حکایتی تازه از اجرای برنامه چهارم توسعه

حداد عادل
Image caption آقای حداد عادل می گوید که برنامه پنج ساله توسعه تصویب می شود اما کنار گذاشته می شود

در حالی که مجلس سرگرم بررسی برنامه پنج ساله پنجم است، غلامعلی حداد عادل رئیس پیشین مجلس و رئیس کمیسیون فرهنگی با انتقاد از عملکرد دولت گفته که ۳۰ درصد این برنامه اجرا شده است.

آقای حداد عادل گفته که چه بسا اگر قانون برنامه چهارم توسعه نبود، همین ۳۰ درصد هم اجرا نمی شد.

ایران در بیست سال گذشته چهار برنامه توسعه پنج ساله به اجرا گذاشته است ولی امسال به دلیل تاخیر دولت در تهیه برنامه پنجم و ارسال دیرهنگام آن به مجلس، برنامه ای وجود ندارد.

البته گفته می شود برخی مقررات و قوانین مربوط به برنامه چهارم توسعه امسال ادامه می یابد اما گزارشها نشان می دهد که در همان پنج سال نیز حتی کمتر از یک سوم آن برنامه اجرا نشده است. برنامه پنج ساله چهارم توسعه در سال۱۳۸۳ و در دولت محمد خاتمی تهیه و در مجلس تصویب شد و اجرای آن در سال گذشته خورشیدی به پایان رسید.

در طول پنج سال گذشته دولت موظف بود که هر ساله گزارش عملکرد برنامه چهارم را منتشر کند و آن را در اختیار مجلس بگذارد اما محمود احمدی نژاد رئیس جمهور که از ابتدا با این برنامه مخالف بود، جز یک بار آن هم به صورت خلاصه، هیچگاه گزارشی در باره نحوه اجرای این برنامه و میزان تحقق اهداف پیش بینی شده منتشر نکرد.

آقای احمدی نژاد در هنگام ارائه گزارشی از برنامه چهارم توسعه در سال ۱۳۸۶ در باره اهداف تعیین شده برای این برنامه گفت: "احکام قانون برنامه و وظایف و ماموریت های تعریف شده در قانون برنامه بسیار بسیار فراتر و گسترده تر از توان مالی و منابع موجود در اختیار دولت و مجلس است."

آقای حداد عادل می گوید که "چند بار اتفاق افتاده که رئیس دولتی گزارشی از پیشرفت برنامه ها که یک تکلیف است، ارائه داده است."

عملکرد پنج ساله برنامه

با آنکه دولت آقای احمدی نژاد انتقادهای فراوانی به برنامه داشت اما تلاشی برای اصلاح این برنامه انجام نداد.

مجلس نیز که اصولگرایان در آن اکثریت دارند، تلاشی به خرج ندادند تا دولت را وادارند بر اساس قانون، گزارش عملکرد سالانه برنامه پنج ساله را در اختیار مجلس بگذارد. نکته ای که آقای حداد عادل نیز بر آن انگشت می گذارد و می گوید: "دو سه سال است که نه مجلس اصرار می کند که گزارشی ارائه شود و نه دولت تمایلی برای ارائه گزارش نشان می دهد."

برای بررسی میزان موفقیت دولت در این برنامه پنج ساله می توان به جدول های کمی برنامه چهارم توسعه مراجعه کرد و با مقایسه آن به ارزیابی موفقیت یا عدم موفقیت دولت پرداخت.

بنابر قانون برنامه چهارم توسعه نرخ رشد اقتصادی باید به ۸ درصد می رسید و نرخ بیکاری نیز به ۸ درصد کاهش پیدا می کرد.

Image caption به دلیل تاخیر دولت در ارائه لایحه برنامه پنجم به مجلس، ایران امسال برنامه ندارد

اما گزارشها نشان می دهد که نرخ رشد اقتصادی در دو سال گذشته با افت شدید مواجه بوده و برخی کارشناسان اقتصادی حتی احتمال رشد صفر درصد را در سال گذشته را پیش بینی کرده اند .

نرخ بیکاری نیز برخلاف پیش بینی، برنامه پنج ساله بالای ۱۱ درصد است و در حالی که باید این رقم باید به هشت درصد می رسید.

بر اساس برنامه چهارم توسعه قرار بود دولت در طول پنج سال ۸۲ میلیارد دلار از درآمدهای ارزی استفاده کند اما بعد از افزایش قیمت نفت، دولت در این مدت، سه برابر این درآمد یعنی حدود ۲۷۰ میلیارد دلار را هزینه کرده است.

آقای حداد عادل با اشاره به وضعیتی که برنامه چهارم با آن رو به رو بوده، می گوید: "چشم انداز (بیست ساله) نوشته می شود، محترمانه کنار گذاشته می شود، سیاست های کلی نوشته می شود، کنار گذاشته می شود، قانون برنامه نوشته می شود، کنار گذاشته می شود. قانون بودجه نوشته می شود آن هم همینطور."

به گفته رئیس سابق مجلس"آنها(برنامه پنج ساله و قانون بودجه) دانه های تسبیح هستند ولی نخ تسبیحی از بین آنها رد نشده است که آنها را به هم ربط بدهد."

نحوه اجرای قانون برنامه چهارم توسعه باعث شده تا نمایندگان مجلس نسبت به برنامه پنجم توسعه که دولت آقای احمدی نژاد تهیه کرده، حساسیت بیشتری نشان دهند و آقای حداد با اشاره به اختلاف دولت و مجلس بر سر برنامه پنجم و حذف یارانه ها می گوید که وقتی مجلس خواست تغییراتی بدهد "دولت خیز برداشت که لوایح را پس بگیرد."

اختلاف بین دولت و مجلس همواره وجود داشته است اما در حذف یارانه ها که اکنون دولت در حال اجرای آن است، بیش از همیشه بروز کرد و در هفته های گذشته نیز بحث هایی داغی بین دولت و مجلس بر سر برنامه پنجم توسعه درگرفته است.

آقای حدادل عادل مجلس و دولت را به دو سازی تشبیه می کند که باید نت واحد داشته باشد اما "این طور نیست، دولت و مجلس در دو دستگاه متفاوت ساز می زنند. مثلا مجلس در دستگاه ابوعطا ساز می زند و دولت در دستگاه ماهور."

مطالب مرتبط