ایران در هفته ای که گذشت؛ 7 آبان ۱۳۸۹

در هفته ای که گذشت، پاره ای از رخدادهای تأثیرگذار بر روابط ایران و برخی از کشور های منطقه و جهان در رسانه ها بازتاب گسترده ای داشتند. برگ های تازه ای هم به پرونده های "حقوق بشر ایران" و "رویدادهای پس از انتخابات" اضافه شد.

Image caption جولیان آسانژ، مدیر وبسایت ویکی لیکس، گفت که هدف از این افشاگری، بیان حقایق در مورد جنگ عراق بوده است

ایران و عراق؛ افشای اسناد محرمانه

شامگاه جمعه آخرین روز مهرماه، وبسایت ویکی لیکس نزدیک به ۴۰۰ هزار سند محرمانه ارتش آمریکا در مورد جنگ عراق را منتشر کرد. انتشار این مدارک بزرگترین نمونه از افشای اطلاعات محرمانه در تاریخ آمریکا توصیف شد.

بخش هایی از این اسناد مقامات عراقی را به شکنجه و اعدام زندانیان و نظامیان آمریکایی را به سکوت در مقابل این رفتارها و کشتار غیرنظامیان در ایست های بازرسی متهم می کرد.

در بخش های دیگری از این اسناد ویکی لیکس، همچنین نیروی قدس سپاه پاسداران ایران متهم شده بود که شبه نظامیان شیعه عراقی را در اردوگاهی در نزدیکی قم آموزش داده که چگونه برخی مقام های عراقی و نظامیان آمریکایی را گروگان گرفته یا به قتل برسانند.

نوری مالکی، نخست وزیر عراق، هدف از انتشار این مدارک را مختل کردن روند سیاسی عراق و تحریک احساسات عمومی علیه احزاب ملی، رهبران و به ویژه شخص نخست وزیر دانست، جف مورل سخنگوی پنتاگون این اسناد را "دزدیده شده" توصیف کرد و آندرس فو راسموسنT فرمانده ناتو گفت انتشار این اسناد ممکن است "نتایج امنیتی بسیار منفی" داشته باشد.

اما جولیان آسانژ، مدیر وبسایت ویکی لیکس، در یک کنفرانس خبری در لندن گفت که هدف از این افشاگری، بیان حقایق در مورد جنگ عراق بوده است.

در این اسناد آمده بود سارا شورد، جاش فتال و شین باوئر، سه شهروند آمریکایی که سال گذشته به اتهام ورود غیرقانونی به خاک ایران دستگیر شدند، در حوالی مرز توسط ماموران ایرانی ربوده شده اند و یک هواپیمای بدون سرنشین که نظامیان آمریکایی پیش تر آن را سرنگون کرده بودند به ایران تعلق داشته است.

در واکنش به این اتهامات، روزنامه سیاست روز افشای این اسناد محرمانه را "هدف ‌دار" توصیف کرد و روزنامه جمهوری اسلامی این اقدام را یک بازی احمقانه خواند و اصالت اطلاعاتی را که در سایت ویكی لیكس منتشر شده، مورد شک و تردید قرار داد.

روز سه شنبه چهارم آبان، منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران با اشاره به انتشار این اسناد در آستانه تشکیل دولت عراق، این موضوع را "کاملا مشکوک" خواند و ابراز امیدواری کرد که "محققان، مورخان، پژوهشگران و سیاستمداران زبده در این عرصه چرایی و چگونگی این اقدام و پشت پرده‌های آن را برای افکار عمومی منطقه و جهانیان روشن کنند."

رامین مهمان پرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران هم انتشار این اسناد را "دارای اهداف مشکوکی" دانست و گفت که مطالب منتشر شده در این اسناد و اتهامات وارد شده به ایران "به هیچ وجه مورد تایید نیست."

ایران و افغانستان؛ پرداخت وجه نقد

روز یکشنبه دوم آبان، روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز نوشت که عمر داوودزی، دستیار ارشد رییس جمهوری افغانستان در ماه اوت سال گذشته میلادی از فدا حسین مالکی، سفیر ایران در کابل چندین بسته پلاستیکی حاوی اسکناس های یورو را به طور مستقیم دریافت کرده است.

این روزنامه این وجه نقد را جزء پول هایی دانست که ایران به صورت "سری و مداوم" برای خریدن صداقت و وفاداری آقای داوودزی و تامین منافع ایران در کاخ ریاست جمهوری افغانستان می پردازد. به نوشته نیویورک تایمز، حامد کرزی، رییس جمهوری افغانستان بخشی از این پول ها را به شماری از اعضای مجلس، رهبران قومی و حتی فرماندهان طالبان می دهد.

در واکنش، سفارت ایران در کابل با انتشار اعلامیه ای گزارش روزنامه نیویورک تایمز را "اتهام بی اساس و اهانت آمیز" خواند و هدف آن را مغشوش کردن اذهان عامه و آسیب زدن به روابط محکم دولت ها و ملت های دو کشور دانست.

اما رییس جمهوری افغانستان نه تنها دریافت پول از ایران را تکذیب نکرد، بلکه تأیید کرد که ایران "سالی یک بار یا دو بار، گاهی پنجصد هزار، گاهی ششصد هزار یورو کمک می کند."

از سوی دیگر، فیلیپ کراولی، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا کمک های مالی ایران را تلویحا "اعمال نفوذ منفی" توصیف کرد و گفت: "با توجه به سابقه ایران در ایفای نقش بی ثبات کننده در کشورهای همسایه اش، ما به انگیزه ایران تردید داریم."

روز سه شنبه چهارم آبان، هفت تن از نمايندگان اصلاح طلب مجلس ایران با طرح سوالی، از منوچهر متكی، وزير امورخارجه این کشور خواستند که در مورد ميزان كمك های نقدی پرداخت شده به دفتر رييس جمهوری افغانستان در طول پنج سال گذشته و مستند قانونی اين پرداخت ها توضیح بدهد.

روز بعد، قدرت الله علیخانی، نماینده فراکسیون اقلیت مجلس ایران از کمک غیررسمی به افغانستان انتقاد کرد و گفت که طبق اصل هشتاد قانون اساسی هرگونه کمک به دولت ها و کشورهای دیگر باید با تصویب مجلس باشد.

در مقابل علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران گفت که در گذشته نیز مجلس برای کمک به کشورهای همسایه مبالغی را تصویب کرده و این کمک ها همواره انجام می شده است.

ایران و روسیه؛ فسخ قرارداد سامانه موشکی

Image caption وزیر دفاع ایران گفته است که سامانه موشکی اس ۳۰۰ بومی به زودی تولید می شود

روز شنبه اول آبان، سرتیپ احمد وحیدی، وزیر دفاع ایران با اشاره به فسخ قرارداد مربوط به سامانه موشکی اس۳۰۰ و خودداری روسیه از تحوبل این موشک ها به ایران، گفت "هم اکنون در حال طی کردن مراحل حقوقی دریافت غرامت از روسیه هستیم."

او تاکید کرد: "با همت متخصصان داخلی به زودی سامانه موشکی اس ۳۰۰ بومی را تولید خواهیم کرد."

قرارداد فروش موشک های اس ۳۰۰ روسی به ایران پنج سال پیش میان دو کشور امضا شد؛ اما به دلیل مخالفت برخی کشورها از جمله آمریکا، روسیه تاکنون از تحویل این موشک ها به ایران خودداری کرده است.

موشک های اس۳۰۰ یکی از پیشرفته ترین موشک های ضدهوایی در جهان است و گفته می شود ایران می خواست با خرید این موشکها، سپری دفاعی برای تاسیسات هسته ای اش ایجاد کند.

در روزهای میانی هفته، بار دیگر از آغاز سوخت گذاری در نیروگاه بوشهر گزارش هایی منتشر شد. پیش تر، علت تأخیر سوخت گذاری این نیروگاه، مشاهده نشت در یک استخر کناری اعلام شده بود.

سوخت نیروگاه اتمی بوشهر به طور مستقیم توسط روسیه تامین می شود و قرار است که پسمانده سوخت نیز به روسیه انتقال یابد.

به همین دلیل، همزمان با آغاز دوباره سوخت گذاری در نیروگاه بوشهر، هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا اعلام کرد که ایالات متحده با راه اندازی نیروگاه بوشهر مخالفتی ندارد.

ایران و غرب؛ تحریم و مذاکره

Image caption در هفته گذشته اعلام شد که مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، ایران را به ادامه گفتگوهای اتمی دعوت کرده است

در آغاز هفته ای که گذشت اعلام شد کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اروپا بار دیگر از ایران برای از سرگیری گفتگوهای اتمی دعوت کرده و روسیه نیز از ایران خواسته است به پیشنهاد مذاکرات خانم اشتون پاسخ مثبت بدهد.

روز سه شنبه چهارم آبان، وزیر امور خارجه ایالات متحده با اشاره به برنامه اتمی ایران تصریح کرد: "آنها حق دارند که برنامه انرژی اتمی صلح آمیزی داشته باشند اما حق داشتن سلاح هسته ای را ندارند."

پیش تر نیز دنیس راس، دستیار ویژه رئیس جمهوری آمریکا در جمع بزرگترین لابی اسرائیل در ایالات متحده هشدار داد: "رهبران ایران باید به این صحبت رئیس جمهوری که بارها تکرار کرده به دقت گوش فرا دهند: ما مصمم به جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح های اتمی هستیم."

روز چهارشنبه 5 آبان، وزارت خزانه داری آمریکا ۳۷ "شرکت پوششی" در اروپا و پنج شهروند ایران را به اتهام ارتباط با خطوط کشتیرانی ایران تحریم کرد و هرگونه معامله میان شرکت ها و شهروندان آمریکایی با این شرکت ها و افراد مشمول تحریم را ممنوع اعلام کرد.

بازرسی برخی از کشتی های تجاری به مقصد ایران و وضع محدودیت های جدید برای صنعت کشتیرانی این کشور زیرمجموعه تحریم های شورای امنیت سازمان ملل متحد و تحریم های یکجانبه آمریکا و اتحادیه اروپا علیه ایران است.

غرب می کوشد تا با اعمال این تحریم ها ایران را به توقف غنی سازی اورانیوم وادارکند، اما ایران استفاده صلح آمیز از فنآوری هسته ای را حق خود می داند.

پرونده رخدادهای پس از انتخابات؛ برگ های تازه

Image caption مهدی کروبی، از مخالفان دولت ایران نامه ای سرگشاده به نمایندگان مجلس نوشت

روز شنبه اول آبان، مهدی کروبی، یکی از رهبران مخالفان دولت ایران در نامه ای سرگشاده خطاب به نمایندگان مجلس این کشور، هشدار داد که نظارت مطرح شده در طرح "نظارت مجلس بر امور نمایندگان" به ابزار دست اصحاب قدرت برای مهار نمایندگان مجلس تبدیل خواهد شد و استقلال و عزت آنها را از میان خواهد برد.

طرح "نظارت مجلس بر امور نمایندگان" پس از آن تهیه شد که آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران روز ۱۹ خرداد ۱۳۸۹ خطاب به نمایندگان مجلس گفت: "باید یک ساز و کار نظارتی در مجلس تعریف کنید که اگر کسی در مقام نمایندگی کوتاهی یا سوء استفاده کرد، بتوانید او را مواخذه کنید".

روز بعد، متن نامه جبهه مشارکت ایران اسلامی، از احزاب اصلاح طلب ایران خطاب به اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجلس خبرگان منتشر شد که در آن تشکیل کمیته ای حقیقت یاب برای رسیدگی به عملکرد دولت و نهادهای نظامی – امنیتی در یک سال و نیم گذشته درخواست شده بود.

"انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری"، "حوادث پس از انتخابات"، "ناکارآمدی در اداره کشور"، "تحریم اقتصادی و تهدید نظامی"، "استقلال قوه قضائیه"، "برخورد با نهادهای مدنی"، "برخورد با دانشگاه ها" و "حاکمیت نظامیان و نیروهای امنیتی"، موضوعاتی بودند که این حزب خواستار رسیدگی به آنها توسط یک کمیته حقیقت یاب شد.

در سومین روز هفته اعلام شد که محمدرضا مقیسه، از نمایندگان میرحسین موسوی در کمیته پیگیری وضعیت آسیب دیدگان حوادث بعد از انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته که سال پیش مدتی در زندان بود، بار دیگر در تهران بازداشت شده است.

روز سه شنبه چهارم آبان، تعدادی از پزشکان ایرانی با ارسال دو نامه جداگانه بازداشت علی شکوری راد، عضو انجمن اسلامی پزشکان و عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی را محکوم کرده و خواهان آزادی او شدند.

اما عباس جعفری دولت‌آبادی، دادستان تهران بار دیگر بر انحلال حزب مشارکت ایران اسلامی و غیرقانونی بودن فعالیت افراد این حزب تأکید کرد و گفت: "کسانی که با نظام مقابله می‌کنند باید بدانند نظام محکم‌تر از گذشته با آنها برخورد می‌کند."

مصطفی پورمحمدی، رئیس سازمان بازرسی کل کشور هم در مورد چگونگی برخورد با رهبران معترضان به نتیجه انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری گفت که بحث دستگیری "چهره‌های اصلی" در شورای عالی امنیت ملی مطرح شده و برای کسب نظر به اطلاع رهبر جمهوری اسلامی رسیده است.

همزمان، رهبر ایران، در ادامه دیدارش از شهر قم و در جمع دانشجویان دانشگاه های این شهر گفت: "عده ای بر اثر بی بصیرتی و به اشتباه، ادعای تقلب را مطرح کردند."

وی یک هفته پیش تر هم اعتراضات پس از انتخابات را ناشی از "فتنه گری دشمن" دانسته و گفته بود: "فتنه سال ۸۸ کشور را در برابر میکروب های سیاسی و اجتماعی واکسینه کرد."

اما این هفته، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه ای طی مقاله ای از نحوه پوشش اخبار سفر رهبر ایران به قم در رسانه های خارجی، انتقاد کرد و نوشت که او همه معترضان و منتقدان را "میکروب سیاسی" نخوانده است.

روز پنجشنبه ۶ آبان، علی شکوری‌راد پس از ۱۶ روز بازداشت، با سپردن وثیقه از زندان اوین آزاد شد. او چند روز پیش از بازداشت با انتشار مطلبی در وبلاگ خود، سخنان غلامحسین محسنی اژه ای، سخنگوی قوه قضاییه در مورد انحلال جبهه مشارکت را "افتضاح قضایی" توصیف کرده بود.

پرونده حقوق بشر؛ برگ های تازه

در آغاز هفته، تازه ترین گزارش فدراسیون بین المللی جامعه های حقوق بشر در مورد ایران انتشار یافت که در آن با اشاره به تبعیض قومی و دینی گسترده در زمینه های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آمده بود: "رژیم ایران خواست مسالمت آمیز احترام به حقوق اقلیت ھا و رفع تبعیض را با سرکوب و ایجاد وحشت بیشتر، خشونت، دستگیری ھای خودسرانه، شکنجه، محاکمه ھای فوری و اعدام پاسخ می دھد."

روز دوشنبه ۳ آبان، اعلام شد که عبدالعلیم شه بخش، داماد مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی امام جمعه اهل سنت زاهدان، دو هفته پیش تر بازداشت شده و پیگیری خانواده اش برای ملاقات با او هم بی نتیجه بوده است. خبرگزاری فارس آقای شه بخش را به داشتن "ارتباطات خاص با بیگانگان و سوءاستفاده از اموال عمومی" متهم کرد.

همچنین اعلام شد که شعبه ۵۴ دادگاه تجدید نظر استان تهران حکم یک سال حبس تعزیری و ۳۰ سال محرومیت از روزنامه‌نگاری برای ژیلا بنی یعقوب، روزنامه نگار و فعال حقوق زنان را تأیید کرده است.

در پایان هفته هم دیان علایی، نماینده جامعه جهانی بهایی در مقر سازمان ملل متحد در ژنو سوئیس، در گفت و گو با بی بی سی فارسی آزادی هاله روحی، رها ثابت و ساسان تقوا را درخواست کرد. این سه ایرانی بهایی از حدود سه سال پیش در شیراز زندانی هستند.