ایران در هفته ای که گذشت؛ ۱۹ شهریور ۱۳۸۹

پیامدهای حمله به منزل مهدی کروبی، از رهبران مخالفان دولت، افزایش تحریم ها، پیامد واکنش مقامات ایران به آغاز مذاکرات صلح فلسطینی ها با اسرائیل، صدور قطعنامه جدید اتحادیه اروپا در مورد رعایت حقوق بنیادین بشر در ایران، و بالاگرفتن دوباره اختلافات مجلس و دولت، از مهم ترین رخدادهای ایران در هفته گذشته بودند.

"خردمندان خیر خواه" و "متوهمان خشونت گرا"

Image caption حمله دنباله‌دار نیروهای طرفدار دولت به خانه مهدی کروبی، واکنش گسترده شخصیت‌ها و احزاب مخالف دولت را در پی داشت. میرحسین موسوی و محمد خاتمی نیز نسبت به تبعات این حملات هشدار دادند

روز جمعه ۱۲ شهریور، گزارش هایی از حمله نیروهای طرفدار دولت به منزل مهدی کروبی منتشر شد. شامگاه آن روز، مجمع روحانیون مبارز با صدور اطلاعیه ای حمله کنندگان به منزل این رهبر مخالفان دولت را "عده ای تخریب گر و هتاک" خواند که به "ادوات و ابزاری که فقط در اختیار نیروهای رسمی است" مجهز بوده اند.

میر حسین موسوی، دیگر رهبر مخالفان هم حمله به منزل آقای کروبی را اقدامی سازمان یافته، در پی حمله به منازل مراجع شیعه در قم و شیراز و بهترین نشان خوف اقتدارگرایان از جنبش مردمی دانست.

گزارش هایی هم از حمله نیروهای بسیجی و لباس شخصی به "مسجد قبا"ی شیراز بعد از راهپیمایی روز قدس، و مجروح شدن تعدادی از طلاب ساکن و نمازگزاران حاضر منتشر شد. امامت مسجد قبا را آیت الله علی محمد دستغیب به عهده دارد، او از مراجع تقلید ساکن شهر شیراز و از روحانیون منتقد حکومت کنونی ایران است.

دو روز بعد، سپاه محمد رسول الله تهران با صدور بیانیه ای، حمله به محل سکونت مهدی کروبی را حاشیه سازی در راهپیمایی روز قدس خواند و مسببان این حاشیه سازی را "افرادی خودسر و کاملا بی ارتباط با نهاد مقدس بسیج و سپاه" دانست.

در این بیانیه آمده بود: "فرماندهان، مدیران، کارکنان و بسیجیان غیور و ولایتمدار سپاه محمد رسول الله تهران بزرگ این گونه حرکت های حاشیه ای و عاری از تدبیر را" محکوم می کنند.

محمدرضا نقدی، رئیس بسیج مستضعفان هم گفت: "ایجاد درگیری های ساختگی سناریوی دشمن است. آنها قصد دارند با ایجاد درگیری های محلی مردگان سیاسی فتنه گر را دوباره زنده و حزب الله را بدنام کنند."

روز دوشنبه ۱۵ شهریور، محمد خاتمی، رئیس جمهوری پیشین ایران با ابراز نگرانی از آنچه که دروغ و ناسزاگویی دستگاه های رسمی نامید، گفت که باید "خردمندان خیر خواه" به جای "متوهمان خشونت گرا" اداره امور را به عهده گیرند.

در روزهای پایانی هفته متن نامه سرگشاده مهدی کروبی خطاب به مردم ایران منتشر شد که در آن با اشاره به حمله کنندگان به منزلش آمده بود: "الحق که این عده قلیل روی شعبان بی مخ ها و اوباش درباری را سفید کردند."

Image caption عبدالله مومنی با نوشتن نامه‌ای از درون زندان خطاب به آیت‌الله خامنه‌ای، ضمن تشریح شکنجه‌های اعمالی علیه خود، اعترافات خود در دادگاه را بی‌اعتبار خواند

او بار دیگر جناح حاکم را به "رای مردم خوردن و پرسش کنندگان را به گلوله بستن و منتقدان را به زندان انداختن و مطبوعات را دهان دوختن" متهم کرد و در پاسخ به بیانیه سپاه نوشت: "عده ای خودسر؟ آری، عده ای خودسر که نیروی عظیم اطلاعاتی، امنیتی و قضائی و نظامی که مدعی کنترل جهان است از شناسائی و تنبیه آنها عاجز می ماند."

از سوی دیگر متن نامه عبدالله مومنی، سخنگوی پیشین سازمان ادوار تحکیم وحدت و مسئول ستاد انتخاباتی مهدی کروبی در انتخابات خرداد ۱۳۸۸ خطاب به آیت الله خامنه ای، رهبر ایران، منتشر شد که بازجویان خود را به شکنجه شدید و گرفتن اعتراف اجباری متهم کرد و محاکمه اش را نمایشی خواند.

"مهم ترین تهدید"

روز جمعه ۱۲ شهریور، اعلام شد که ژاپن تحریم های تازه ای را علیه ایران مقرر کرده است. تحریم های یکجانبه ژاپن شامل محدودیت های مالی مانند منع مبادلات با بعضی از بانک های مشخص ایرانی و همچنین توقف سرمایه گذاری در بخش انرژی است.

ساعاتی بعد، علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران در یک سخنرانی در شهر قم گفت: " با تهدیدات سختی روبرو هستیم و برای عبور از آن نیاز به یک دوره مقاومت ملی داریم."

او فشار اقتصادی که عمدتا از طریق تحریم های بین المللی اعمال می شود را "مهم ترین تهدید" غرب علیه ایران دانست.

Image caption با وجود اصرار دولت بر بی اثر بودن تحریم‌ها، علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی، نسبت به تبعات تحریم‌های اقتصادی هشدار داده و خواستار شکل‌گیری "مقاومت ملی" شد

اگر چه تحریم های تازه ژاپن علیه ایران، از درخواست های قطعنامه اخیر شورای امنیت سازمان ملل فراتر می رود و مسدود کردن دارایی های ۸۸ شرکت، بانک و موسسه و ۲۴ شخص متهم به ارتباط با برنامه اتمی ایران را پیش بینی کرده است؛ اما هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه و تیموتی گایتنر وزیر خزانه داری آمریکا طی بیانیه مشترکی این تحریم ها را در راستای اجرای مفاد قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت سازمان ملل متحد دانستند و از آن استقبال کردند.

در مقابل، محمدرضا رحیمی، معاون اول رئیس جمهوری ایران گفت که "دشمنان تحریم های شدیدتری وضع کرده اند و ما با برخورد شدیدتر این تحریم ها را خواهیم شکست."

رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران هم در واکنش به تصمیم دولت ژاپن برای تحریم ایران گفت که "مسلما هر کشوری وارد محدوده تحریم ها علیه ملت ایران شود، خود را از بهره مند کردن از ظرفیت بالای کشورمان محروم می کند."

ژاپن در سال گذشته، روزانه بیش از چهارصد هزار بشکه نفت از ایران وارد کرده است.

روز سه شنبه ۱۶ شهریور، آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران برای مقابله با تحریم ها و فشارهای بین المللی، بر ایجاد "اقتصاد مقاومتی" تأکید کرد وگفت که "ملت و مسئولان، بدون تردید این تحریم ها را دور می زنند." همزمان، اعلام شد وزارت خزانه داری آمریکا 'بانک تجارتی ایران و اروپا' که در آلمان به ثبت رسیده را به فهرست تحریم های یکجانبه ایالات متحده افزوده است.

مقام های آمریکایی این بانک را به ارتباط با برنامه های نظامی و موشکی ایران متهم کرده اند.

روز بعد، کیم یانگ - سون، سخنگوی وزارت امور خارجه کره جنوبی از افزایش محدودیت های تجاری و مالی این کشور علیه ایران و قرار گرفتن یکصد و دو نهاد و شرکت و بیست و چهار شهروند ایرانی در "فهرست سیاه" تجاری و مالی کره خبر داد.

از سوی دیگر، در روز های آغاز هفته اعلام شد که آژانس بین المللی انرژی اتمی در آخرین گزارش خود از مخالفت مکرر ایران با انتخاب بازرسان با تجربه برای بازرسی تاسیسات اتمی این کشور، انتقاد کرده است؛ اما سخنگوی وزارت امورخارجه ایران روز سه شنبه شانزدهم شهریور، با اشاره به این که همکاری های ایران با آژانس در شرایط خوبی ادامه دارد، گفت: "در تازه ترین گزارش برای بیست و سومین بار مدیر کل آژانس بر عدم انحراف در فعالیت های صلح آمیز ایران، تاکید کرده است."

Image caption آیت‌الله خامنه‌ای ضمن تاکید بر توانایی مسئولان ایران برای دور زدن تحریم‌ها، خواستار ایجاد "اقتصاد مقاومتی" برای مهار فشارهای بین‌المللی شد

در روزهای پایانی هفته سازمان مجاهدین خلق ادعا کرد که ایران در حال ساخت یک سایت مخفی زیر زمینی غنی سازی اورانیوم در کوه‌های بهجت آباد-آبیک در شمال تهران است؛ اما یک سازمان تحقیقاتی در واشنگتن نسبت به این ادعا ابراز تردید کرد.

فیدل کاسترو، رهبر سابق کوبا محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران را به خاطر انکار هولوکاست (کشتار یهودیان در جنگ جهانی دوم) مورد انتقاد قرار داد و هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا گفت: "گمان نمی کنم شکی وجود داشته باشد که ایران در حال تغییر ماهیت به یک دیکتاتوری نظامی با نوعی رنگ و لعاب ایدئولوژیک دینی است."

مذاکرات صلح خاورمیانه؛ "مبتذل، شیطانی، بی حاصل"

روز جمعه ۱۲ شهریور، علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران مذاکرات صلح فلسطینی ها با اسرائیل را "مبتذل‌ترین نوع مذاکرات" توصیف کرد و محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهوری ایران خطاب به مقامات فلسطینی مذاکره کننده گفت: "شما حق ندارید در مورد سرنوشت ملت فلسطین که سرنوشت اسلام و ملت های منطقه و به تعبیری سرنوشت همه بشریت است با دشمنان گفت و گو کنید."

سرلشکر حسن فیروزآبادی، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح ایران، طرح مذاکرات صلح خاورمیانه را "طرحی شیطانی" نامید و گفت در صورت حمله نظامی به ایران، "هیچ نقطه ای از خاک اسرائیل وجود ندارد که در تیررس تجهیزات مدرن ما نباشد."

این اظهارات، واکنش مقامات ایرانی به مذاکرات فلسطینی ها و اسرائیل در واشنگتن تلقی می شد.

روز یکشنبه چهارده شهریور، خبرگزاری فلسطینی وفا متن بیانیه نبیل ابو ردینه، سخنگوی محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی را منتشر کرد که در آن با اشاره به اظهارات رئیس جمهور ی ایران در نماز جمعه روز قدس در تهران، آمده بود: "فردی که نماینده مردم ایران نیست و در انتخابات تقلب کرده و مردم ایران را سرکوب می کند و قدرت را دزدیده، نمی تواند در باره فلسطین و رئیس جمهور فلسطین سخن بگوید."

Image caption در پی متهم کردن دولت محمود احمدی نژاد به انجام تقلب در انتخابات از سوی تشکیلات خودگردان فلسطینی و زیر سوال بردن صلاحیت وی برای اظهار نظر درباره مسائل فلسطین، رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت خارجه، این اظهارات را "نسنجیده" و "توهین‌آمیز" دانست

رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران این واکنش تشکیلات خودگردان فلسطین را "نسنجیده" و "توهین آمیز" خواند؛ اما رئیس جمهوری ایران در یک کنفرانس مطبوعاتی در قطر بار دیگر گفتگوهای صلح خاورمیانه را "بی حاصل" دانست و گفت اسرائیل امیدوار است به این ترتیب "فرصتی برای ادامه حیات خود بیابد."

او شایعه حمله به ایران را جنگ روانی خواند، برخورد با ایران را به منزله متلاشی شدن سیطره و هیمنه آمریکا در جهان دانست، اسرائیل را "رو به اضمحلال" توصیف کرد و هشدار داد که هر اقدام اسرائیل علیه ایران به معنای پاک شدن این کشور از جغرافیای سیاسی خواهد بود.

پیش تر، محمد رضا نقدی، رئیس سازمان بسیج مستضعفان ایران نیز گفت که واکنش ایران در صورت حمله اسرائیل، "محو" این کشور خواهد بود؛ اما هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا این نظر که مذاکرات صلح خاورمیانه مقدمه ای برای حمله نظامی به ایران است را رد کرد و گفت که این گفتگوها "ارتباطی با موضوع ایران ندارد."

قطعنامه اتحادیه اروپا؛ رعایت حقوق بشر

در روزهای آغاز هفته اعلام شد که سجاد قادرزاده، پسر سکینه محمدی آشتیانی در مصاحبه با خبرگزاری ایتالیایی آندکرونوس از پاپ بندیکت و دولت ایتالیا خواسته است به مادرش کمک کنند.

سکینه محمدی آشتیانی بر اساس حکم مراجع قضایی ایران به اتهام زنای محصنه و مشارکت در قتل همسرش به اعدام محکوم شده است.

به دنبال مصاحبه سجاد قادرزاده و انتشار نامه سرگشاده او در مورد مادرش، فرانکو فراتینی، وزیر خارجه ایتالیا از حکومت ایران خواست از خود "ترحم" نشان دهد و خانم آشتیانی را اعدام نکند.

روز یکشنبه چهارده شهریور، روزنامه کیهان نوشت به دستور سیلویو برلوسکونی، نخست وزیر ایتالیا، عکس سکینه محمدی بر سر در ساختمان نخست وزیری ایتالیا نصب شده است. این روزنامه، برلوسکونی را فاسد الاخلاق، سردسته مافیای ایتالیا و سمبل انحطاط اخلاقی و اعتیاد به فساد جنسی خواند.

Image caption در ادامه اعتراضات بین‌المللی علیه حکم سنگسار سکینه آشتیانی، اتحادیه اروپا نیز با صدور قطعنامه‌ای خواستار لغو حکم سنگسار خانم آشتیانی شد

روز بعد واتیکان اعلام کرد ممکن است از طریق کانال های دیپلماتیک از ایران بخواهد اعدام سکینه محمدی آشتیانی که محکوم به سنگسار شده است را متوقف کند.

برنار کوشنر، وزیر امور خارجه فرانسه هم تلاش برای نجات سکینه محمدی آشتیایی را مساله ای شخصی برای خود و موضوعی ملی برای فرانسه دانست و گفت که برای پیگیری این موضوع در صورت لزوم آماده است به تهران سفر کند.

روز سه شنبه، ۱۵ شهریور رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، با رد پیشنهاد وزیران خارجه فرانسه و ایتالیا برای مذاکره با جمهوری اسلامی درباره حکم سنگسار سکینه محمدی آشتیانی، گفت که " قتل و خیانت دو تخلف عمده این خانم است که نباید به موضوع حقوق بشری تبدیل شود."

با این حال در همان روز، ژوزه مانوئل باروسو، رئیس کمیسیون اروپا در پارلمان اتحادیه اروپا گفت که صدور حکم سنگسار علیه یک زن ایرانی متهم به زنا در ایران او را "منزجر" کرده است.

سرانجام روز چهارشنبه ۱۷ شهریور، اتحادیه اروپا با صدور قطعنامه ای که به اتفاق آرا به تصویب رسید، رسما از ایران خواست تا حکم سنگسار سکینه محمدی آشتیانی را لغو کند. این قطعنامه همچنین از مقامات ایران خواست که تمامی زندانیان سیاسی بازداشت شده در جریان اعتراضات خیابانی سال گذشته را آزاد و خود را "تحت هر شرایطی" به رعایت حقوق بنیادین بشر ملزم کند.

مناقشه دولت و قوه مقننه؛ برنامه پنجم توسعه

همزمان با تقاضای دولت برای پس گرفتن لایحه برنامه پنجم توسعه از مجلس ایران، عبدالرضا رحمانی فضلی، رئیس دیوان محاسبات ایران، روز دوشنبه پانزدهم شهریور از عدم انطباق کلیات این برنامه با سند چشم انداز بیست ساله و عدم مطابقت آن با نظرات رهبر ایران خبر داد.

این لایحه که در اواخر دی ماه سال گذشته به مجلس تقدیم شده، هنوز به تصویب نرسیده؛ مجلس برخی از مواد آن را تغییر داده و رییس جمهوری اخیرا در اعتراض به این تغییرات استرداد آن را درخواست کرده است.

علی لاریجانی، رییس مجلس ایران، هم پیش تر، از دولت انتقاد کرد که در پیش نویس برنامه پنجم توسعه "مدل توسعه ایرانی - اسلامی" را که مورد تأکید رهبر ایران بوده ، به خوبی مورد توجه قرار نداده است. روز چهارشنبه ۱۷ شهریور، علی مطهری، از چهره‌های اصولگرا اما منتقد دولت در مجلس ایران از نمایندگان مجلس ایران خواست تا در برابر آنچه تکروی‌های دولت خوانده شده، سکوت نکنند.

او سکوت در چنین شرایطی را به معنی "هموار کردن راه تکروی و استبداد" دانست و هشدار داد که "مجلس منظر حاکمیت مردم و جلوگیری از استبداد است. اگر مجلس این ویژگی خود را از دست بدهد، دیگر مجلس نیست و به ملت خود خیانت کرده است".

از سوی دیگر ۱۲۲ نماینده مجلس در تذکری کتبی که روز سه شنبه ۱۶ شهریور، در پایان جلسه علنی قرائت شد، انتصاب نمایندگان ویژه رئیس جمهوری در عرصه سیاست خارجی را "خلاف قانون" اعلام کردند.