بررسی روزنامه های صبح دوشنبه تهران – دهم آبان

تیترهای اول

"ترویج اسلام ایرانی کاملا انحرافی است" به نقل از رییس قوه قضائیه تیتر اول آرمان، حمایت و مردم سالاری است، کیهان و رسالت در تیتر اول خود از قول نمایندگان مجلس نوشته اند "قوای سه گانه رهنمودهای رهبری را مبنا قرار دهند".

"تیتر یک برای دریاچه ارومیه" عنوان اصلی ابتکار است و سیاست روز با چاپ عکس بزرگی از سیلزدگان پاکستان نوشته "دستانی که یاری جهانیان را طلب می کند".

خراسان از قول محمود احمدی نژاد نوشته "انبارهای محتکران را خالی می کنیم"، ایران در تیتر اول خود از همین مقام نوشته "زندگی اكثریت مردم بهتر می‌شود"، جام جم از "تشکیل گروه ویژه برای کاهش بهای ارز" خبر داده، "مجادله بر سر نرخ دلار" عنوان اول تهران امروز است و دنیای اقتصاد در صدر اخبار خود نوشته "فرمان دلاری از تلویزیون".

"رای جدید برای پرداخت وام مسکن" تیتر اول قدس است، "کسری 120 میلیارد دلاری منابع برنامه پنجم" عنوان اصلی جهان صنعت است و خبر از "پس لرزه های انحلال یک دانشگاه" نوشته است.

"دعوت از اصلاح طلبان برای حضور در صحنه سیاسی" عنوان اصلی حزب الله است.

گزیده مقالات

امیدی به مذاکرات نیست

داوود هرمیداس باوند در سرمقاله آرمان نوشته در ارزیابی مذاکرات میان ایران و 1+5 در ماه نوامبر در حال حاضر این تاکید وجود دارد که این مذاکرات با 1+5 دنبال شود. علاوه بر آن موضوعی در رابطه با مسئله ‌تبادل سوخت مطرح شده است، که الان میزان اورانیومی را که باید از ایران انتقال پیدا کند به 2400 کلیوگرم افزایش داده‌اند. این پیشنهاد با توافق 1+5 به صورت دست جمعی ارائه خواهد شد. به نظر می‌رسد که غرب موضع سختی در پیش گرفته است.

به نظر این کارشناس مسائل خارجی نشانه‌هایی دیده می‌شود که حاکی از آن است که آنها در این موضع سخت جدی هستند. ایران پیش شرط‌هایی پیرامون سلاح‌های هسته‌ای اسرائیل، امنیت جهانی، مبارزه با تروریسم مطرح کرده است، با این حال 1+5 تاکید دارد که مذاکرات صرفا پیرامون مسئله هسته‌ای باشد. احتمال به نتیجه رسیدن مذاکرات بستگی به این دارد که طرفین تا چه حد مواضع اولیه‌شان را برای رسیدن به مذاکرات سازنده، تعدیل خواهند کرد.

سرمقاله آرمان با تاکید بر این که امکان اینکه یک راه حل مرضی الطرفین پدیدار شود، بسیار بعید خواهد بود نوشته ایران و آمریکا پیش از این و به طور جداگانه راجع به موضوعاتی مانند افغانستان با یکدیگر مذاکره کرد‌ه‌اند. مسایل عراق و افغانستان مسایلی است که ظاهرا در آن زمینه‌های مشترکی میان دو کشور وجود دارد و می‌تواند در صورت رسیدن به تفاهم‌های جدیدی در این موارد، بر فضای مذاکرات هسته‌ای هم اثر گذار باشد.

زلزله دانشگاهی

فاطمه علی اصغر در گزارشی در تهران امروز نوشته اگرچه با حكم وزیربهداشت دانشگاه ایران منحل و در دانشگاه تهران و شهید بهشتی ادغام شد اما دیروز وقتی دانشجویان دانشگاه ایران برای پذیرش به دانشكده پرستاری دانشگاه علوم پزشكی تهران مراجعه كردند، با درهای بسته مواجه شدند؛ كادر دانشگاه تهران دانشجویان و اساتید دانشگاه منحل شده ایران را نپذیرفتند.

به نوشته این گزارشگر این اتفاق در حالی روی داد كه پیش‌تر باقر لاریجانی در پیام تبریكی از ورود دانشجویان و اساتید به مجموعه دانشگاه علوم پزشكی تهران استقبال كرده و شادباش داده بود كه باید از اینكه به دانشگاهی با رتبه علمی بالاتری می‌روند، خوشحال باشند.

گزارش تهران امروز اضافه کرده عدم اطلاع‌رسانی به دانشجویان، استادان و كادر این دانشگاه و انحلال دانشگاه تنها با ابلاغیه معاونت انسانی ریاست‌جمهوری، شوك بزرگی را نه تنها به دانشجویان حتی به جامعه و نمایندگان مجلس وارد كرد؛ شوكی كه اعتراض آنان را به همراه داشت. شش هزار دانشجو و731 اساتید هیات علمی و 14 هزار پرسنل و به دنبال پاسخ این پرسش هستند. چرا این اتفاق افتاد و آن‌هم یك شبه؟

اهمیت آمار و مخاطبان

فضل الله یاری در سرمقاله ابتکار نوشته طبق آمارهای دولتمردان، کشور در دو دولت اخیر به رکوردهایی از "ترین"‌ها دست یافته است: قدرتمندترین، باثبات ترین، ثروتمندترین،آزادترین وده‌ها "ترین" دیگرازجمله مواردی است که درسخنان مسئولان به وفور یافت می‌شود. همین هفته گذشته معاون اول رئیس جمهور نوید داده "در پایان دولت دهم کسی بدون خانه نمی‌ماند" و یکبار دیگر هم گفته "با اجرای هدفمندی یارانه‌ها هیچ فقیری در کشور نخواهیم داشت".

به نوشته این مقاله مخاطبان پس از شنیدن آمارهای این چنینی شاخک‌های حساس تری نسبت به حوزه‌های مورد بحث پیدا خواهند کرد و آمارهای داده شده را با وضعیت موجود می‌سنجند. این آمارها زمانی میتوانند مخاطب را قانع کنند که تناسبی با وضع موجود داشته باشند. وضعیتی که مخاطب بدون استفاده از هر متر و ترازو، وسایل اندازه گیری دقیق تری چون گوشت وپوست واستخوان دارند و پیشرفت‌ها و پسرفت‌ها را با همین‌ها احساس و ادراک می‌کنند.

سرمقاله ابتکار در نهایت نوشته اعلام کنندگان این آمارها زمانی به هدف خود می‌رسند که مخاطبان قدرت پردازش این همه اطلاعات وتطبیق آن با وضعیت موجود را داشته باشند پس برمسئولان وآماردهندگان است که ضمن آن که به فکر حوزه کاری خود هستند، نیم نگاهی نیز به مخاطبان داشته باشند.همان‌ها که قرار است اعتبار خود و آمارهایشان را از آنان بگیرند.

همه برای حذف یارانه کالاهای

پویا جبل عاملی در سرمقاله دنیای اقتصاد نوشته لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها بالاخره به مرحله اجرا رسیده است. لایحه‌ای که کمتر نظیرش را از حیث میزان بحث میان کارشناسان، تصمیم‌گیرندگان و فعالان سیاسی، می‌توان سراغ گرفت. دیگر امروز بیش از نقدی که اساس لایحه را زیر سوال می‌برد باید در جهت اجرا و کاهش عوارضی که می‌تواند در حین اجرای لایحه ‌ایجاد شود، قدم برداشت.

به نوشته این اقتصاددان اکنون می‌توان ‌این گرایش را در بدنه کارشناسی کشور مشاهده کرد؛ چرا که اغلب نظرها با فرض اجرای‌این قانون، توصیه‌های مکملی را در چنته دارند. آن‌چنان که نظیرش را می‌توان در توصیه برای تصحیح نرخ ارز و حمایت از تولیدکنندگان مشاهده کرد. اما فراتر از ‌این، توجه به ‌این مساله است که موفقیت نسبی در حذف یارانه کالاها، تنها موفقیت برای دستگاه تصمیم‌گیری فعلی نیست، بلکه می‌تواند یک موفقیت ملی تلقی شود و حتی مخالفان سیاسی نیز از آن بهره ببرند.

نویسنده فرض کرده که ‌این قانون به بن بست برسد و نوشته نتیجه‌ای که از ‌این شکست حاصل می‌شود بسیار گزاف خواهد بود؛ زیرا فراتر از همه هزینه‌ها و صرف وقت، مردم و سیاسیون در پی بازگشت به وضعیت قبل و تخصیص دوباره یارانه‌ها خواهند بود و‌این به خودی خود؛ یعنی شکست تلاش تمامی‌ کارشناسان و اقتصاددانانی که برای زمانی طولانی به دنبال اجماع برای حذف یارانه‌ها بودند. شکست حذف یارانه کالاها نه تنها شکست دولت، بل به مقصود نرسیدن آمال کارشناسانی است که یکی از دردهای ساختاری اقتصاد ‌ایران را در همین یارانه کالاها می‌دیدند.

سرمقاله دنیای اقتصاد افزوده توقف حذف یارانه کالاها ‌این پیام انحرافی را در خود دارد که پس باید تخصیص یارانه‌ها را ادامه داد. با ‌این وصف، حتی اگر از منظر منتقدان منصف به قضیه بنگریم، شکست ‌این قانون در زمان فعلی به سود هیچ‌کسی نیست و باید همه در موفق شدنش تلاش کنیم.

ذخایر قانونی بانک‌ها و معضل نقدینگی‌

پویا نعمت‌اللهی‌ در سرمقاله جهان صنعت نوشته میزان سپرده قانونی در سال 1384 چیزی معادل 8/12 هزار میلیارد تومان بوده که این رقم در سه‌ماهه سوم سال 1388 به حدود 5/23 هزار میلیارد تومان رسیده است. اما در همین دوره و در سال 1384 میزان بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی حدود 59/3 هزار میلیارد‌تومان بالغ شده که همین شاخص در سه ‌ماهه ‌سوم سال 1388 به مرز 70/18 هزار میلیارد تومان رسیده است.

به نظر نویسنده این مقاله چنین آماری به خوبی گواهی است بر این ادعا که حربه ذخایر قانونی بانک‌ها نزد بانک مرکزی نمی‌تواند از عهده وظایف خود که یکی از مهم‌ترین آنها مهار نقدینگی است، برآید.

سرمقاله جهان صنعت توجه داده که: میزان نقدینگی کشور در سال 1384‌ حدود 921 هزار ‌میلیارد ریال بوده که این رقم در سه‌ماهه سوم سال 1388 به مرز 2171 هزار میلیارد ریال رسید، یعنی تقریبا بیش از 3/2 برابر شده است. اما سوال اساسی این است که چرا با وجود این افزایش دو برابری، باز هم معضل نقدینگی همچنان بخش‌های مختلف اقتصادی کشور را مانند بخش صنعت یا بازرگانی آزار می‌دهد؟

هدفمند کردن و مشکلاتش

مردم سالاری در سرمقاله خود نوشته یکی از این مسایل که فراموش شده، میزان صرفه جویی حاصل ازسهمیه بندی بنزین است. آقای احمدی نژاد می گویند اگر بنزین به شیوه قبل از سهیمه بندی توزیع می شد، به جای روزی 65 میلیون لیتر، شاهد مصرف روزانه 115 میلیون لیتر بنزین بودیم. اکنون پرسش اینجاست که مبلغ حاصل از این صرفه جویی چگونه صرف شده و به کجا رفته است؟

نویسنده به یاد آورده در آن زمان که سهمیه بندی بنزین آغاز شده بود و البته خبری هم از عرضه بنزین آزاد نبود، بر سرچگونگی بهره گیری از مبالغ حاصل از صرفه جویی بنزین دعوا بود! عده ای می گفتند مبالغ حاصل از صرفه جویی در مصرف بنزین باید صرف توسعه حمل و نقل درون شهری شود و عده ای هم معتقد بودند در توسعه حمل ونقل ریلی برون شهری باید هزینه شود و حتی عده ای هم بر ضرورت بهره گیری از این مبالغ برای بیمه همگانی تاکید می کردند! اما سوال مهم این است که مبالغ حاصل از صرفه جویی درمصرف بنزین پس از سهمیه بندی، چگونه صرف شد؟

مردم سالاری نوشته وقتی در مورد موفقیت یک طرح سخن می گوییم و آن را با طرح جدیدی مقایسه می کنیم قطعا بایدتمام شاخص های مرتبط با آن را در نظر بگیریم. تنها در این صورت است که نگرانی ها کاهش می یابد و شاهد افزایش اطمینان و اعتماد مردم به طرح های اقتصادی خواهیم بود.

کدام الگو توسعه

سیدجواد سیدپوردر سرمقاله تهران امروز نوشته نمایندگان مجلس ماده‌ای دیگر از برنامه پنجم توسعه را تصویب كردند كه براساس آن دولت موظف شد با همكاری سایر قوا «الگوی توسعه اسلامی – ایرانی» كه مستلزم رشد و بالندگی انسان‌ها بر مواد حق و عدالت و دستیابی به جامعه‌ای متكی بر ارزش‌های اسلامی و انقلابی باشد را تا پایان سال سوم برنامه تدوین و جهت تصویب به مجلس ارائه دهد. یعنی قرار است این الگو نیز پس از تصویب در مجلس، مبنای تهیه برنامه ششم و برنامه‌های بعدی قرار گیرد.

به نوشته این مقاله با این وصف اگر بنا باشد برنامه پنجم از سال 90 شروع و تا سال 95 ادامه یابد. باید منتظر بود كه از سال 96 برنامه‌ای مبتنی بر الگوی توسعه اسلامی – ایرانی تهیه و اجرا شود. این در حالی است كه مطالبه رهبر معظم انقلاب برای تهیه و تدوین الگوی توسعه اسلامی – ایرانی مربوط به سال 86 است. یعنی بین مطالبه رهبری و اجرای آن 10 سال فاصله افتاده است.

تهران امروز به یاد آورده که رهبر در سال 86 گفته بود ما باید پیشرفت را با الگوی اسلامی – ایرانی پیدا كنیم. این برای ما حیاتی است. چرا می‌گوییم اسلامی و چرا می‌گوییم ایرانی؟ اسلامی به خاطر اینكه برمبنای نظری و فلسفی اسلام و مبانی انسان شناختی اسلام استوار است... و چرا می‌گوییم ایرانی؟ چون فكر و ابتكار ایرانی، این را به دست آورده، اسلام در اختیار ملت‌های دیگر هم بود. این ملت ما بوده است كه توانسته است یا می‌تواند این الگو را تهیه و فراهم كند. پس الگوی اسلامی - ایرانی است.