به روز شده:  17:51 گرينويچ - شنبه 18 سپتامبر 2010 - 27 شهریور 1389

پرونده هسته ای ایران

گفتگو با نماینده بریتانیا در آژانس درمورد پرونده اتمی ایران

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

سایمون اسمیت، سفیر بریتانیا در اتریش و نماینده این کشور در آژانس بین المللی انرژی اتمی در گفت و گوی اختصاصی با بی بی سی فارسی درباره جلسه اخیر شورای حکام توضیح داد و به پرسش هایی وضعیت پرونده اتمی ایران پاسخ گفت.

آقای اسمیت در مورد جلسه اخیر شورای حکام آژانس چنین گفت:

در ارتباط با موضوع ایران، شورای حکام آژانس، تازه ترین گزارش دبیر کل را شنید. در این گزارش او عمیقاً ابراز نگرانی کرده و گفته بود که همکاری ایران با بازرسان آژانس مطلوب نیست. دبیر کل همچنین گفت که از بی پاسخ ماندن سوال های آژانس درباره برنامه هسته ایران نگران است. در پایان او این طور نتیجه گیری کرد که ایران همکاری لازم را با آژانس نداشته تا بازرسان بتوانند تایید کنند از تمام مواد هسته ای در این کشور، برای مقاصد صلح آمیز استفاده می شود.

این گزارش در شورا مورد بحث قرار گرفت و اکثریت قابل توجه اعضا هم از آن ابراز نگرانی کردند. یکی درباره میزان همکاری ایران که همچنان مطلوب نیست و دوم درباره سوال هایی که از ایران پرسیده شده، اما ایران به آن پاسخی نداده و هنوز مورد ابهام است. سوال هایی مربوط به ابعاد احتمالی نظامی برنامه هسته ای ایران. آژانس دوباره اعلام کرده است که به این سوال ها پاسخ مناسب داده نشده و ایران باید بیشتر همکاری کند تا ابهام ها برطرف شود. نگرانی بسیاری از اعضای شورای حکام این موارد بود.

مورد سومی که مطرح شد و نسبتا جدید بود، نگرانی بسیاری از اعضا از پذیرفته نشدن دو نفر از بازرسان آژانس از طرف ایران بود. دبیر کل و رئیس بخش بازرسی آژانس، عمیقا ابراز نگرانی کردند که این اقدام ایران، کار بازرسان را بسیار مشکل تر می کند، تا جایی که به گفته آنها حتی باعث ممانعت از بازرسی می شود.

* بر اساس پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای، اعضا حق دارند در مورد صلاحیت بازرسان اعمال نظر کنند، چرا در این مورد بخصوص، گفته می شود که ایران تلاش کرده است به ارعاب بازرسان دست بزند؟

وقتی از اعتمادسازی حرف می زنیم، این سوال پیش می آید که ایران اصولاً چه نیازی به تولید اورانیم با غنای پایین دارد؟ کاربرد تجاری اش برای ایران چیست؟ از لحاظ اقتصادی چه منطقی پشت آن است؟ چون جواب دادن به این سوال ها سخت است و کار ایران از لحاظ اقتصادی توجیهی ندارد، گریزی نیست از این نتیجه گیری که برنامه هسته ای ایران، به شکلی در پی اهداف نظامی و غیرصلح آمیز است.

نماینده بریتانیا در آژانس بین المللی انرژی اتمی

باید توجه کرد اشاره آژانس تنها به این نیست که ایران این دو بازرس را نپذیرفته است. آژانس می گوید که این کار، تازه ترین اقدام از اقدامات متعددی است که ایران انجام داده تا کار بازرسان را سخت تر و تعداد بازرسانی را که تجربه کافی برای چنین کاری دارند، محدود کند.

رئیس بخش بازرسی آژانس گفته است که با این وضع، فراهم کردن تعداد کافی از بازرسان آشنا با برنامه هسته ای ایران که تجربه لازم را هم برای کار در ایران داشته باشند، سخت می شود.

موضوع دیگر این که با پذیرفته نشدن هر بازرس، باید بازرس جدیدی آموزش داده شود. این کار دشواری است و خیلی طول می کشد. در توافق نامه مربوط به بازرسی تاسیسات و مواد اتمی ذکر شده که اگر کشوری به طور مکرر از پذیرش بازرسان معرفی شده آژانس سر باز بزند تا حدی که باعث کند شدن روند بازرسی بشود، موضوع باید در شورای حکام مطرح شود.

* فهرست درخواست های آژانس از ایران بلندبالا است، در حال حاضر ایران چه می تواند بکند تا راه را برای مذاکرات بیشتر هموار کند؟

به اعتقاد من اگر دبیر کل آژانس در گزارش بعدی اش به شورا بگوید که ایران تصمیم گرفته به طور کامل با بازرسان آژانس همکاری کند، گامی بزرگ به جلو خواهد بود، یعنی گامی به سوی اعتمادسازی.

* اما اعتماد متقابل هم مورد نیاز است، ایران می گوید که همین چند هفته پیش، در توافق با ترکیه و برزیل، پذیرفت که سوخت مورد نیاز رآکتور تحقیقاتی تهران را دریافت کند و اورانیوم خود را به خارج بفرستد، اما این پیشنهاد مورد قبول واقع نشد.

به اعتقاد من نباید تصور کرد آن پیشنهاد رد شده. هنوز همه می خواهند در گفتگوها پیشرفتی به دست آید. شاید اعتمادسازی، از طریق توافقی برای تامین سوخت راکتور تحقیقاتی تهران میسر شود. اما باید دید از این راه چقدر اعتمادسازی می شود؟ یکی از مهمترین مسایل مورد بحث این است که مقدار اورانیم با غنای پایین که قرار است در این برنامه گنجانده شود چقدر است و چه نسبتی از کل تولید اورانیم ایران را در بر خواهد گرفت. آیا مقدار زیادی از اورانیم تولیدی ایران از انبار بیرون آورده می شود و برای تامین سوخت رآکتور پژوهشی تهران استفاده می شود، یا اینکه بحث فقط بر سر مقدار کمی اورانیم است؟ اینکه چنین طرحی چقدر اعتمادسازی می کند، بستگی به مقدار اورانیمی دارد که ایران تا به حال با غنای پایین تولید کرده و قرار است مشمول این طرح کند.

وقتی از اعتمادسازی حرف می زنیم، این سوال پیش می آید که ایران اصولاً چه نیازی به تولید اورانیم با غنای پایین دارد؟ کاربرد تجاری اش برای ایران چیست؟ از لحاظ اقتصادی چه منطقی پشت آن است؟ چون جواب دادن به این سوال ها سخت است و کار ایران از لحاظ اقتصادی توجیهی ندارد، گریزی نیست از این نتیجه گیری که برنامه هسته ای ایران، به شکلی در پی اهداف نظامی و غیرصلح آمیز است.

* ایران معتقد است که اسرائیل هم باید برای برنامه هسته ای خود حساب پس بدهد، آژانس برای مجاب کردن اسرائیل به شفاف کردن برنامه هسته ای اش چه اقدامی کرده است؟

باید توجه داشت آژانس نهادی است که وظیفه اش، نظارت بر پیروی کشورهای عضو از معاهده منع گسترش تسلیحات اتمی است. اسراییل این معاهده را امضا نکرده و به این دلیل مشمول توافقنامه نظارتی نیست. به این دلیل پاسخ سوال شما، فراتر از کار آژانس است و بر می گردد به فعالیت های گسترده بین المللی، تا اسراییل را متقاعد کنند به عنوان کشوری بدون تسلیحات اتمی، پیمان منع گسترش چنین تسلیحاتی را امضا کند.

به نظر من باید به این قضیه فراتر از آژانس نگاه کرد. اگر به توافقنامه "کنفرانس بازنگری پیمان منع تسلیحات هسته ای" که امسال برگزار شد نگاه کنید، می بینید که قرار شده دو سال دیگر کنفرانس دیگری برگزار شود که هدفش ایجاد یک منطقه عاری از تسلیحات هسته ای در خاور میانه است و نه تنها بریتانیا، که تعداد زیادی از کشورهای دیگر عضو آژانس هم، از آن حمایت می کنند.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.