بررسی روزنامه های یکشنبه تهران – چهارم مهر

تیترهای اول

"ماجرای سه دیپلومات ایرانی" تیتر اول روزنامه خبر است، "آماده باش برای پاکسازی کرم جاسوسی" عنوان اصلی ابتکار است، فرهیختگان از قول یک فرمانده ارتش نوشته "ایران قدرت بازدارندگی نظامی را دارد"، آفرینش تاکید کرده "آمریکا برای مذاکره باید ادبیات خود را تغییر دهد" و مردم سالاری با عنوان "مجلس هشتم مانع دست اندازی به حریم خانه ملت شود" بیانیه حزب مردم سالاری را نقل کرده است.

"اعتراض طلا فروشان تهران" خبر اول آرماناست، جهان صنعت همین گزارش را با "جنگ زرگری بر سر مالیات" نقل کرده، تهران امروز از "اعتراض مالیاتی در روزهای طلائی" نوشته و دنیای اقتصاد از "پاسخ مالیاتی به طلا فروشان".

"آمریکا و دولت های غربی مانع نظارت بر تاسیسات اتمی اسرائیل شدند" در صدر اخبار روزنامه جمهوری اسلامی آمده، "ایران را تحریم کردند اروپا در بحران فرورفت" عنوان اصلی کیهان است، ایران از قول محمود احمدی نژاد نوشته "واکنش اوباما ناشیانه است"، رسالت از "مناظره روسای جمهور ایران و آمریکا" نوشته، سیاست روز خبر داده که "چماق یازده سپتامبر سر آمریکائی ها را شکست"، حمایت نوشته "اعتراف اوباما به شکست تحریم ها" و خراسان خبر داده "پاسخ های صریح احمدی نژاد به پرسش های فاکس نیوز".

گزیده مقالات

مصاحبه اوباما

محمد صفری در مقاله ای در سیاست روز نوشته مصاحبه اختصاصی «بی‌بی‌سی» فارسی با «باراک اوباما» نشان از شتابزدگی رئیس‌جمهور آمریکا در پاسخگویی به سخنان محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهوری کشورمان بود. این گفت‌وگو با محوریت ایران انجام شد در واقع پس از آن صورت گرفت که رئیس‌جمهوری کشورمان در سخنان خود در سازمان ملل، 11 سپتامبر را زیر سوال برد و خواستار تشکیل کمیته حقیقت‌یاب در این باره شد.

به نظر این نویسنده احمدی‌نژاد برای نخستین بار با استفاده بهینه و هوشمندانه از تریبون رسمی و بین‌المللی دنیا مطرح کرد که 11 سپتامبر کار دولت آمریکا بوده است. دلایلی هم که رئیس‌جمهوری ایران در اثبات خود‌زنی آمریکا در ماجرای 11 سپتامبر مطرح کرد، دلایلی روشن و قاطع بود که پس از گذشت حدود 10 سال هنوز به آنها پاسخ داده نشده است.

مقاله سیاست روز با تاکید بر این که ابهامات 11 سپتامبر زیاد است نوشته ایالات متحده آمریکا در گذشته نیز دست به اقدامات مشابه زده بود. در یک فیلم آمریکایی به نام «منطقه صفر» مشاهده می‌کنید که در یک رزمایش سربازان به منطقه‌ای اعزام می‌شوند که قرار است یک بمب اتم آزمایش شود و سپس تاثیرات تشعشات اتمی بر روی سربازان نیز مورد آزمایش قرار گیرد.

مقاله با این نکته به پایان می رسد که در مصاحبه با بی بی سی فارسی آقای اوباما در مقابل پرسش‌هایی قرار گرفت که پاسخ آنها از پیش مشخص بود. رئیس‌جمهور آمریکا اگر قصد دارد گفت‌وگویی داشته باشد، بهتر است در مقابل یک خبرنگار رسمی جمهوری اسلامی ایران قرار گیرد آنگاه متوجه خواهد شد که پرسش‌ها چگونه مطرح خواهد شد.

مصاحبه، فقط با خارجی ها؟

محمد رضا شکوهی در سرمقاله مردم سالاری نوشته احمدی نژاد در طول سال نیز دهها مصاحبه اختصاصی دیگر با رسانه های خارجی انجام می دهد اما در طول 5 سال اخیر به غیر از نشست های خبری عمومی، هیچگاه با رسانه های داخلی گفت وگوی اختصاصی نداشته است. گفت وگو با صداوسیما و روزنامه ایران هم گفت وگویی چالشی محسوب نمی شود و تفاوتی با سخنرانی یا ارائه گزارش عملکرد دولت ندارد.

نویسنده پرسیده پس رسانه های داخلی، چه زمانی باید پاسخ پرسش های خود را از رئیس جمهور بگیرند و بتوانند گفت وگویی اختصاصی و چهره به چهره با او داشته باشند؟ قطعا این موضوع قابل پذیرش نیست که آقای احمدی نژاد در طول سال، دهها گفت وگوی اختصاصی با رسانه های خارجی، حتی از نوع رسانه هایی که برخی اصولگرایان، آن را رسانه های استعماری و استکباری می دانند، انجام دهد اما حتی یک گفت وگوی اختصاصی با هیچ روزنامه منتقد داخلی در کارنامه خود نداشته باشد.

مردم سالاری نتیجه گرفته اگر آقای احمدی نژاد با گفت وگو با روزنامه های منتقد داخلی مخالفتی ندارد و از این لحاظ تبعیضی بین رسانه های ایرانی و آمریکایی قائل نیست فرصتی برای گفت وگوی اختصاصی با یک روزنامه منتقد داخلی فراهم سازد.

خطاهای سیاست سازی آمریکا

کیهان در سرمقاله خود پرسیده سیاست سازان دولت آمریكا در كدام دستگاه فكری محاسبه می كنند كه با چیدن دیوار تحریم، كار را بر خویش سخت می كنند؟ آیا حكایت آنها حكایت همان نابغه ای است كه وسط خیابان دیواركشیده و چراغ چشمك زن هشدار را نیز بر فراز آن گذاشته بود تا خودروهای عبوری چراغ را ببینند و به دیوار اصابت نكنند؟ با این تفاوت كه آمریكا بر گرد دیپلماسی خود دیوار می كشد و قدرت مانور خود را محدود می سازد.

این روزنامه هوادار دولت با این سئوال که كجای محاسبه آمریكا ایراد دارد كه نمی تواند ضربه ای مؤثر بر ایران وارد كند؟نوشته آیا مشكل در دیدبان های اطلاعاتی و امنیتی آمریكاست كه از درختان از درون پوسیده و تهی شده نردبان صعود به برج دیدبانی ساخته اند و مدام سقوط می كنند؟ آیا با طناب «پوسیده» جریان هایی در ایران به چاه رفتند كه آدرس ها و گراهای غلط درباره ملت- دولت ایران می دهند؟ آیا این جریان ها بدون اینكه بفهمند بازیچه سیستم اطلاعاتی- امنیتی ایران شده و سالهاست اطلاعات و تحلیل های غلط به اتاق فكرهای سیاسی- اطلاعاتی آمریكا می دهند.

به نظر کیهان اینها پرسش های تند و زهرآگینی است كه قطعاً ذهن محاسبه گران صهیونیسم بین الملل را درگیر خود ساخته است. باید نتیجه گرفت سرویس های اطلاعاتی و تصمیم سازان سیاسی در غرب دست كم به مدت یك دهه، پایه نردبان تحلیل و تصمیم سازی خود را «پندار پوسیده» و «حباب وهم» نهادند وگرنه، عقل حسابگر دارای اطلاعات صحیح و آدرس درست، امضا نمی كرد كه غرب مبادله اورانیوم 5/3 درصد با سوخت 20 درصد را نپذیرد و به جای آن دل به صدور قطعنامه تحریمی 1929 ببندد.

برای ساخت یک شهروند مدرن

علی سرزعیم در سرمقاله دنیای اقتصاد نوشته دو کشور (مثلا ایران و کره) هر دو به یک میزان از افزایش تحصیلات برخوردار شده‌اند، اما در ایران این افزایش سرمایه انسانی به افزایش رشد اقتصادی منجر نشده است. یکی از دلایلی که برای این امر مطرح شده تفاوت کیفیت آموزش است و صرفا تعداد سال‌های تحصیل نمی‌تواند ملاک کافی برای نشان دادن میزان آموزش باشد، باید روی کیفیت آموزش سرمایه‌گذاری قابل توجهی کنیم

این اقتصاددان به عنوان مثال نوشته: آموزش زبان انگلیسی نه‌ تنها از راهنمایی وجود داشته و تا مقطع دیپلم هر کس اقلا هفت سال را صرف آموزش زبان می‌کند، بلکه انواع و اقسام موسسات آموزشی وجود دارد و کماکان به عنوان یک بیزنس جذاب فعالیت دارد.اما با این حال عموم ایرانی‌ها با مشکل زبان روبه‌رو هستند و ضعف زبان را یک مشکل در برقراری ارتباط با طرف‌های خارجی و جهان خارج می‌یابند.

سرمقاله دنیای اقتصاد اضافه می کند سوئدی‌ها، هلندی‌ها و تا حدودی بلژیکی‌ها عموما قادر به تکلم به زبان انگلیسی هستند و این را صرفا مرهون آموزش عمومی در مدارس می‌باشند! همه اینها در حالی است که در برخی کشورهای اروپایی دانش‌آموزان سه زبان خارجی را یاد می‌گیرند، اما در ایران نه ‌تنها آموزش انگلیسی، بلکه آموزش عربی نیز وضعیت اسف‌باری دارد و هیچ توشه ارزشمندی برای دانش‌آموزان فراهم نمی‌کند. ماموریت اصلی نظام آموزشی باید آماده کردن دانش‌آموزان برای ایفای نقش شهروندی در یک جامعه مدرن باشد.

علت ورشکستگی بانک ها

محمود رضا خاوری‌ در آرمان نوشته یکی از عوامل موثر بر ورشکستگی بانک‌ها ریسک اعتباری است که منجر به ریسک نقدینگی و عدم تطابق جریان‌های ورودی و خروجی منابع خواهد شد. تموج در متغیرهای کلان اقتصادی در طول زمان، عدم یکپارچگی در سیاستگذاری و مقررات احتیاطی ارگان‌های نظارتی، عدم تناسب حجم فعالیت‌ها با زیر ساخت‌های موجود، عدم به کارگیری فناوری اطلاعات و نظام‌های اطلاعاتی یکپارچه در میان سازمان‌های ذی نفع، نبود فرایندهای رتبه بندی اعتبار کافی و کارآمد، فقدان کنترل‌های داخلی مبتنی بر فناوری اطلاعات ازجمله عوامل موثر بر افزایش مطالبات سمی است.

مدیرعامل بانک ملی در این مقاله تاکید کرده می‌توان با استفاده از بررسی‌های تطبیقی متغیرهای کلان اقتصادی کشورهای مختلف، آثار و تبعات عدم سیاست گذاری یکپارچه و درست در تعیین قیمت‌های نسبی متغیر‌های اقتصادی از جمله نرخ تورم و سود مورد انتظار تسهیلات را بر دارایی‌های سمی بانک‌های ایرانی مورد مطالعه قرار داد.

به نوشته مقاله آرمان هر چند ایجاد دارایی‌های سمی بانک‌های ایرانی را نمیِ‌توان فقط به متغیرهای کلان اقتصادی محدود کرد، لیکن به طور قطع ایجاد این نوع از دارایی‌ها یکی از تبعات ناشی از تموجات در بازارهای مالی است و به صورت یک چرخه دوباره با آثار مخرب تر بر بحران پولی و مالی می‌افزاید. از طرفی، عدم توسعه بازارهای مالی ایران در قالب ابزارهای مالی رایج مانند ابزارهای مشتقه هر چند آثار مخرب بحران مالی بین المللی را برای ایران به ارمغان نداشته، ولی به دلیل وابستگی اقتصاد ایران به درآمدهای ناشی از نفت و نوسانی بودن این متغیر و نبود یکپارچگی در سیاستگذاری متغیرهای تاثیر گذار بر بازارهای مالی از جمله دلایل اصلی بر ایجاد دارایی‌های سمی بانک‌های ایرانی است.

مافیای رانت‌خوار

فریبرز مسعودی ‌در سرمقاله جهان صنعت نوشته مافیای نفت، مافیای مالی، مافیای مواد مخدر و مافیای میوه و تره‌بار و این آخری مافیای واردات. پدرخوانده‌ها و اعضای این دیو هفت‌سر کیستند و چه قدرتی دارند که دولت، مجلس و قوه قضاییه آنها را می‌شناسند اما نمی‌توانند دست آنها را از سر اقتصاد نیمه‌جان کشور کوتاه کنند. این مافیا کیست که همه اقدامات خوب دولت را زیرسوال می‌برد؟

نویسنده مقاله به گفته وزیر جهاد کشاورزی استناد کرده که برخی افراد که به مافیای واردات متصل هستند به بخش کشاورزی لطمه زده و با جوسازی با اقدام خوب دولت مقابله می‌کنند و نوشته البته آقای وزیر نام ایشان را افشا نمی‌کند. شاید به این دلیل که سودی در افشای آنها نمی‌بیند چراکه به گفته قنبری، نماینده مجلس برنامه‌های دولت به گونه‌ای شکل می‌گیرد که برای منافع تولیدکنندگان اهمیت قایل نیست و در نهایت این مافیای واردات هستند که سود می‌برند. مافیایی که با برخی صاحبان قدرت مرتبط هستند و از سوی آنان حمایت می‌شوند.

سرمقاله جهان صنعت ابراز عقیده کرده که تا وقتی که یک سمت‌گیری عمومی به سود تولید و به سود تولیدکننده وجود نداشته باشد تا زمانی که سایه انحصار روزبه‌روز بر سر اقتصاد کشور گسترده‌تر شود مافیا روزبه‌روز گسترده‌تر خواهد شد زیرا مافیای رانت‌خوار در لایه‌های قدرت انحصاری خزیده و منافع خود را به منافع صاحبان قدرت گره زده است.

آمار غیرواقعی

ابتکار نوشته با اشاره به انتقادهائی که از آمار تورم و بانک مرکزی می شود نوشته یكی از مهمترین عللی كه باعث این هیاهو از سوی برخی افراد و تعدادی از كارشناسان شده این است كه نه تنها قشر متوسط و كم‌درآمد با شنیدن خبر تك‌رقمی شدن نرخ تورم، ارزان شدن قیمت كالاهای مصرفی خود را احساس نمی‌كنند بلكه حتی كاهش این نرخ برای بخش بزرگی از جامعه ملموس و قابل درك نیست.

به نوشته این مقاله با نزدیك شدن به زمان اجرای قانون هدفمندسازی یارانه‌ها نگرانی قشر متوسط درآمدی جامعه از افزایش نرخ تورم همزمان با اجرای این قانون رو به افزایش است كه در صورت تداوم این نگرانی‌ها، افزایش انتظارات تورمی می‌تواند باعث بالا رفتن بیش از حد تورم در زمان اجرای قانون هدفمندسازی یارانه‌ها شود.

ابتکار سپس نظر معاون اقتصادی بانك مركزی را نقل کرده که تورم تك‌رقمی را یك دستاورد بزرگ اقتصادی و قابل تقدیر می‌داند و در پاسخ کسانی که این آمار را انکار می کند میگوید اگر چند نفر در یك سالن جمع شوند و اعلام گردد که میانگین قد این افراد 175 سانتی متر است ممكن است اعتراض شود كه كسی با این ارتفاع در سالن نیست، یا كمتر از 175 سانتی متر و یا بیشتر. نمی‌توان گفت ایراد مزبور، وارد نیست، در عین حال عددی هم كه به عنوان میانگین قد افراد حاضر در سالن اعلام شده است، مبنای منطقی دارد.