بررسی روزنامه های صبح دوشنبه تهران – ۱۷ آبان

تیترهای اول

"اولین اصلاحیه قانون هدفمندی با چاشنی مخالفت" گزارش اصلی قدس است، مردم سالاری از زبان محمود احمدی نژاد نوشته "باید 5 میلیون نفر از استان تهران خارج شوند"، آفرینش و آرمان نوشته اند "سه میلیون نفر باید از تهران بروند"، خراسان نوشته "حداقل پنج میلیون نفر باید از استان تهران بروند"، تهران امروز از "اصرار بر کوچ پنج میلیون تهرانی" خبر داده و ابتکار نوشته "هشدار احمدی نژاد به تهرانی ها".

کیهان از قول لس آنجلس تایمز نوشته "ایران یک خط هم تغییر موضع نداده است"، روزنامه جمهوری اسلامی از "موافقت ایران با مذاکره با پنج به اضافه یک" نوشته و رسالت خبر داده "مالکی در نخست وزیری عراق ابقا شد".

"رای قاطع اصولگرایان به علی لاریجانی" تیتر اول خبر است و "اصلاح‌طلبان به‌دنبال خروج از كما" عنوان اصلی سیاست روز.

"افزایش زودهنگام مصرف انرژی" تیتر اول جام جم است، دنیای اقتصاد از "جنگ ارزی با بمب اتمی پولی" خبر داده و جهان صنعت نوشته "جنگ اقتصادی چین و آمریکا قاره ای شد".

گزیده مقالات

اوباما و مساله ایران

رسالت در سرمقاله خود ضمن اشاره به تلخی شکست اوباما از جمهوری خواهان در انتخابات میاندوره ای آمریکا نوشته در موضوع ایران نیز اوباما اشتباهات اسلاف خود را تكرار كرد. او به جای پذیرش واقعیت قدرت ایران به عنوان حلقه مفقوده همه راهبردهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای خاورمیانه، مقابله با آن را در فاز جدید ادامه داد و تغییر شكل سیاست خارجی ایالات متحده از جنگ به دیپلماسی را در خدمت سیاست‌های ضد ایرانی قرار داد.

به نوشته حشمت الله فلاحت پیشه در این مقاله موضوع ایران كماكان یك موضوع اساسی در سیاست خارجی ایالات متحده است. در حالی که ایران در خاورمیانه پرنوسان، كماكان به حضور و نفوذ خود ادامه می‌دهد. در نخستین موضع گیری‌های اوباما در آغاز ریاست جمهوری، چنین به نظر می‌رسید كه او می‌خواهد این واقعیت را به رسمیت شناخته و برای حل مشكلات منطقه‌، رویه‌ای همگرایانه را در پیش گیرد. اما خیلی زود جبر ساختاری در سیاست خارجی آمریكا، خود را به لبخندهای دیپلماتیك اوباما نیز تحمیل كرد.

سرمقاله رسالت به این نتیجه رسیده: طیف جمهوریخواهان حاكم بر مجلس نمایندگان و تقویت شده در مجلس سنا، در آینده طرح‌های خشن‌تری را علیه ایران تصویب خواهند كرد. آنها به دنبال آنند كه اوباما سیاست‌های اشتباه خود در قبال جمهوری اسلامی را ادامه دهد و اگر این شرایط فراهم شود، موضوع ایران از جمله دلایل شكست احتمالی دموكرات‌ها در آینده خواهد بود.

تلخی افغانستان برای آمریکا

روزنامه جمهوری اسلامی به بررسی سیاست های دولت آمریکا در مورد افغانستان پرداخته و نوشته موضوع مصالحه و مذاكره با طالبان با هر توضیحی كه صورت گرفته باشد برای آمریكا و متحدانش یك رسوایی به شمار می‌رود چرا كه آمریكا این گروه را منشأ تروریسم و از عوامل دخیل در زمینه سازی اقدام القاعده در انفجارهای نیویورك معرفی می‌كرد و اعطای امتیاز و مذاكره با این گروه، یك عقب نشینی خفت بار برای آمریكا و متحدانش تلقی می‌شود.

به نوشته این روزنامه دولت‌هایی كه سربازان خود را در معیت نظامیان آمریكایی به جنگ افغانستان فرستاده‌اند دچار به نوشته این مقاله بحران داخلی شدیدی شده‌اند. دولت‌های انگلیس، آلمان، كانادا، هلند، ایتالیا و دیگر كشورهای غربی حاضر در افغانستان اكنون به شدت از سوی افكار عمومی مردم خود تحت فشار هستند. مردم این كشورها خواستار بازگشت هرچه سریعتر نظامیان آن‌ها از افغانستان هستند تا بیش از این در راه این جنگ نافرجام و بیهوده قربانی نشوند.

سرمقاله روزنامه جمهوری اسلامی نتیجه گرفته غربی‌ها اكنون بر سر یك دو راهی بسیار دشوار در افغانستان قرار گرفته‌اند. از یكسو، از جانب ملت‌های خود به شدت تحت فشار قرار دارند تا نیروهای خود را از این باتلاق هولناك خارج سازند و از سوی دیگر از آن وحشت دارند كه با خروج از افغانستان، گروههای ضد غربی بر افغانستان حاكم خواهند شد و نه تنها تمامی رشته‌های آن پنبه خواهد شد بلكه اوضاع از زمان پیش از حمله به افغانستان نیز بدتر خواهد گردید.

پایان کار اوباما

کیهان در سرمقاله خود نوشته اوباما امیدوار بود مذاكره مستقیم با ایران از جانب تصمیم گیران در تهران به عنوان یك امتیاز تلقی شود و ایرانی ها حاضر باشند بابت آن چیزی بپردازند. در واقع هم كسانی در ایران سخت مشتاق بودند كه بگویند آمریكا یك گام برداشته و حالا نوبت ایران است كه گامی متقابل بردارد .

این روزنامه اصول الگوی راهنما ایران را بر اساس رهنمودهای رهبر جمهوری اسلامی چنین شرح داده: مذاكره با ایران یك امتیاز نیست؛ حتی یك تغییر هم نیست چرا كه آمریكا چاره ای جز قدم گذاشتن به مسیر گفت وگوی مستقیم با ایران نداشته است و دیگر این که هرگونه تغییر باید در عمل مشاهده شود. تا زمانی كه عملا در سیاست آمریكا درباره ایران تغییری رخ نداده، سخن گفتن از تغییر چیزی بیش از پنهان كردن فریبكارانه دست چدنی زیر دستكش مخملی نخواهد بود.

سرمقاله کیهان نوشته از دید اوباما اول كاری كه كرد این بود كه با ورود به مذاكرات مستقیم با ایران و جا انداختن آن به عنوان ابتكار عمل خود به یكی از مطالبات سنتی اروپا، روسیه و چین جواب داد. یكی از انتقادهای ثابت این بلوك ها (البته تا حدودی به استثنای روسیه كه هیچ وقت علاقه نداشته از نقش واسطه گری اش كم شود) از آمریكا همواره این بود كه اگر در دست یابی به یك راه حل دیپلماتیك برای مسئله ایران جدی است نباید از مشاركت مستقیم در مذاكرات فرار كند.

این جا تهران است

كمال بردبار در مقاله اصلی تهران امروز با اشاره به سخنان تازه رییس جمهور در مورد لزوم انتقال پنج میلیون نفر از تهران نوشته آقای احمدی‌نژاد مردمان صبور و هوشمند این شهر بزرگ سال‌هاست كه مشكلاتی را كه شما ذكر كرده‌اید تحمل كرده‌اند.توقعی ندارند جز آنكه ببینند و لمس كنند كه مسئولان‌شان برای حل مشكلات آنها در تكاپو هستند.آنها مردانی را كه كم حرف بزنند و پای عمل باشند دوست دارند.

در ادامه این مقاله خطاب به رییس دولت آمده طوری از10-12 میلیون جمعیت این شهر یاد می‌كنید كه گویی دهلی و توكیو و پكن واستانبول و مسكو را ندیده اید.یا همین نیویورك مشهوركه هرسال می‌روید.همه اینها متروپولیس‌هایی هستند با میلیون‌ها میلیون جمعیت و اكثر آنها بیشتر از تهران و هركدام با مشكلات ریز و درشت خودشان. راه حل‌های مشكلاتی كه شما برشمردید تقریبا در همه دنیا یكسان است. راه‌های كاهش ترافیك و بهبود آلودگی هوا مشخص است. شما كه خود تخصص ترافیك دارید. در همه دنیا با تقویت سیستم حمل و نقل شهری و به‌خصوص مترو ترافیك را كنترل می‌كنند و متعاقب آن آلودگی هوا را.

سرمقاله تهران امروز تاکید می کند آقای احمدی‌نژاد با مردم این شهر مهربان باشید. سخت است با اجبار به آنها دستور دهید تهران را ترك كنند. اینگونه با آنها طرف نشوید. مگر وقتی با اطمینان از زلزله در تهران سخن گفتید، مردم واكنشی نشان دادند؟ شاید می‌اندیشیدید كه مردم فردای صحبت شما كوله‌بار بردوش به سمت اطراف و اكناف ایران بزرگ می‌روند تا از خطر زلزله در امان باشند؟

تفکیک جرم سیاسی از امنیتی

دكتر‌محمود ‌آخوندی در مقاله ای در آرمان نوشته حد و مرز جرایم سیاسی با جرایم امنیتی باید مشخص شود و انگیزه در جرایم سیاسی مورد توجه قرار گیرد. جرم سیاسی پدیده‌ای است كه در تمام دنیا وجود دارد و در كشور ما نیز باید تعریف شود. تبیین عناصر تشكیل‌دهنده جرم سیاسی و ایجاد سیستم دادرسی ویژه در مورد این جرم‌ ضروری است، متاسفانه با گذشت بالغ بر 90 سال از پیدایش این عنوان در ادبیات حقوقی ما هنوز تعریفی از جرم سیاسی ارائه نكرده‌ایم و آیین دادرسی آن تدوین نشده است.

به نوشته این مقاله در دنیای امروز تقریبا جرم سیاسی رنگ باخته است. در حال حاضر وقتی شهروندان از زمامدار خود ناراضی باشند، رای نمی‌دهند، در نتیجه می‌بینیم كه در كشورهای دموكراتیك، اصولا جرم سیاسی واقع نمی‌شود. جرایم سیاسی از جرایم امنیتی باید تفكیك شود، نگرانی حكومت‌ها از این است كه با تعریف جرم سیاسی، بسیاری از جرایم كه اصطلاحا جرایم امنیتی هستند نیز در قلمرو جرم سیاسی قرار گیرند و در واقع، این یكی از نقاط ضعف است.

این استاد حقوقدان در مقاله آرمان تاکید کرده هر جرمی كه با نیت خیر و برای منفعت عمومی جامعه صورت گیرد، جرم سیاسی است، رسیدگی به جرایم سیاسی اولا باید در دادگاه‌های دادگستری صورت گیرد، نه دادگاه‌های اختصاصی مانند دادگاه انقلاب، ویژه روحانیت و نظامی. ثانیا باید رسیدگی به صورت علنی باشد و در هیچ فرضی نمی‌توان جلسه رسیدگی به جرایم سیاسی را به صورت غیرعلنی برگزار كرد.

سرانجام نویسنده نتیجه گرفته شاه‌بیت اصل 168 قانون اساسی، حضور هیات منصفه در رسیدگی به جرایم سیاسی است. البته هیات منصفه‌ای كه متشكل از برگزیدگان ملت و معتمدین جامعه باشد زیرا اگر اعضای هیات منصفه منصوب دولت باشند، دیگر نماینده وجدان عمومی جامعه نخواهند بود و در واقع ارزش و كارآیی خود را از دست می‌دهند. اعتبار هیات منصفه به رای مردم است، اعضای هیات منصفه محاكم سیاسی باید افرادی آگاه بوده و از نظر دانش، میهن‌پرستی و اشراف به مفهوم جرم سیاسی در سطح بالایی قرار داشته باشند.

یک بام و دو هوا و تفکر سرمایه‌داری‌

نیما پورنیک‌ در سرمقاله جهان صنعت به سخنان مشاور اقتصادی احمدی نژاد اشاره کرده که در یک برنامه تلویزیونی پولدارها، ملاکین و... نوک پیکان نقد مجری و پژویان قرار داشتند که بنابر گفته‌های ایشان، حقوق اقشار آسیب‌پذیر را می‌خورند، آن هم به چه وسیله‌ای؟ با چندین خودرو لوکس!

نویسنده مقاله به طعنه نوشته خدا این فاصله طبقاتی و طبقه و تنفری که در حال ایجاد شدن بین طبقات جامعه ماست را از برخی کارشناسان نگیرد! بحث اقتصادی را کنار بگذاریم، به چه بهایی، از این فاصله طبقاتی و این نگاه پایین به بالا، برای توجیه نظرات خود استفاده می‌کنند تا به نوعی به این تفکر مشروعیت بدهند. تفکری که نه در شرع ما توصیه شده و نه عرف ایرانی و فرهنگ با سابقه آن ترویج چنین تفکری را می‌پسندد.

سرمقاله جهان اقتصاد اضافه می کند هدفمند کردن یارانه ها طرحی که خود مشروعیتش را از تفکر سرمایه‌داری اخذ کرده، با توجیهات اینچنینی و ترویج این نوع نگاه نسبت به سرمایه‌دار قرار است اجرا شود. ممکن است اجرای این طرح بتواند در کوتاه‌مدت به داد اقتصاد بیاید اما تاثیر این نوع تبلیغات که از رسانه‌ای چون رسانه ملی و در سخنرانی‌ها و ... تبلیغ و ترویج داده می‌شود به سادگی از بین نخواهد رفت.

تجزیه توان ملی

مردم سالاری در سرمقاله خود نوشته کشور ما حوزه سیاست به شدت توان ملی و نیروهای فکری جامعه را تجزیه کرده است. در حالی که یکی از کارکردهای اصلی علم سیاست، ترکیب افکار جامعه و اجماع نخبگان برای رسیدن به اهداف ملی است و نه تجزیه نیروهای داخلی.

به نوشته این مقاله آمارهای موجود، متوسط هزینه ماهانه خانوارهای شهری در ایران را کمی بالاتر از هشت میلیون ریال و متوسط درآمد را 7.8 میلیون ریال یعنی 12500 دلار اعلام کرده است. رکورد سوئیس با بیش از 40000 دلار درآمد سرانه، ژاپن با بیش از 38000 دلار، نروژ با بیش از 36000 دلار و آمریکا با حدود 30000 هزار دلار نشان از فاصله معناداری دارد که ایران و ایرانی در مقایسه با شهروندان و کشورهای توسعه یافته با آن مواجه است.

سرمقاله مردم سالاری نوشته برای ترسیم شیب تدریجی منحنی تحولات فرهنگی، اقتصادی و سیاسی ایران تا پانصد سال آینده و رسیدن به "ایران 1900" ما به هدف گذاری ها و رویاهای بزرگ نیاز داریم. مردمانی با بیش از دویست سال میانگین عمر، با درآمد سالانه بیش از 200 هزار دلار، شهروندانی صد درصد دانشمند و توسعه یافته، و جهانی سازی فرهنگ و تمدنی چند هزار ساله و هزار و یک ویژگی ممتاز دیگر هدف های دور از دسترس و دست نیافتنی نیستند به شرط آن که ملت ایران گام های محکم خود را با آینده نگری و در روشنایی و با آگاهی کامل بردارد.

و سرانجام این که: از مهمترین منابع داخلی قدرت ملی که پیوستگی خاصی نیز با یکدیگر دارند روحیه ملی و افکار عمومی است. روحیه مردم ایران از فرهنگ کهن و باورهای عمیق دینی مردم این مرز و بوم ناشی می شود. نظام برنامه ریزی ملی باید جامع نگری و واقع گرایی لازم را هم گام با افزایش میانگین عمر جامعه به صورت ماتریسی و با کمک شبیه سازی های کامپیوتری، مونیتورینگ تمامی عوامل، منابع و نتایج محتمل، تحلیل های آماری و ریاضی بتواند با کمک علم آینده پژوهی منافع ملی کشور را در سطوح بلندمدت، میان مدت و کوتاه مدت به گونه ای تعریف و پیگیری کند تا به طور کامل زمینه های دستیابی به اهداف فراهم شود.