به روز شده:  18:14 گرينويچ - 03 اکتبر 2010 - 11 مهر 1389

اسرائیل

کلکسیون آثار باستانی ایران در موزه اسرائیل

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

مجمر فلزی زیبا با نقوش جانوری و شمعدانهای فلزی دوره سلجوقی، یک کفن سوزندوزی شده نفیس از دوره حکمرانی آل بویه، کاشی های لعابی زیبا از دوره قاجار، اینها تنها برخی از آثار تاریخی و باستانی به نمایش گذاشته شده در موزه اسرائیل هستند.

موزه اسرائیل در بیت المقدس که به تازگی با هزینه صد میلون دلار مرمت شده، مجموعه بی نظیری از آثار باستانی ایران مربوط به تمام دوره های تاریخی را در خود جای داده است.

نعما بروش، متصدی ارشد بخش هنر و باستان شناسی اسلامی موزه اسرائیل است. خانم بروش مرا به دیدن نگین این مجموعه راهنمایی کرد، یک محراب کامل متعلق به دوران صفوی.

خانم بروش در خصوص این محراب گفت: "محراب ما متعلق به قرن هفدهم و کار اصفهان است. ما می دانیم که از قرن پانزدهم، ایران تزئین بناها و مقابر مذهبی را با موزائیک و کاشی لعابی آغاز کرد و این سبک در طول دوره های تیموری و صفوی در بخارا و سمرقند نیز بسیار رایج بود.

ایران و هنر ایرانی بویژه از قرن یازدهم تا سیزدهم، کانون اصلی هنر اسلامی محسوب می شود. ما آثار این دوره را سبک سلجوقی می نامیم و از این دوره بود که به عنوان مثال، فنون مهم کوزه گری مثل لعاب کاری و میناکاری ابداع شد. در خصوص سازه های فلزی، ما می دانیم که طلا کوبی و نقره کوبی ظروف فلزی از ایران آغاز شد و به مصر و سوریه راه یافت."

اما چگونه موزه اسرائیل به چنین گنجینه بی نظیری از آثار تاریخی و باستانی ایران دست یافته است؟

خانم بروش در پاسخ به این سوال می گوید: "اشیاء مربوط به دوره اسلامی که از فرهنگهای همسایه در اینجا به نمایش گذاشته شده اند، در واقع اکثر توسط دو نفر به موزه اهدا شده اند، یکی ایوب رب نو، ساکن ایران و فراسنه و دیگری یوحنا داوود که در ایران متولد شده بود و در لندن زندگی می کرد. ایوب رب نو یک گنج یاب بود و برای همین است که اکثر آثار دوره اسلامی ایران در اینجا توسط او اهدا شده. اما یوحنا داوود یک پژهشگر متون و ادبیات بود. او اشعاری منتشر کرده و در کار ترجمه آثار فارسی به انگلیسی هم دستی داشته. بیشتر کلکسیون داوود از متون تذهیب شده، قرآن های نفیس و مینیاتورها تشکیل شده است."

در تلاش برای کسب اطلاعات بیشتر درباره اهدا کننده این آثار منحصر به فرد تذهیب و مینیاتور، موزه اسرائیل موافقت کرد تا آرشیوهای مربوط به یوحنا داوود در اختیار ما گذاشته شود. هر چند نتوانستیم خانم بروش را تا داخل خزینه موزه تعقیب کنیم، اما او به زودی با در دست داشتن جعبه ای حاوی اوراق شخصی یوحنا داوود بیرون آمد، مدارکی که تا قبل از این هرگز در معرض دید رسانه ها گذاشته نشده بود.

مجموعه ای از عکسها و نوشته های یحنا داوود در بین این مدارک بود، مثلا یکی مربوط به سال 1924 است، زمانی که او جوان بود و برای تحصیل از ایران به لندن رفته بود. همچنین عکسی مربوط به سال 1920 که او را در حضور شاهزاده سالار الدوله، پسر دوم مظفرالدین شاه ایران در مجلسی در قلعه ژنرال موزر در سوئیس نشان می دهد.

یوحنا داوود فقط چند روز بعد از امضای سند واگذاری کلکسیونش به اسرائیل، در تنهایی در بیمارستانی در لندن درگذشت.

مجموعه او سپس از طریق کانال دیپلماتیک سفارت اسرائیل به این کشور منتقل شد. در سال 1984، ارزش نقدی کلکسیون داوود حداقل 20 میلیون پوند برآورد شد.

هر چند که به عنوان آثار منحصر به فرد، ارزش واقعی این مجموعه از هر مبلغی فزونتر است.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.