معرفی نماينده سينمای ايران به اسکار

Image caption به گفته کارشناسان سينمای ايران، فيلم بدرود بغداد هنوز به صورت عمومی در ايران اکران نشده است

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در يک اقدام شتاب زده، فيلم بدرود بغداد ساخته مهدی نادری را به عنوان نماینده ایران به اسکار فرستاد.

اين فيلم برای شرکت در بخش بهترین فیلم غیرانگلیسی‌ زبان هشتاد و سومین دوره جوایز اسکار انتخاب شده است.

برخلاف سنت هرساله و به دنبال شدت گرفتن تنش های ميان خانه سينما و مسئولان امور سينمایی وزارت ارشاد اسلامی، امسال خانه سينما هيچ نقشی در انتخاب نماينده ايران در اسکار نداشته است.

ظاهرا جواد شمقدری معاون امور سينمایی، که همراه آقای احمدی نژاد در نيويورک به سر می برد، با ارسال نامه ای انتخاب فيلم نماينده سينمای ايران در اسکار را به عهده آقای علیرضا سجاد‌پور، مدیر کل اداره ارزشیابی و نظارت حرفه‌ای گذاشته است.

به دنبال آن، روابط عمومی معاونت امور سینمایی و سمعی و بصری وزارت ارشاد خبر داد که علیرضا سجاد‌پور بعد از انجام "تماس‌ها و مشورت‌های متعدد با دست‌اندرکاران و اهالی سینما از بین گزینه‌های موجود، سرانجام فیلم بدرود بغداد ساخته مهدی نادری به تهیه‌کنندگی مرکز سینمای مستند و تجربی را برای شرکت در مراسم اسکار انتخاب کرده است."

چنين گفته شده که آقای سجادپور، این انتخاب را بر مبنای مشورت‌های گسترده با صنوف مختلف سینما انجام داده و عليرغم وجود گزینه‌های دیگر، در نهايت فيلم بدرود بغداد، با آراء مثبت بیشتر انتخاب شده است.

در گزارش روابط عمومی خانه سينما هيچ اشاره ای به گزينه های ديگر و فيلم های رقيب بدرود بغداد نشده است.

به نظر می رسد، آقای سجادپور در انتخاب فيلم بدرود بغداد، بیشتر از جنبه های سينمایی آن به درونمايه سياسی آن نظر داشته چرا که به گزارش روابط عمومی ارشاد، یکی از مهم ترين دلایل انتخاب این فیلم برای اسکار، "مضمون ضد اشغال" اين فیلم است که به حوادث اشغال عراق توسط نیروهای آمریکایی می‌پردازد.

جواد شمقدری معاونت امور سينمایی نيز چندی قبل تاکید کرده بود که نماینده سینمای ایران در اسکار باید موضوعی داشته باشد که برای این جشنواره و یک شهروند آمریکایی دغدغه باشد.

نارضایتی خانه سينما

خانه سينما که در سال های گذشته متولی اصلی انتخاب نماينده ايران برای اسکار بود، امسال با تصميم مسئولان وزارت ارشاد از اين کار کنار گذاشته شد و شورای 9 نفره سینمایی تعيين شده از سوی اين نهاد نسبتا مستقل سينمایی، در این تصمیم‌گیری هیچ دخالتی نداشته است.

سال گذشته خانه سينما شورایی 9 نفره را برای انتخاب نماينده ايران به اسکار پيشنهاد کرد که اين شورا مرکب از دو نماينده سينمایی فعال در عرصه بین‌المللی، یکی از بخش دولتی و یکی از بخش خصوصی، مدیر مجامع و جشنواره‌های سینمائی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 5 نفر سینماگر ایرانی شناخته شده بین‌المللی به انتخاب جامعه‌ی اصناف سینمائی (خانه سينما) و یک سینماگر با سابقه‌ی روشن به انتخاب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بود اما بعد از رويدادهای سياسی مربوط به اتخابات رياست جمهوری سال گذشته، اين پيشنهاد، معوق ماند و هرگز اجرا نشد.

در سال های گذشته، خانه سینما نمایندگانش را به امور بین الملل بنياد سينمایی فارابی معرفی می كرد و با حضور نمایندگانی از بنیاد فارابی بعد از بحث و تبادل نظر در مورد فیلم های به نمایش درآمده در طی آن سال، یك فیلم به عنوان نماینده سینمای ایران به اسكار معرفی می شد.

جواد شمقدری، معاون امور سینمایی و سمعی بصری وزارت ارشاد، چندی پیش در گفتگو با خبرگزاری فارس، به انتقاد از شيوه گذشته معرفی فيلم به اسکار پرداخته و گفت: "متاسفانه در هیئت های انتخاب اسکار در سال های گذشته اشتباه فاحشی رخ داده است."

معاون امور سينمایی وزارت ارشاد، در انتقاد از انتخاب فيلم درباره الی به عنوان نماينده ايران در اسکار سال 2010 بدون نام بردن از اين فيلم گفت: "اگر سال گذشته فرزند خاک به اسکار می رفت شانس بیشتری داشت."

به گفته آقای شمقدری "شیوه سنتی انتخاب فیلم ها برای اسکار باید صددرصد شکسته شود".

آقای شمقدری همچنین از "کمیته انتخاب فیلم برای اسکار" خبر داده بود که قرار بود فیلم منتخب ایران برای اسکار را معرفی کند اما اکنون با انتخاب فيلم بدرود بغداد از طرف آقای سجادپور به جای کميته انتخاب فيلم، مشخص شده است که منظور آقای شمقدری از شکستن شيوه سنتی انتخاب فيلم برای اسکار چه بوده است.

از سوی ديگر روابط عمومی خانه سینما نيز چند روز قبل در اعتراض به سياست جديد وزارت ارشاد در مورد انتخاب نماينده ايران برای اسکار، در اطلاعيه ای که منتشر کرد با اشاره به طرح سال گذشته خانه سينما در مورد ترکیب اعضای کميته انتخاب فيلم برای اسکار نوشت: اینک نیز که کرسی‌نشینان معاونت سینمائی علاقمند به اداره و اجرای همه چیز توسط دولت (خودشان) هستند، صلاحی و صوابی برای پیگیری طرح یاد شده نیست.

نماينده ايران در اسکار

مطابق قوانين آکادمی علوم و هنرهای نمایشی آمريکا (اسکار)، فيلم های معرفی شده با اسکار بايد حتما در آن سال به خصوص در آن کشور، به نمایش عمومی درآمده باشند اما به گفته کارشناسان سينمای ايران، فيلم بدرود بغداد هنوز به صورت عمومی در ايران اکران نشده و جز جشنواره فيلم فجر، هيچ نمایش ديگری در سينماها نداشته و از اين نظر، انتخاب آن برای اسکار برخلاف مرسوم و قوانين اسکار است.

علی معلم، تهيه کننده، منتقد فيلم و سردبیر مجله دنيای تصوير که در سال های گذشته از اعضای کميته انتخاب فيلم خانه سينما برای اسکار بود، در انتقاد از اين شيوه انتخاب گفته است: "به نظر می‌رسد دوستان مقررات اسکار را نمی‌دانند. امیدوارم برای معرفی فیلم به اسکار تصمیم کارشناسانه‌ صورت گرفته باشد، اما اگر این انتخاب بدون تشکیل کمیته‌های متخصص سینمایی باشد، اصلا جالب نیست".

علی معلم با توجه به اکران نشدن فیلم بدرود بغداد در ایران گفت: "انتخاب فیلمی که به اکران درنیامده برای اسکار خیلی از روی قاعده نیست، چون همانطور که گفتم باید این فیلم اکران عمومی شده باشد. من نمی‌دانم دوستان اصلا از بین چه فیلم‌هایی به انتخاب پرداخته‌اند و آیا فیلم دیگری هم در این رقابت بوده یا خیر یا اینکه این فیلم پخش‌کننده خارجی دارد یا نه؟ درکل به نظر می‌رسد تصمیمی عجولانه گرفته شده است".

ظاهرا قرار بود مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی برای حل اين مشکل، یک «اکران فوری و صوری» برای فیلم بدرود بغداد ترتیب دهد تا این فیلم نماینده ایران به اسکار اعلام شود. شفیع آقامحمدیان مدير عامل اين مرکز پیش تر در این رابطه گفته بود: در تلاش هستیم در فرصت باقی‌مانده برای معرفی به اسكار، فیلم‌سینمایی بدرود بغداد را در ایران اكران عمومی كنیم.

بدرود بغداد نخستين فيلم بلند مهدی نادری سينماگر جوان ايرانی است که با حمايت مرگز گسترش سينمای مستند و تجربی در عراق فيلمبرداری شده و در آن مزدک میرعابدینی، مصطفی زمانی، پانته‌آ بهرام، آریا شاکری، عدنان شاه‌طلایی، و مجید بهرامی بازی می کنند.

پيشینه سينمای ايران در اسکار

سینمای ایران تاكنون موفق به دریافت اسكار بهترين فيلم خارجی(غیرانگلیسی زبان) نشده است.

در طی سال های گذشته بعد از انقلاب اسلامی، فیلم بچه های آسمان ساخته مجید مجیدی تنها فيلم ايرانی بود که در سال 1997، از سوی آکادمی علوم و هنرهای آمريکا، نامزد دريافت اسکار بهترين فيلم خارجی شد اما از دريافت اسکار اين بخش ناکام ماند.

پیش از انقلاب نيز فيلم دایره مینا ساخته داریوش مهرجویی(1356) و پس از آن فیلم باد صبا ساخته آلبر لاموریس(1357)، به عنوان نمایندگان سينمای ایران به اسكار معرفی شدند اما هيچ موفقیتی کسب نکردند.

در سال های گذشته، فیلم های "زیر درختان زیتون" ساخته عباس كیارستمی، "بادكنك سفید" به كارگردانی جعفر پناهی، "گبه" ساخته محسن مخملباف، «بچه های آسمان» به کارگردانی مجید مجیدی، "رنگ خدا" ساخته مجید مجیدی، "زمانی برای مستی اسبها" ساخته بهمن قبادی ، «باران» ساخته مجید مجیدی ، "من ترانه ۱۵ سال دارم" ساخته رسول صدرعاملی، "نفس عمیق" ساخته پرویز شهبازی ، "لاك پشتها هم پرواز می كنند" ساخته بهمن قبادی، "خیلی دور خیلی نزدیك" ساخته رضا میركریمی، "كافه ترانزیت" ساخته کامبوزيا پرتوی، "میم مثل مادر" ساخته رسول ملاقلی پور، "آواز گنجشكها" ساخته مجید مجیدی و درباره الی ساخته اصغر فرهادی، از سوی سينمای ايران به آکادمی اسکار معرفی شدند اما جز فيلم بچه های آسمان هيچ يک از آنها حتی نامزد دريافت اين جايزه نيز نشدند.

انتخاب فیلم پيشنهادی به عنوان نماينده سينمای يک کشور، در آن كشور توسط یك سازمان و یا یك هیئت داوری متشكل از هنرمندان و اهالی صنعت سینما، انجام می شود كه فهرست اعضاء این كمیته انتخاب باید تا تاریخ ۱۳ آگوست (۱۲ مرداد ماه) به آكادمی اسکار معرفی شده باشد.

طبق سنت آكادمی اسكار، هرساله كشورهای مختلف، یک فيلم به عنوان نماينده سينمای آن کشور را به اسكار معرفی می كنند و از میان فیلم‌های واجد شرایط، ابتدا 9 فیلم به فهرست کوتاه نامزدهای بخش بهترین فیلم غیر انگلیسی‌‌زبان راه پیدا کرده و در مرحله بعد، پنج نامزد نهایی انتخاب می‌شوند. اسامی اين پنج فيلم نهايی بايد تا 25 ژانویه 2011 (پنجم بهمن) همراه نامزدهای دیگر بخش‌ها اعلام ‌شود.

هشتاد و سومین دوره جوایز اسکار یکشنبه 27 فوریه 2011 (هشتم اسفند) در سالن کداک تیه‌تر لس آنجلس برگزار خواهد شد.

مطالب مرتبط