تاکید احمدی نژاد بر برنامه اتمی و چشم انداز حمله اسراییل

نیروگاه بوشهر
Image caption با نزدیک شدن زمان راه اندازی نیروگاه بوشهر، احتمال حمله اسراییل تشدید شده است

برنامه اتمی که ایران تاکید می کند ماهیت غیرنظامی دارد، مایه مسرت طرفداران جمهوری اسلامی در منطقه شده زیرا ایران را برابر اسراییل، غرب و بازرسان بین المللی قرار داده است. از همین رو، رییس جمهوری ایران در لبنان وعده داد این برنامه را پیش ببرد.

در ماه های اخیر تاکید غرب بر حل دیپلماتیک پرونده اتمی ایران بوده و کاترین اشتون، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا از ایران دعوت کرده است که ماه آینده به میز مذاکره بازگردد. اما چهره های زیادی در اسراییل و آمریکا استدلال می کنند که باید تهیه نقشه عملیاتی نظامی برای توقف این برنامه اتمی را باجدیت پیگیری کرد.

یک تحقیق معتبر اخیر، احتمال حمله نظامی اسراییل در دو ماه باقیمانده سال جاری میلادی را پنجاه درصد برآورد کرده است. این برآورد از این ارزیابی نشات می گیرد که برنامه غنی سازی اورانیوم ایران به نقطه غیرقابل برگشت رسیده است.

دکتر افرایم کام، قائم مقام موسسه مطالعات امنیت ملی اسراییل، می گوید: "در میان دستگاه های اطلاعاتی مختلف تقریبا این اجماع نظر وجود دارد که ایران می تواند ظرف یک سال اولین بمب اتمی خود را بسازد. تنها باید تصمیمش را بگیرد. توانایی فنی این کار را دارد. مفهومش این است که اگر مذاکرات دیپلماتیک نتواند ایران را از این راه باز دارد، تنها راه ممکن شاید اقدام نظامی باشد."

تفاوت عکسهای ماهواره ای

اما بعید است حمله نظامی، کل تاسیسات اتمی ایران را که بخشی از آن در دل زمین است، از کار بیاندازد.

تحقیق بی بی سی بر اساس عکسهای ماهواره ای نشان می دهد که در سپتامبر ۲۰۰۲ عملیات ساختمانی سالنهای نگهداری سانترفیوژ و نیز یک تونل در نطنز از بالا قابل رویت بود.

تصویر تازه ای که بی بی سی در سپتامبر ۲۰۱۰ از یک ماهواره تجاری تهیه کرده، نشان می دهد همه این تاسیسات با بتون مسلح پوشانده شده و حالا در دل خاک مدفون است. حتی ورودی آن تونل نیز با احداث ساختمانی بر روی آن پوشانده شده است.

پل برانان، تحلیلگر ارشد در موسسه علوم و امنیت بین الملل می گوید: "یکی از قابل ملاحظه ترین ویژگی های تاسیسات نطنز این است که ایران در این سالها، دو سالن سانترفیوژ آن را به زیر خاک برده و آنجا اورانیوم را تا غلظت سه و نیم درصد غنی می کند. ایران در فاصله سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۳ این دو سالن بزرگ را مدفون کرده است و حالا در عکس مربوط به سپتامبر ۲۰۱۰ فقط خاک دیده می شود، برای همین به نظر می رسد که آن تاسیسات تکمیل شده است."

ایران پیرامون تاسیسات اتمی نطنز، استحکامات نظامی قرار داده تا در مقابل حملات زمینی یا هوایی از آن حفاظت کند. اما با توجه به تاکید آمریکا بر دیپلماسی، آیا اسراییل تنها کشوری است که دست به اقدام نظامی احتمالی علیه ایران خواهد زد؟

دکتر کام از موسسه مطالعات امنیتی ملی اسراییل می گوید: "عملیات پیچیده و خطرناکی خواهد بود که به آسانی آنچه تقریبا سی سال پیش در عراق یا چند سال پیش در سوریه انجام دادیم، نخواهد بود. پیچیده تر خواهد بود، ولی عملی است."

جزییات احتمالی

حمله احتمالی اسراییل چگونه خواهد بود؟

یک تحقیق تازه احتمال می دهد که از ۲۵ فروند اف پانزده، هر کدام حامل دو بمب بتون شکن، برای ضربه زدن به نطنز استفاده شود. از هواپیماهای اف شانزده برای حمله به تاسیسات اتمی اراک و اصفهان استفاده خواهد شد. اسراییل از ۱۰ فروند اف شانزده دیگر برای ضربه زدن به سایتهای موشکی ایران بهره خواهد گرفت و با ۳۸ فروند دیگر دفاع هوایی ایران را از کار خواهد انداخت و از جنگنده هایش حفاظت خواهد کرد.

این هشتاد هواپیمای نظامی برای رسیدن به ایران به تک تک هواپیماهای سوخت رسان موجود در اسراییل نیاز خواهند داشت. اسراییل برای انجام چنین حمله ای باید تمام توانش را بکار گیرد.

با توجه به این که هر هواپیما بعید است بیش از یکبار از روی هدفش بگذرد، این سوال مطرح می شود که واقعا چقدر آسیب می توانند وارد کنند؟

پل برانان، تحلیلگر ارشد در موسسه علوم و امنیت بین المل، می گوید: "یکی از ویژگیهای برنامه غنی سازی اورانیوم ایران با سانترفیوژ این است که دشوار می توان با بمب نابودش کرد. نمی توان دانش و تخصص را از بین برد. در سال ۲۰۰۷ وقتی اسراییل راکتور سوریه را بمباران کرد، آنها در ابتدای راه بودند و با آن حمله برنامه شان متوقف شد. اما در مورد ایران هیچ عملیات نظامی قابل اعتمادی نیست که بتواند به برنامه اتمی اش پایان دهد."

اما شاید دولت اسراییل تصور کند که هراس عمومی از برنامه اتمی ایران توسل به نوعی اقدام را واجب می کند.

پاسخ ایران

دفاع هوایی ایران ضعیف است، مخصوصا حالا که روسیه طرح فروش موشکهای ضدهوایی اس ۳۰۰ به ایران را لغو کرده است.

رهبران ایران تهدید کرده اند که هرگونه اقدام نظامی اسراییل را قویا پاسخ خواهند داد. اخیرا محمود احمدی نژاد در نیویورک گفت که پاسخ ایران حد و مرز نمی شناسد.

ایران به زرادخانه موشکهای دوربرد خود می بالد، ولی برخی از استراتژیستها معتقدند جمهوری اسلامی احتمالا سنجیده تر واکنش نشان خواهد داد.

اندرو بروکس، مدیر پژوهشکده لیگ هوایی بریتانیا، می گوید: "وقتی موشک زمین به هوا یا زمین به زمین شلیک می کنید، ردپای سایت موشکی خود را لو می دهید و راه را برای تلافی باز می کنید. اما اگر ایران از متحدانش در منطقه استفاده کند، کسی نشانی آنها را نمی داند. ممکن است چریکهایی از غزه، سوریه یا لبنان راکت به شهرکهای اسراییلی شلیک کنند و موی دماغ اسراییل شوند."

سفر اخیر آقای احمدی نژاد به لبنان و دیدارش با رهبران و اعضای حزب الله یکی از گزینه های ایران برای پاسخ دادن به اسراییل را برجسته کرد. احتمال بروز تنش در منطقه با دخالت حزب الله بالاست. حتی شاید هزینه اش برای اسراییل هم زیاد باشد.

برای همین ممکن است خرابکاری در تاسیسات اتمی ایران چاره ای دیگر برای اسراییل باشد.

اندرو بروکس، درباره کشف کرم رایانه ای استاکس نت در نیروگاه اتمی بوشهر می گوید: "بحثی هست که آیا طراحی این کرم، کار نیروهای اپوزیسیون ایران بوده یا پنتاگون یا هکرهای غربی. ما واقعا نمی دانیم ولی این یکی از سازوکارهای اختلال در برنامه اتمی ایران است. اما این گونه اقدامات نمی تواند آن برنامه را متوقف کند، زیرا بسیار پیشرفته است. در عین حال باید در نظر داشت که تسلیحات به جنگ افزار اتمی محدود نمی شود و جنگ افزار شیمیایی و بیولوژیکی هم هست."

توانایی ایران برای مقابله به مثل، چه مستقیم و چه غیر مستقیم، نمایانگر یک نکته است: خواه با جنگ افزار اتمی و خواه بدون آن، ایران همین حالا هم توان کافی کسب کرده تا حتی جدی ترین دشمنانش را از فکر حمله باز دارد.

مطالب مرتبط