دیپلماسی كشور نشان از نوعی نارضایتی، اگر نگوییم عصبانیت، از این اقدام دارد. سلسله ‌ای از انتقادات كه از كارشناسان فعلی و سابق وزارت خارجه شروع و پس از سخنگو به وزیر خارجه هم رسیده است تا جایی كه ایشان را به این نتیجه رسانده است كه عده‌ای بر سر شاخ سیاست خارجی نشسته‌اند و بن می‌برند.

به نوشته این مقاله عمده استدلال بدنه دیپلماسی كشور این است كه اینگونه تغییرات در ساختار تصمیم‌گیری سیاست خارجی، به واسطه اختلالات كاركردی كه در راه حفظ منافع ملی، بوجود می‌آورد دیپلماسی ایرانی را با سرگردانی زاید الوصفی مواجه می‌كند و از این طریق زمینه را برای سوء‌استفاده سایر دولت ها، با توجه به سطح قدرت و تاثیرگذاری آنها، فراهم می‌كند. استدلالی كه از مبانی نظری غنی نیز در مطالعات روابط بین‌الملل برخوردار است.

تهران امروز افزوده اصول اولیه سیاست‌گذاری عمومی در حوزه سیاست خارجی نشان می‌دهد كه "انسجام كاركردی" تنها در سایه یك "بوروكراسی دیپلماتیک" آهنین در دستگاه سیاست خارجی است كه ممكن می‌شود چرا كه در غیر این صورت الگوی "هم افزای" امكانات موجود در سیاست خارجی به عنوان مقوم عملكرد مجموعه دیپلمات‌ها، جای خود را به الگوی "خنثی‌ساز" امكانات خواهد داد و ارمغان این تغییر بر زمین افتادن نعش نیمه جان منافع ملی است.

ایران و اعراب

حسن لاسجردی در سرمقاله آرمان نوشته بخشی از موفقیت بسته پیشنهادی ایران برای تسهیل روابط ایران با شورای همکاری خلیج فارس که در دیدار امیر قطر با پادشاه عربستان مطرح شد به پس زمینه های ذهنی کشورهای عربی با ایران باز می گردد که باید آن پس زمینه ها و سوء تفاهم ها حل می شد.اگر این پس زمینه ها حل نشود به نظر می رسد این پیشنهاد ما با مخالفت کشورهای حاشیه خلیج فارس و عدم همراهی مواجه خواهد شد.

به نوشته این مقاله با توجه به حساسیت فن آوری‌ها نوینی که جمهوری اسلامی ایران از آن برخوردار است و نوع رویکردی که کشورهای عربی تا کنون داشته اند، سفر رئیس جمهور می تواند این فضا را در اختیار کشورهای حاشیه خلیج فارس قرار دهد تا آنها با رویکردهای نوین جمهوری اسلامی ایران مطلع شوند.اگر بخواهیم آن ها در این زمینه از فعالیت های ما حمایت کنند، این حمایت باید در جایگاه های بین المللی مانند شورای امنیت و غیره صورت بگیرد.

سرمقاله آرمان نتیجه گیری کرده رویکرد کلی کشورهای عرب نسبت به بحث هسته ای ایران مثبت است ولی سازنده نیست. لذا شاید موضوع حمایت این کشورها از فعالیت های هسته ای صلح آمیز ما مطرح شده باشد ولی به نظر نمی رسد کشورهای عرب در این فضا آمادگی این کار را داشته باشند.

تصفیه دانشگاه ها

کیهان در سرمقاله خود از تصفیه استادان دانشگاه ها حمایت کرده و نوشته گر قرار است دانشگاه موتور پیشرفت كشور باشد كه هست، این موتور را باید با تراز ایران جدید و انقلابی باز تعریف و باز مهندسی كرد. حس اعتماد به نفس و امید و جرئت مناقشه با گفتمان سیطره طلب لیبرال- دموكراسی است كه می تواند روح در كالبد واژه روشنفكری بدمد.

وگرنه به نوشته این روزنامه این چه روشنفكری شترمرغ نمایی است كه هرچه در برابر فرهنگ و تمدن بومی- اسلامی پرخاشگر، شورشگر، بدگمان- و دست كم منتقد- است، در برابر فرهنگ متعدی بیگانه، تصویری تماماً مطیع و نرم و خوش گمان و تسلیم از خود برجای می گذارد؟

کیهان که با استناد به گفته های رهبر جمهوری اسلامی به این موضوع پرداخته نوشته است شبه روشنفكرانی كه همواره و منحصرا خطاها و ضعف ها و زمین افتادن ها را به رخ ملت ایران كشیده اند می دانند اما پنهان می كنند كه اینها عوارض جرئت و حركت است وگرنه آن كه درجا می زند یا می نشیند دچار عارضه دیگری هم نمی شود جز همان درجا زدن و عقب افتادن و از قافله تمدن و پیشرفت گم شدن. جرئت و جسارت "نقادی" غرب از یك سو و "تولید ایده و فكر" از طرف دیگر است كه می تواند استارت پیشرفت علمی را بزند.

استرداد برنامه پنجم

فرهاد دلق پوش در آرمان نوشته تأخیر در ارائه برنامه پنجم توسعه کشور توسط دولت به مجلس، تا کنون سبب تمدید شش ماهه برنامه چهارم شده است و به نظر می‌رسد این روند ادامه پیدا خواهد کرد. اجرای برنامه پنج ساله چهارم توسعه که از سال 84 آغاز شده است، مقرر بود تا پایان سال 88 اتمام یابد اما با گذشت 6 ماه از موعد مقرر، هنوز حتی بررسی لایحه جایگزین آن یعنی برنامه پنجم توسعه، در صحن علنی مجلس شورای اسلامی آغاز نشده است.

به نوشته این نماینده مجلس برنامه پنجم را دولت به موقع تحویل نداد؛ در عین حال این برنامه پس از تصویب مجلس باید به شورای نگهبان ارائه شود و بعد از آن به رئیس جمهور تحویل داده تا اجرایی شود. این پروسه‌ای زمانبر است که تأخیر دولت نیز به آن دامن زده است. پیشنهاد ما این است که دولت در یک چارچوب معین با رعایت قانون بودجه 89 و نیز مد نظرقرار دادن مبنای کلی برنامه چهارم و پنجم توسعه پیش رود تا حرکتش با روح حاکم بر این قوانین مغایرتی نداشته باشد.

آرمان نوشته در شرایط فعلی دولت نمی‌تواند لایحه چند فوریتی دهد تا مجلس برنامه چهارم را شش ماه دیگر تمدید کند، این امر سبب لوث شدن قانون شده و ارزش آن را کم می‌کند.دولت و متولیان باید لوایح را به شکل کارشناسی ارائه کرده و قوانین را بدون تأخیر اجرا کنند؛ چرا که این تأخیرها عملا عدول از قانون است.اگر بنا باشد در هر مقطع از اجرای برنامه‌ها با تأخیر و دیرکرد پنج یا شش ماهه روبرو باشیم، فلسفه وجودی "برنامه" را نقض شده است.

محاسبه زیان هر روز تعطیل

روزنامه خبر در تیتر اول خود از هزینه هر روز تعطیل برای اقتصاد کشور نوشته و تاکید کرده هر روز تعطیلات اضافه بر تقویم در سال جاری 1262میلیارد تومان به اقتصاد کشور زیان وارد می کند.

به نوشته علی پاکزاد در خبر تعطیلات رسمی کشور در حال حاضر بالغ بر 77 روز است که در تقویم های سالانه ثبت می شود، این تعطیلات شامل 52 روز جمعه و 25 روز تعطیلات مناسبتی است که در برخی از سالها به دلیل تطابق تعطیلات مناسبتی با تعطیلات اخر هفته تعداد این تعطیلات کاهش پیدا می کند ولی چند سالی است که تعطیل روز های بین التعطیلات به سنت تبدیل واین توقع را در مردم ایجاد کرده است که این ایام را از پیش تعطیل می دانند.

به نوشته این روزنامه این مسئله باعث شده است ایام تعطیلات در کشور از مرز روزهای ثبت شده در تقویم ها فراتر برود و این مسئله از سوی کارشناسان اقتصادی به یک واقعه بد برای اقتصاد ملی تعبیر می شود زیرا هرچه تعطیلات افزایش پیدا کند در عمل میران تولید در کشور کاهش پیدا می کند و در عمل ایجاد ارزش افزوده را در عرصه ملی کاهش می دهد و اولین دستاورد این وضعیت وابستگی بیشتر اقتصاد کشور به درآمدهای نفتی از یک سو واز سوی دیگر افزایش سهم دولت (به عنوان متولی درآمدهای نفتی) در تولید ناخالص ملی را به دنبال دارد.

خبر افزوده است محاسبه زیان حاصل از افزایش تعطیلات در عرصه های اقتصادی برمبنای روش های مرسوم حسابداری کار اسانی نیست و البته در این زمینه نیز ارقام مختلفی بیان شده است ولی معمول ترین روش تقسیم میزان تولید ناخالص کشور به ایام کاری رسمی است که از این طریق می توان گفت در سال جاری میزان هزینه تحمیلی هر روز تعطیلات اضافه معادل 1262 میلیارد تومان خواهد بود.

تعطیلی برای اسلام

محمد تقی رهبر در مقاله ای در آرمان نوشته مدتی پیش نمایندگان مجلس طرحی را ارائه کردند که بر اساس این طرح پیشنهاد شده بود که تعطیلی روز عید فطر از یک روز به سه روز افزایش پیدا کند و از سایر تعطیلات موجود در کشور کم شود و به این منظور پیشنهاد کردند که تعطیلی روز 12 فروردین ،29 اسفند لغو شود در این میان برخی از پیشنهاد کنندگان به تعطیلی روز عید فطر سایر کشور‌های اسلامی استناد می‌کنند که بیش از یک روز است.

به نظر رییس کمیسیون روحانیون مجلس در این مقاله: استناد به سایر کشورهای اسلامی در زمینه تعطیلات عید فطر به هیچ وجه درست نیست زیرا کشور‌های اسلامی تعطیلات زیاد و طولانی عید نوروز را ندارند و سایر تعطیلات ملی از جمله 12 فرودین یا 14 و 15 خرداد و عید غدیر و ...را ندارند و به همین دلیل تعطیلات عید فطر آنها طولانی است.

نویسنده مقاله آرمان نتیجه گیری کرده کشور ما تعطیلات زیادی دارد که لغو هر یک از این تعطیلات می‌تواند مشکل آفرین شود بنابراین باید از این مساله اجتناب کرد زیرا این تعطیلات فعالیت اقتصادی را وارد رکود می‌کند از سوی دیگر در این ایام تعطیل بسیاری به مسافرت می ‌روند و برخی در کنار دریا و در مکان‌ های دیگر دچار گناه می‌شوند که از این رهگذر منافعی متوجه اسلام نمی‌شود بنابراین چون در افزایش تعطیلات خیری متوجه اسلام نمی‌شود بنابراین نباید به آن پرداخت.