به روز شده:  13:36 گرينويچ - جمعه 24 سپتامبر 2010 - 02 مهر 1389

فرهنگ ایران

ویدیو:‌ میزگرد جنگ و ادبیات داستانی

مدیا پلیر

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

سی سال پيش در چنين روزهايی، با حمله ارتش عراق به ايران، جنگی درگرفت که هشت سال به طول انجاميد تا پس از جنگ ويتنام، طولانی ترين جنگ قرن بيستم، لقب بگيرد.

اگر چه پس از هشت سال، تفنگ ها و توپ ها خاموشی گرفتند، اما توفان جنگی که جامعه را در نورديده بود، همچنان در ذهن ها و کلمات زنده است و نقشی هميشگی از خود برجای گذاشته؛ نقشی که در هر روايت، می تواند جلوه ای تازه بيابد و همچون حديثی نامکرر، دستمايه آفرينش های خلاقانه هنری و ادبی شود.

هنر و ادبيات معاصر ايران، همچون هر جامعه بشری ديگری که تجربه تلخ جنگ را از سر گذرانده، بستر و محملی برای بازتاب اين جنگ هشت ساله، با تمامی ابعاد گوناگون و پيامدهای فراوانش بوده و خواهد بود.

قصه های مرتبط با جنگ نه تنها در شمار بهترين آثار بعضی از برجسته ترین نویسندگان ایرانی از احمد محمود و اسماعیل فصیح گرفته تا نویسندگان جوان تر همچون شهریار مندنی پور و حسین مرتضائیان آبکنار به حساب آمده، بلکه بخش عمده ای از توليدات ادبيات داستانی در سه دهه اخير را به خود اختصاص داده است.

اما جای خالی داستان جنگ و تبعات ناشی از آن در میان آثار بعضی دیگر از داستان نویسان بنام معاصر ایران خالی است. اگر چنين قضاوتی درست باشد، علت آن را در چه بايد جست: سانسور، مهاجرت نويسندگان و يا نياز به زمان؟

ادبياتی که مضمون آن جنگ هشت ساله ايران و عراق و يا پيامدهايش بوده، در دو دهه گذشته نام های مختلفی يافته است. عده ای آن را ادبيات جنگ می خوانند، اما در رسانه های رسمی در جمهوری اسلامی، بيشتر عباراتی چون"ادبيات دفاع مقدس"، "ادبيات پايداری" و "ادبيات مقاومت" به کار می رود که با ديدگاه های رسمی نسبت به جنگ همسو است.

از يک سو، نويسندگان و منتقدان ادبی، آثاری را که تحت عنوان "ادبيات دفاع مقدس" توليد شده، از نظر ادبی چندان ماندگار ندانسته اند و از سوی ديگر، کيفيت و کميت آن دسته از آثار نويسندگان حرفه ای که به جنگ مربوط می شوند يا از آن تاثير پذيرفته اند، برای نهادهای متولی ادبيات در جمهوری اسلامی ايران رضايت بخش نبوده چرا که به گفته آنان تصويری راستين از "دفاع مقدس" رقم نزده است.

در ميزگردی که می بينيد، جمشيد برزگر همين موضوعات را با منصور کوشان، نويسنده و پژوهشگر، قاضی ربيحاوی، نويسنده و حسين نوش آذر، منتقد ادبی و نويسنده در ميان گذاشته است.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.