ایران در هفته‌ای که گذشت؛ ۲۶ شهریور ۱۳۸۹

Image caption عباس جعفری دولت آبادی، دادستان تهران، بدون اشاره به زمانی خاص، بر قطعی بودن محاکمه سران مخالفان دولت تاکید کرد

در هفته ای که گذشت، نخستین اجلاس مجلس خبرگان رهبری در سال جاری، بازگشت چهار ماهه منشور کوروش به ایران و مراسم رونمایی آن در رسانه های ایران بازتاب گسترده ای داشت؛ با این حال خبرهایی پیرامون روابط دولت با مخالفان، معترضان و منتقدانش همچنان سایر رخدادهای سیاسی هفته گذشته ایران را تحت الشعاع خود قرار داد.

دولت و مخالفان؛ محاکمه 'سران فتنه'

روز شنبه ۲۰ شهریور ، آیت الله علی محمد دستغیب، یکی از مراجع تقلید منتقد حکومت ایران، در نامه ای سرگشاده خطاب به اعضای مجلس خبرگان رهبری نوشت که با گذشت بیش از یک سال از دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران، هنوز "عده زیادی از مردم" به دنبال مطالبات خود هستند و از آنها پرسید که "آیا ما خبرگان رهبری به وظیفه دینی، شرعی و عرفی خود" عمل کرده ایم؟

او از این که هنوز "آرامش نسبی خالی از رعب و وحشت" به جامعه ایران باز نگشته است انتقاد کرد و در اعتراض به "عمل نکردن به وظیفه" از حضور در نشست مجلس خبرگان خودداری کرد.

پیش تر گزارش هایی از تشدید فشارها علیه او و حتی درخواست هایی برای محاکمه او منتشر شده بود.

روز چهارشنبه ۲۴ شهریور، عباس جعفری دولت آبادی، دادستان تهران در جمع خبرنگاران با اشاره به "طومارهای مردم به نمایندگان مجلس" گفت: "محاکمه سران فتنه به طور یقین یک مطالبه عمومی است و دستگاه قضا ضمن رعایت عدالت، در این پرونده مسامحه نخواهد کرد."

مقامات حکومت ایران از رهبران مخالفان دولت تحت عنوان "سران فتنه" یاد می کنند و تلویزیون ایران در طول یک سال گذشته، بارها تصاویر طومارهایی را نشان داده است که در جریان راهپیمایی‌های طرفداران دولت، برای محاکمه "سران فتنه" به امضاء شرکت کنندگان رسیده است.

روز بعد اعلام شد که نیروهای امنیتی به دفتر میرحسین موسوی، از رهبران مخالفان دولت، یورش برده و بعد از تفتیش محل، وسایل، کتاب ها و کامپیوترهای دفتر او را با خود برده اند.

در روزهای آغازین هفته هم خبرهایی از تشدید محدودیت های امنیتی پیرامون این رهبر مخالفان و جلوگیری از دیدار او با مراجعان منتشر شده بود. ماموران امنیتی حتی محمد رضا خاتمی، از شخصیت های جناح اصلاح طلب در جمهوری اسلامی و برادر رئیس جمهوری سابق ایران را که عازم دیدار با آقای موسوی بود تحت بازجویی خیابانی قرار دادند.

سایت خبری کلمه که اخبار و دیدگاه های میرحسین موسوی را منعکس می کند، تحرکات جدید نیروهای امنیتی را نشانه ای از "برنامه های دولت برای آینده" خواند و دلیل آن را "منحرف کردن افکار عمومی از طریق ایجاد مانع برای اطلاع رسانی درباره وضعیت کشور" دانست.

اما آیت الله سید علی خامنه ای، رهبر ایران در جمع اعضای مجلس خبرگان بار دیگر از انتخابات سال گذشته و دولت دهم حمایت کرد و گفت که "نباید به خاطر یک عملکرد در گوشه ای، دولت و سایر قوا را در چشم مردم بی اعتبار کرد. مطالبی که برخی افراد می گویند، خلاف حق است."

دولت و مخالفان؛ "سم کشور"

Image caption اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجلس خبرگان، در مراسم آغاز به کار نشست این مجلس از نیروهای "خود سر" به عنوان "سم کشور" یاد کرد

روز سه شنبه ۲۳ شهریور، اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجلس خبرگان رهبری ایران در مراسم آغاز به کار نشست این مجلس گفت: "این جریان خودسر که الان در کشور می بینیم حقیقتا سم کشور هستند."

دو هفته پیش، افراد موسوم به لباس شخصی برای چند روز در برابر خانه مهدی کروبی، از رهبران مخالفان دولت، تجمع و چند بار به ساختمان محل سکونت او حمله کردند.

سپاه محمد رسول الله تهران حمله کنندگان را "افرادی خودسر" نامید اما مهدی کروبی پرسید چرا " نیروی عظیم اطلاعاتی، امنیتی و قضائی و نظامی که مدعی کنترل جهان است از شناسائی و تنبیه" عده ای خودسر عاجز است؟

روز دوشنبه ۲۲ شهریور، سرتیپ پاسدار حسین ساجدی نیا، فرمانده نیروی انتظامی تهران بزرگ، در مورد تجمع کنندگان در برابر خانه آقای کروبی گفت "نزدیک به یکصد تن از این افراد شناسایی و به مراجع قضایی معرفی شده اند تا اقدامات لازم صورت گیرد."

دو روز بعد، عباس جعفری دولت آبادی، دادستان تهران درباره انتشار خبر شناسایی و معرفی حمله کنندگان به منزل مهدی کروبی، گفت که هنوز کسی در این رابطه به دستگاه قضایی معرفی نشده است.

به دنبال آن، سرتیپ اسماعیل احمدی مقدم، فرمانده پلیس ایران گفت که وظیفه پلیس، بازداشت تجمع کنندگان مقابل خانه مهدی کروبی نبوده و هنوز دستوری از دستگاه قضایی برای بازداشت "تجمع کنندگان شناسایی شده"، دریافت نکرده است.

از سوی دیگر روز چهارشنبه ۲۴ شهریور، متن بیانیه مجمع روحانیون مبارز، یکی از تشکل های روحانی اصلاح طلب ایران منتشر شد که در آن بار دیگر یک جریان نظامی امنیتی، به مهندسی انتخابات سال گذشته با استفاده از شیوه های "غیرقانونی، غیر شرعی، غیر انسانی و غیر اخلاقی" متهم شده بود.

مجمع روحانیون مبارز با اشاره به اظهارات "سردار مشفق"، یکی از فرماندهان قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران، از رهبر ایران، مراجع تقلید و مسئولان امر خواست "که با این جریان مرموز" به نحو شایسته برخورد کنند.

دولت و مخالفان؛ زندانیان سیاسی

روز شنبه ۲۰ شهریور، متن نامه پروفسور آنتونی فورستر، یکی از مقامات ارشد آموزشی دانشگاه دورهام بریتانیا خطاب به آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران منتشر شد که در آن از رهبر ایران خواسته بود"به خاطر عدالت" از قدرتش برای تضمین رسیدگی سریع تر و عادلانه تر به اتهامات وارد شده به احسان عبده تبریزی استفاده کند.

احسان عبده تبریزی، دانشجوی دوره دکترا در موسسه مطالعات اسلامی و خاورمیانه دانشگاه دورهام، در ارتباط با اعتراضات به نتیجه انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری از زمستان سال گذشته در ایران زندانی است.

Image caption نگرانی‌ها در مورد سلامت جسمی محسن صفایی فراهانی، عضو ارشد جبهه مشارکت که از ناراحتی قلبی رنج می برد، با انتشار نامه اعتراضی همسر او شدت یافت

روز بعد، اعلام شد حسن اسدی زیدآبادی، از اعضای شورای مرکزی سازمان دانش آموختگان ایران (ادوار تحکیم وحدت)، در دادگاه بدوی به اتهام اجتماع و تبانی به قصد برهم زدن امنیت ملی، تبلیغ علیه نظام، شرکت در تجمعات غیرقانونی و تشویش اذهان عمومی به پنج سال حبس تعزیری و به اتهام توهین به رئیس جمهوری به پرداخت صد هزار تومان جریمه نقدی محکوم شده است.

همزمان، متن نامه سرگشاده جبهه مشارکت ایران اسلامی خطاب به محمدعلی جعفری، فرمانده سپاه پاسداران ایران در مورد محسن صفایی فراهانی، از اعضای شورای مرکزی این حزب منتشر شد. این نامه به بیماری شدید قلبی این زندانی سیاسی اشاره داشت و وضعیت او را بحرانی و خطرناک توصیف می کرد.

پیش تر نیز همسر محسن صفایی فراهانی درباره بیماری قلبی او به مسئولان قضایی و امنیتی ایران هشدار داده بود.

جبهه مشارکت در نامه اش فرمانده سپاه پاسداران را "مسئول رده اول همه این ظلم ها و فجایع" خواند و نهاد نظامی تحت امر او را دارای بیشترین و اصلی ترین نقش در حوادث پس از انتخابات و "تصمیم گیرنده نهایی در امر اسیران سرافراز جنبش سبز" دانست.

روز سه شنبه ۲۳ شهریور، احمد قابل، پژوهشگر دینی و از منتقدان حکومت ایران، بعد از مراجعه به دادگاه انقلاب مشهد برای دومین بار در یک سال گذشته بازداشت شد.

ناظران بازداشت او را در ارتباط با نوشتن مقاله هایش در مورد نحوه بازجویی ها و اشاره اش به اعدام های گسترده و پنهانی محکومان مرتبط با مواد مخدر، ارزیابی کردند.

همزمان اکبر گنجی، روزنامه نگار و فعال سیاسی ایرانی، که به خاطر نوشته هایش شش سال در زندان اوین محبوس بوده است ( ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۵)، در وین ،پایتخت اتریش، جایزه 'قهرمان آزادی مطبوعات" را دریافت کرد.

دولت و مخالفان؛ پناهندگی دیپلمات ها

در روز های آغاز هفته اعلام شد که حسین علیزاده، کارشناس اقتصادی سفارت ایران در فنلاند، از سمت خود استعفا کرده و به جنبش مخالفان دولت ایران پیوسته است. وی به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: "من دیگر دیپلمات نیستم، مخالف سیاسی هستم."

او در گفتگو با بی بی سی فارسی با اشاره به انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری ایران و وقایع پس از آن گفت: "برای من امکان اینکه بتوانم با این تعارض زندگی کنم و فرزندانم را با این تعارض پرورش دهم، مقدور نبود".

Image caption حسین علیزاده، کارشناس اقتصادی سفارت ایران در فنلاند، پس از استعفا از سمت خود اعلام کرد که به جنبش مخالفان دولت ایران پیوسته است

همچنین اعلام شد که فرزاد فرهنگیان، رایزن دوم و وابسته مطبوعاتی سفارت ایران در بروکسل هم استعفا داده و به صف مخالفان حکومت ایران پیوسته است. او در روزهای بعد از نروژ درخواست پناهندگی سیاسی کرد.

دولت و منتقدان؛ "حداقل آزادی"

روز شنبه ۲۱ شهریور، محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری ایران در مراسم رونمایی منشور کوروش، از کوروش به عنوان شاه جهان یاد کرد و گفت:"صدور فرمان آزادی اندیشه و عقیده پس از فتح بابل از سوی کوروش همان چیزی است که همه پیامبران آن را فریاد زدند."

همزمان، اعلام شد که مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی، رئیس شورای هماهنگی حوزه های علمیه اهل سنت ایران و امام جمعه مسجد مکی زاهدان نسبت به "جلوگیری از برگزاری نماز عید فطر" در نمازخانه های اهل تسنن تهران از سوی "ماموران دولتی" اعتراض کرده و از مسئولان و رهبر ایران خواسته که این ممانعت را رفع کنند.

او روز سه شنبه ۲۳ شهریور، در گفتگو با بی بی سی فارسی با اشاره به نامه های بی پاسخی که درباره مشکلات اهل سنت به آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران نوشته و این که مدت طولانی است که دیدار حضوری با او نداشته است، گفت: "یکی از دغدغه های اهل سنت این است که ارتباط مستقیمی وجود ندارد تا مشکلات اهل سنت را به ایشان بگوییم."

او گفت که اهل سنت باید در رابطه با تعلیم فرزندانشان و در رابطه با اقامه نماز جمعه و عید فطر آزادی داشته باشند و تاکید کرد: "این حداقل آزادی است که باید دولت مراعات کند."

دولت و منتقدان؛ "تجری از قانون"

روز یکشنبه ۲۱ شهریور، نامه احمد توکلی، رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس ایران، خطاب به رئیس جمهوری ایران منتشر شد که در آن هشدار داده بود مجلس در برابر "قانون شکنی‌های دولت" همیشه سکوت نخواهد کرد.

آقای توکلی موضوع کاهش ساعات کاری در ماه رمضان، تعطیلی روز شنبه (۲۰ شهریور) و تعیین نمایندگان ویژه رئیس جمهوری در سیاست خارجی را به عنوان نمونه‌هایی از قانون شکنی و "تجری از قانون" یاد کرد و از رئیس جمهوری ایران، خواست "از این رفتارها پرهیز کند".

روز بعد دولت ایران با ارایه یک (نامه) دست نویس به مجلس، تقاضای استرداد لایحه برنامه پنجم توسعه را پس گرفت. درخواست استرداد لایحه برنامه پنجم و تلاش مجلس برای منصرف کردن دولت از درخواست استرداد این لایحه، پیش تر با واکنش منفی برخی از نمایندگان مجلس روبرو شده بود که این اقدام را "تنزل شأن" مجلس ارزیابی می‌کردند.

روز چهارشنبه ۲۴ شهریور، پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری ایران گزارش کرد که محمود احمدی نژاد با صدور احکامی، افرادی را به عنوان "مشاورین رئیس جمهوری در امور خاورمیانه، آمریکای لاتین، دریای خزر، آسیا و افغانستان" منصوب کرده است. با این اقدام، عملا نمایندگان ویژه رئیس جمهوری به مشاوران رییس جمهور در امور خارجه تغییر نام یافتند.

از سوی دیگر روز سه شنبه ۲۳ شهریور، محمد جعفر منتظری، رئیس دیوان عدالت اداری، طرح دولت ایران برای خارج کردن ۲۰۰ هزار کارمند از تهران را "اقدامی عجولانه" دانست و گفت که دولت تنها در صورتی می تواند کارمندان را مجبور به خروج از تهران کند که در قرارداد، این حق به دولت، به عنوان کارفرما داده شده باشد و یا قانون تکلیفی را در این مورد به عهده کارمند قرار داده باشد.

دولت و تحریم ها؛ "استفاده از ظرفیت ها"

در آغاز هفته، وزارت بازرگانی ایران واردات بیست قلم کالای کشاورزی، ازجمله برنج، گندم و برخی از انواع میوه و گوشت را ممنوع کرد.

روز سه شنبه ۲۳ شهریور، اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجلس خبرگان رهبری ایران، در مراسم آغاز به کار نشست مجلس خبرگان گفت: "در طول انقلاب هیچ وقت به این مقدار تحریم نداشتیم و درخواست من این است همه شما و همه مسئولان تحریم‌ها را جدی بگیرند و شوخی نگیرند."

او استفاده درست از امکانات و ظرفیت‌های علمی، انسانی و طبیعی کشور را از راه های اصلی برای مقابله با تحریم های وضع شده علیه ایران دانست.

همزمان اعلام شد که وضع تحریم های یکجانبه از سوی تعدادی از کشورهای جهان به توقف صدور اتومبیل و قطعات ساخت شرکت کیاموتورز کره جنوبی به ایران و ممنوعیت صدور فرش ایران به آمریکا منجر شده است.

اما دو روز بعد، رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه اعلام کرد که ضمن احترام به تحریم های سازمان ملل علیه ایران، قصد دارد حجم مبادلات تجاری کشورش با ایران را ظرف پنج سال به سه برابر افزایش دهد. ایران و ترکیه روابط دوستانه ای دارند و مقامات ایران بارها از این حسن روابط به عنوان نشانه ای از شکست غرب در منزوی کردن ایران یاد کرده اند.