بررسی روزنامه های صبح تهران؛ شنبه پانزده آبان

تیترهای اول

"ضعف اطلا ع رسانی در مورد هدفمندکردن یارانه ها" عنوان اول مردم سالاریاست، ایران از "كاهش قیمت محصولات 100 شركت" خبر داده، جام جم نوشته "ایران چک ها می مانند"، "رتبه‌ها در كسب و كارآسان" تیتر دنیای اقتصاداست، "72سال امید ایرانیان به زندگی" عنوان اصلی تهران امروز است و جهان صنعت نوشته "کالابرگ باز هم به کمک دولت می آید".

کیهان از قول مدیر صدا و سیما در تیتراول خود نوشته "جبهه استكبار مقابل ایران اسلامی خانه عنكبوت است"، رسالت از همین مقام نقل کرده "نتیجه انتخابات نتیجه شکست سیاست های اوباما است"، حمایت از "واکنش سازمان ملل به نقض حقوق بشر در آمریکا" نوشته، قدس نوشته "سازمان ملل خواستار توقف شکنجه در آمریکا شد"و روزنامه جمهوری اسلامی هم از "اعتراض شدید به دخالت عوامل سازمان یافته در جنایت های عراق" خبر داده است.

"تبادل سوخت تنها بر اساس بیانیه تهران" در صدر اخبار سیاست روزآمده و خراسان از "اختلاف انگلیس و فرانسه با آمریکا درباره پیشنهاد جدید تبادل سوخت" خبر داده است.

"روایت بهروزی از اصولگرا بودن احمدی نژاد" عنوان اصلی فرهیختگان است، خبر نوشته "علی لاریجانی تنها گزینه اصولگرایان"، "تاسیس حوزه عالی علمیه مخصوص فرهنگایان" گزارش اصلی آرمان است و آفرینش نوشته "نیابد از کارهای جزئی مردم غافل بمانیم".

گزیده مقالات

انتخابات آمریکا

رسالت در سرمقاله خود به تحلیل انتخابات میاندوره ای آمریکا و شکست دموکرات ها پرداخته و نوشته هر چند که تهدیدات اقتصادی عظیمی متوجه آمریکا بود، ولی باراک اوباما نبرد کوبنده‌ و سهمگینی در قبال این تهدیدات به نمایش گذاشت، و البته تلاش‌های او در مقابل مقاومت‌های کنگره ”کافی نبود“، و به رغم تمام مساعی بلیغ خود، در مقابل تندبادها کمر خم کرد.

به نظر این روزنامه اشتباه خواهد بود اگر کسی فکر کند که تنها پس از دو سال، و با گذر از مقاومت‌های خردکننده کنگره در مقابل ”تغییر“، آمریکایی‌ها از انتخاب دو سال پیش خود پشیمان شدند. و اشتباه است اگر گمان کنید که انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره رفراندومی علیه ”تغییرات“ اوباما و جناح دموکرات کنگره بود.

رسالت نوشته جمهوریخواهان یک بار، و همین اخیراً، شکست سهمگینی را متحمل شده بودند، و این رأی منفی به دموکرات‌ها، چیزی بیش از بازگشت تاب یا پاندولی نیست که از هر دو سوی نوسان خود گریزان است و اگر رهایش کنی و دیگر هلش ندهی، میل دارد که هم از چپ و هم از راست تبری جوید، و ”در نزدیک‌ترین نقطه به زمین آرام گیرد“ و از شر هر دو خلاص شود.

نویسنده مقاله در این جا تاکید کرده که میان این تحولات و رفت و آمد نیروهای سیاسی در سیاست ایرانی مشابهت‌هایی هست .

انفجارهای عراق

کیهان در سرمقاله خود به تحلیل انفجارهای اخیر عراق پرداخته و آن ها را "انفجارهای نیابتی" خوانده تا نشان داده باشد که هر کس عامل این انفجارها باشد تفاوتی ندارد و بلکه به نیابت از سوی قدرت هائی است که با دولت المالکی و به کار افتادنش مخالفت دارند.

سرمقاله کیهان انگشت اتهام خود را علاوه بر آمریکا به سمت سعودی گرفته و نوشته این دو کشور در صحنه انتخابات عراق علیرغم همه تلاشها دچار نوعی بلاهت سیاسی شدند. آنان طی سالهای گذشته و بخصوص طی 8 ماه گذشته، نظم فعلی عراق، نخست وزیری مالكی و ریاست جمهوری طالبانی را محصول طرحی ایرانی خواندند و از این طریق درصدد بودند كه ساختار جدید عراق را زیر سوال ببرند.

این روزنامه هوادار دولت نوشته جالب این است كه دو كاندیدای انتخابات- الوسی و ایاد جمال الدین- كه تبلیغات خود را روی ایرانی بودن ساختار عراق متمركز كرده بودند، رای نیاوردند! این در معنای گسترده تر یعنی اینكه نظم فعلی در عراق نهادینه و دایمی می شود.

و سرانجام این که با یك بررسی روی فضای سیاسی عراق و مواضع طیف های مختلف و مواضع آمریكایی ها، سعودی ها و... می توان با قاطعیت زیاد گفت كه انفجارهای هفته گذشته عراق انفجارهای نیابتی بوده كه بعثی ها و بقایای القاعده به نیابت از آمریكا و عربستان به اجرا گذاشته اند.

میهمان ناخوانده

چند روزنامه تهران در صفحه اول خود خبر از میهان ناخوانده ای داده و نوشته اند که جک استروا وزیر خارجه پیشین بریتانیا که زمانی پنج بار برای حل ماجرای هسته ای به تهران سفر کرد اینک نیز میهمان تهرانی ها خواهد بود اما نه دولت بلکه رییس مجلس علی لاریجانی و در نقش رییس هیات پارلمانی دوستی ایران و بریتانیا.

مجتبی‌نجفی در گزارش تهران امروز نوشته استراو همان وزیر امور خارجه‌ای بود كه به همراه همتایان آلمانی و فرانسوی‌اش بیانیه سعدآباد را در جریان مذاكره با حسن روحانی دبیر وقت شورایعالی امنیت ملی كشورمان امضا كرد. او اكنون به عنوان رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و انگلیس مجلس عوام بریتانیا منصوب شده است.

خبر نوشته جالب اینجاست كه استراو به خاطر بیانیه سعدآباد برای ایرانی‌ها چهره نام آشنایی است. بیانیه‌ای كه لاریجانی یكی از منتقدین جدی‌اش بود. استراو در دوره‌ای به ایران -احتمالا- خواهد آمد كه چند ماهی است حاكمیت چندین ساله حزب كارگر بر بریتانیا پایان یافته و محافظه‌كاران بریتانیایی زمام امور را در دست گرفته‌اند.

تهران امروز سخن جک استراو را در گفت‌وگو با ایرنا نقل کرده که گفته است ما اخیرا دعوت نامه‌ای از سوی مجلس شورای اسلامی ایران برای سفر هیاتی از اعضای گروه دوستی پارلمانی به تهران دریافت كرده‌ایم. این دعوت‌نامه از سوی پارلمان انگلیس پذیرفته شده و قرار است من به اتفاق «بن والاس»،نماینده مجلس عوام از حزب محافظه‌كار و دیگر رئیس مشترك گروه دوستی پارلمانی به جمهوری اسلامی ایران سفر كنیم.

روابط ایران و مصر

محمد مهدی مظاهری در سرمقاله آرمان نوشته به رغم اختلاف دیدگاه های ایران و مصر در موضوعات منطقه ای، از جمله روند سازش در خاورمیانه و ترتیبات امنیتی منطقه، دو کشور در برخی از مسائل اشتراک نظر دارند. عمده ترین مسئله ای که می‌توان از آن به عنوان پایه ای برای شروع همکاری های آینده دو کشور نام برد، مبارزه با تسلیحات هسته ای اسرائیل است.

نویسنده این مقاله با اشاره به قراردادی که اخیرا بین تهران و قاهره برای برقراری پرواز هوایی بین دو کشور صورت گرفت نوشته ایران و مصر در زمینه گسترش تسلیحات هسته ای و لزوم خاورمیانه عاری از تسلیحات هسته ای دغدغه های مشترکی دارند که این امر می‌تواند در برقراری مجدد روابط رسمی تهران - قاهره تاثیر گذار باشد. نیازهای امنیتی متقابلی که میان مصر و ایران ، خواه در منطقه خلیج فارس و خواه در کل خاورمیانه وجود دارد ، شاید مهمترین بخش این نیاز در تلاش دو کشور برای به کنترل درآوردن سلاح های هسته ای اسرائیل توسط جامعه بین المللی باشد.

سرمقاله آرمان تاکید کرده آمریکا در سایه تبلیغات رسانه های صهیونیستی، ایران و چند کشور عربی را متهم به تلاش برای رسیدن به این نوع سلاحها می‌کند، بدون آنکه از تسلیحات هسته ای و کشتار جمعی اسرائیل حرفی به میان آورد. این مسائل باعث شده که دو کشور بزرگ و تاثیر گذار در منطقه خاورمیانه، برای مقابله با تهدیدات هسته ای اسرائیل لزوم همکاری را یک امر حیاتی قلمداد کنند.

کاهش ارزش پول های ارزی

موسی غنی نژاد در سرمقاله دنیای اقتصاد با بررسی وضعیت اقتصاد جهانی در ماه های اخیر توضیح داده که اصرار کشورهای جهان برای کاهش نرخ پول ملی خود به منظور تشویق تولید ملی از طریق توسعه صادرات و ممانعت از واردات است. علت در گرفتن جنگ ارزی در وضعیت رکود فعلی اقتصاد جهانی نیز همین واقعیت است و اگر اقتصاد جهانی در وضعیت رونق کسب و کار قرار داشت مساله به‌گونه‌ای دیگر می‌شد.

این استاد دانشگاه در تشریح وضعیت فعلی اقتصاد ایران به این جا رسیده که : به جز بورس اوراق بهادار (بازار دارایی‌های مالی) تقریبا همه بازارها در وضعیت رکود یا نزدیک به رکود به سر می‌برند. با توجه به پایین آمدن شدید نرخ رشد تولید ناخالص داخلی از سال 1387 به این سو و افزایش تقریبا همزمان نرخ بیکاری می‌توان گفت که اقتصاد ایران در این سال‌ها گرفتار رکود جدی شده است. علت رونق بورس در چنین شرایطی حرکت گسترده نقدینگی عظیم ایجاد شده در چند سال اخیر به بازار دارایی‌های مالی به علت رکود در سایر بازارها از جمله بازار مسکن است.

سرمقاله دنیای اقتصاد تاکید کرده سیاست‌هایی مانند چند نرخی کردن یا دادن جوایز صادراتی و غیره ناکارآمدی خود را در همه کشور‌ها از جمله در ایران نشان داده و در عمل نتیجه‌ای جز اتلاف منابع و فساد نداشته است. کنار گذاشتن نرخ ارز یکسان بدترین استراتژی به لحاظ علمی و عملی است. از سوی دیگر، شکی نیست که سیاست کاهش نرخ ارز در وضعیت فعلی به معنای پایین انداختن سپر درجنگ ارزی است، اما در عین حال نباید تصور کرد که به صرف بالا بردن نرخ ارز همه مشکلات اقتصاد ایران حل خواهد شد.

و سرانجام این که: همزمان با اصلاح سیاست‌های ارزی باید در سایر عرصه‌های نظام اقتصادی نیز اصلاحات هماهنگ در جهت آزادسازی بازارها صورت گیرد تا بتوان موتور رونق اقتصادی پایدار را به طور مطمئنی به حرکت درآورد. سیاست‌گذاران اقتصادی آزمون سختی در پیش دارند، امید که با تکیه بر علم و دوراندیشی از این آزمون سربلند بیرون آیند.

آغاز هدفمند کردن و جراحی

سیاست روز در گزارش اصلی خود نوشته اصلاح قیمت ها سیاست روز ضرورت جراحی اقتصادی كه این روز ها با نام هدفمندی یارانه ها از آن نام برده می شود هر روز ابعاد جدی تری به خود می گیرد . به گونه ای كه مطابق برخی پیش بینی ها كمتر از دوهفته دیگر هدفمند شدن یارانه ها در سراسر كشور رسما آغاز می شود.

به نظر گزارشگر این روزنامه اقتصاد یارانه ای ایران طی ده ها سال ، توان اقتصادی ایران را چنان از میان می برد كه با وجود تولید وسیع نفت و كسب انبوه درآمدهای نفتی ، همه این درآمدها صرف یارانه اقتصادی می شد كه به تنبلی و یك جا نشینی و حتی پس روی عادت كرده بود . برابر آمار های موجود معادل نیمی از نفت و در آمدهای ارزی كشور بابت ناكارآمدی بنیه اقتصادی به صورت یارانه پرداخت می شده است.

سیاست روز نوشته پرداخت این رقم نه تنها بخش قابل توجهی از سرمایه های ملی را از سرمایه گذاری دور می كرد ، بلكه چهره ایی متفاوت از اقتصاد كشور نیز به نمایش می گذاشت . بدین معنی كه پرداخت میزان گسترده یارانه باعث شده است كه ناكارآمدی های مدیریتی و زیان های انبوهی كه سالیانه به خاطر نارسایی و نادرستی الگوهای مصرف در حوزه های كلان و خرد اقتصادی در جریان بوده است ، برای مردم و نخبگان اقتصادی شكل ملموسی پیدا نكند.

آموزش و پرورش دکان نیست

روزنامه جمهوری اسلامی در سرمقاله خود از تصمیم مجلس درباره تغییراتی در نحوه دریافت شهریه از مدارس انتقاد کرده و نوشته از عجایب اینكه رئیس مجلس نیز در برابر اخطار قانون اساسی نمایندگان به همین استدلال متوسل شد و گفت: "بنابر توضیح سخنگوی كمیسیون تلفیق و نماینده دولت، بحث خصوصی سازی در اینجا به معنای پول گرفتن از مردم نیست بلكه دولت باید متوسط هزینه‌ای كه برای افراد می‌كند را به این مدارس بدهد و از این، خصوصی شدن استنباط نمی‌شود.

این روزنامه برای آنكه این سخن رئیس مجلس شورای اسلامی با واقعیت منطبق شود، چاره‌ای جز این نیست كه معنای خصوصی‌سازی را تغییر دهیم و تعریف دیگری غیر از آنچه عرف از آن میفهمد برای آن وضع نمائیم. آنچه از عنوان خصوصی‌ سازی فهمیده می‌شود به زبان ساده "غیردولتی" بودن است. و آنچه معیار است و از قانون فهمیده می‌شود، خود متن قانون است نه توضیحات جنبی و حاشیه ای.

به نوشته روزنامه جمهوری اسلامی در شرایط كنونی كه هیچ قانونی برای گرایش یافتن دولت به سوی غیردولتی كردن مدارس وجود ندارد، مسئولان مدارس معروف به غیرانتفاعی هرچه میخواهند از اولیاء دانش آموزان می‌گیرند و اعتنائی به دستورالعمل‌های وزارت آموزش و پرورش ندارند، تصور كنید اگر ماده 26 تصویب شود چه بر سر اولیاء دانش آموزان خواهد آمد. آیا از دست دولت در آن شرایط كاری ساخته است؟

این روزنامه نتیجه گرفته اگر قرار است، طبق استدلال آقای رئیس مجلس، دولت متوسط هزینه‌ای را كه برای افراد می‌كند به مدارس غیردولتی شده بدهد، چرا مدارس را غیردولتی كنیم؟ همان هزینه را دولت برای مدارسی كه در اختیار خود دارد بكند و جامعه را نیز از مشكلات و عوارض منفی مدارس غیردولتی در امان نگهدارد.