بررسی روزنامه های صبح شنبه تهران – ۲۲ آبان

تیترهای اول

"گزارش مبهم بانک مرکزی از نرخ رشد اقتصادی" عنوان اصلی قدس است، "جلوی افزایش قیمت ها را بگیرید" تیتر اول مردم سالاری است، دنیای اقتصاد از "نوبت گام دوم هدفمندی" خبر داده و جهان صنعت نوشته "نرخ رشد اقتصادی ایران گم شده ‌است".

کیهان از "شکست طرح های آمریکا در عراق" و انتخاب طالبانی مالکی به ریاست جمهوری و نخست وزیری عراق خبر داده است، حمایت "پایان هشت ماه بحران سیاسی در عراق" را با اهمیت دیده و رسالت از قول سید حسن نصرالله نوشته "حزب الله آماده جنگ نهائی با صهیونیست هاست".

سیاست روز در گزارش اصلی خود نوشته "بازی با اعداد مشكل ترافیك تهران را حل نمی‌كند"، خبر از "گشت پلیس اینترنت" گزارش داده، آرمان از زبان امام جمعه موقت تهران نوشته "نبابد به برخی از زندانیان مرخصی داده شود"، ایران از گفته های احمد جنتی این بخش را مهم دیده " بازداشت و محاکمه فتنه گران فراری به محض بازگشت به کشور" و ابتکار تاکید کرده "چشم تیزبین شورای نگهبان همه جا کار می کند".

تهران امروز از "توافق بر سر زمان مذاکرات هسته ای" نوشته و خراسان با گزارشی از تحریف نام خلیج فارس در گوانکجو پرسیده "کاروان ایران می‌ماند یا باز می‌گردد".

"حذف علوم انسانی قصد ما نیست" به نقل از ریییس قوه قضاییه عنوان اصلی آفرینش است، "انتظارات دو تن از مراجع شیعه از واتیکان و پاپ" تیتر اول روزنامه جمهوری اسلامی است و "فرستادگان پاپ در قم" عنوان اصلی جام جم.

گزیده مقالات

اختیارات رییس جمهور کم است؟

صادق زیبا کلام در مقاله ای درروزنامه خبر در پاسخ به این سوال که آیا رییس جمهور نیاز به اختیارات بیشتری دارد نوشته از شش رییس جمهور پیشین تنها هاشمی رفسنجانی بود که اختیارات را کافی دانست اما باید پرسید آیا برداشت چهار رییس جمهور دیگر درست بود و هست و قدرت رئیس‌جمهور در ایران کم است؟

نویسنده مقاله با اشاره به این که مشکل اساسی آن جاست که فاصله میان اختیارات رییس جمهور و فرد اول نظام که رهبری باشد، قابل قیاس نیست نوشته قانون اساسی «مسئولیت اجرای قانون اساسی» را برعهده رئیس‌جمهور گذارده اما هیچ سازوکاری تعریف نشده که او این وظیفه را چگونه باید به انجام برساند. در حالی که در نظام‌های دموکراتیک به قوه مجریه اختیارات لازم داده شده تا بتوانند کشور را اداره کند اما این اختیارات با اصل پاسخگویی همراه شده است.

این استاد دانشگاه در مقاله خبر تاکید کرده احمدی‌نژاد در چارچوب همان قوانین و مقرراتی عمل می‌کند که سلف او خاتمی عمل می‌کرد. علی‌رغم همه این‌ها، قدرت وی کجا و قدرت «سیدمظلوم» کجا؟! احمدی‌نژاد همانند اتومبیلی 8 سیلندر و دو دیفرانسیل است که کوه و صخره را در می‌نوردد، و خاتمی همچون ژیان و یا فولکس واگنی بود که روغن‌سوزی هم پیدا کرده بود.

مقاله خبر با این سئوال پایان می گیرد که چرا هاشمی رفسنجانی از کمبود قدرت شکایت نکرد. شاید دلیل آن این بود که برخلاف احمدی‌نژاد یا خاتمی که نقش حیاتی در سال‌های نخست انقلاب و در تمامی دهه 1360 در شکل‌گیری و به وجود آمدن نظام جمهوری اسلامی ایران نداشتند، هاشمی‌رفسنجانی در حقیقت و در اصل یکی از معماران و طراحین اصلی نظام جمهوری اسلامی ایران بود. و شاید هم همه این‌ها تصورات ما باشد و هاشمی‌رفسنجانی دلایل دیگری داشته باشد چرا هرگز بیان نکرد که اختیارات رئیس‌جمهور کم است.

نبرد ارزی چین و آمریکا

محمود صدری در سرمقاله دنیای اقتصاد به آشکار شدن نبرد ارزی آمریكا و چین اشاره کرده و نوشته ارزش پول چین و آمریكا مدام رو به كاهش است و آمریكا و چین یكدیگر را به دستكاری در نرخ ارز متهم می‌كنند. اما حالا دیگر قابل كتمان نیست كه حتی اگر چینی‌ها ارزش یوآن را به‌صورت مصنوعی پایین نیاورده باشند، ناتوانی 400 میلیون چینی از ورود به بازار جهان مازاد صادراتی انبوهی ایجاد كرده است.

به نوشته این مقاله نكته عبرت‌آموز در سرسختی دولت‌های آمریكا و چین این است كه هر دو دولت، در زمینه مداخله در اقتصاد داخلی از پیشینیان خود تندروتر هستند. دولت دموكرات آمریكا، دوسال پیش برنامه اقتصادی خود را با بسته‌های حمایتی برای نجات بنگاه‌های ناكارآمد و ورشكسته آغاز كرد. دولت هوجینتائو نیز از هشت سال پیش پاره‌ای برنامه‌های اصلاحی دولت‌های قبلی چین را متوقف كرده و بر دامنه مداخله دولت در اقتصاد افزوده است.

دنیای اقتصاد نوشته حالا دو دولت كه در عرصه داخلی مداخله‌گرند، در عرصه جهانی رودرروی هم ایستاده‌اند و هر یك اصرار دارند سیاست حمایت‌گرایی خود را موجه و انجام همان كار توسط رقیب را ناموجه نشان دهد. اما تا زمانی كه اراده مداخله‌جویی این سیاستمداران شكسته نشود، در برهمین پاشنه خواهد چرخید: دیروز تعرفه‌ها، امروز ارزها و فردا لابد موضوعی دیگر.

شکست آمریکا در انتخابات عراق

کیهان در سرمقاله خود مدعی شده که توافق گروه های سیاسی عراق و انتخاب رییس جمهور و روسای دو قوه آن کشور شکست آمریکاست چرا که مقامات آمریكا و عربستان طی ماههای گذشته تلاش زیادی كردند تا به نام «عبور دادن عراق از طایفه گرایی» و « تحكیم پایه های ملیت عراقی» مقدمات مذهب زدایی از قوانین و سیستم حكومتی را فراهم نمایند. آنان همزمان با حتمی خواندن نخست وزیری علاوی، پیشاپیش دولت او را دولتی سكولار می خواندند.

این روزنامه ادعا کرده آمریكایی ها اینک روی مقام ریاست شورای سیاست گذاری مانور می کنند در حالی که هیچكس هیچ تعهدی به علاوی نداده و براساس برخی از گمانه زنی ها این شورای عالی با حضور نزدیك به 15 نفر از مقامات ارشد عراق شامل شوراهای ریاست جمهوری، مجلس، دولت، فرمانده ارتش و... تشكیل می شود و ریاست جلسات آن با نخست وزیر می باشد.

کیهان در اصرار برای شکست خورده نشان دادن آمریکا نوشته جالب تر این است كه آمریكایی ها در تبلیغات رسانه ای خود مدعی شدند:«شیعیان و كردها نتوانستند نجیفی را از ریاست پارلمان حذف كنند» و افزوده اند: «ایران در این موضوع ناچار به نرمش شد» این در حالی است كه از ابتدا حرف كردها و شیعیان این بود كه یكی از اعضای فهرست العراقیه بعنوان رئیس مجلس انتخاب شود.

شرایط اتحاد اصولگرایان

ابتکار در سرمقاله خود نوشته سالهاست اصولگرایان، تنها وارثان سپهر سیاست ایران اند. مجلس، دولت و شوراها دردست آنان است، فرصت انتخابات، تنها بزنگاه حضور اصلاح طلبان می‌باشد. حدود یک دهه است که رقیب دیرینه اصولگرایان فقط در مواقع انتخابات، فرصت حضور می‌یابد . حضوری که برای آنان با ناکامی همراه بوده است، ولی برای رقیب خوش یمن و با برکت بود. رقابت این دو رقیب، همواره عامل نشاط و پویایی ساحت سیاست بود. بقاء اصولگرایان به حضور اصلاح طلبان معنا پیدا می‌کرد.

به نوشته این روزنامه خبرهای روزهای اخیر مبنی بر سلسله نشست‌های بخشی از گروههای اصولگرا با دکتر احمدی نژاد، حکایتگر این مهم است. جالب است هرگاه جمعی گردهم آمده اند تا شاید زمینه وحدت فرآهم آورند، خود عامل تفرقه شده اند، چرا که سپهر اصولگرایی، قائم به یک گروه و چند نفر نیست. در شرایط کنونی، تعداد کسانی که خود را صاحب سهم در گفتمان اصولگرایی می‌دانند، قابل احصاء و شمارش نیستند.

ابتکار نتیجه گیری کرده در این وضع یا باید اختلافات درون گروهی که اکنون سر برآورده است به رسمیت شناخته شود و همگان آرایش جدید سیاسی را بپذیرند و به لوازم آن پایبند باشند یا به جای تلاش برای اداره بازی در یک نیمه زمین، همت خود را صرف بازگشت اصلاح طلبان نمایند.

مرحله دوم آغاز شد

تهران امروز در گزارش اصلی خود نوشته در آخرین ساعات پنج‌شنبه شب گذشته، یارانه نقدی سه استان باقیمانده كشور نیز به حساب سرپرستان خانوار واریز شد تا این مرحله از اجرای قانون هدفمندسازی یارانه‌ها نیز به اتمام رسیده باشد و 20 میلیون سرپرست خانوار در انتظار اجازه برداشت از حساب‌ها قرار بگیرند. در این شرایط فقط قدم نهایی برای اجرای این طرح بزرگ باقی مانده است.

به نوشته این روزنامه شمارش معكوس برای آغاز اصلاح قیمت‌ها آغاز شده اما شنیده‌ها حاكی از آن است كه آزادسازی قیمت‌ها از نیمه آذرماه انجام می‌پذیرد و در زمان آزادسازی قیمت‌ها، قیمت هفت حامل انرژی به یكباره افزایش پیدا می‌كند البته برخی نكات ذكر شده نیز حاكی از آن است كه 25 قلم كالای اساسی در جریان آزادسازی قیمت‌ها افزایش قیمت خواهند داشت.

تهران امروز تاکید کرده گمانه‌زنی‌ها از میزان آزادسازی قیمت حامل‌های انرژی در این ایام به اوج خود رسیده است اما دولت قصد دارد با استفاده از اصل غافلگیری، میزان آزادسازی و زمان آن را به طور ناگهانی اعلام كند تا به این طریق از آسیب‌های احتمالی آن بكاهد. در روزهایی كه اطلاعات هدفمندی یارانه‌ها به طور قطره‌چكانی به مردم ارائه می‌شود، سرانجام وزیر نفت تكلیف بنزین‌های ذخیره شده در كارت‌های سوخت را روشن كرد و گفت باقی مانده بنزین در كارت‌های سوخت بدون محدودیت زمانی با قیمت 100 تومان عرضه خواهد شد.

آماری که افشا نمی شود

جهان صنعت در گزارش اصلی خود نوشته گزارش بانک مرکزی از وضعیت اقتصادی ایران در حالی منتشر می شود که آمار نرخ رشد اقتصادی از سال 87 تاکنون همچنان نامشخص است.

به گزارش این روزنامه ابهام سه ساله در نرخ رشد، مبادلات 600 میلیارد دلاری کالا در چهار سال، کاهش 141میلیون بشکه‌ای تولید نفت، بدهی خارجی ایران 21 میلیارد دلار، رشد 45 هزار میلیارد تومانی نقدینگی، دارایی ارزی بانک مرکزی 65 میلیارد دلار و طلب 250 هزار میلیارد تومانی بانک‌ها بخشی از اخبار نماگرهای اقتصادی جدید بانک مرکزی است.

به نوشته جهان صنعت در گزارش قبلی بانک مرکزی با عنوان‌ خلاصه تحولات اقتصادی کشور در سال 88 نیز که در مهرماه منتشر شده بود، نرخ رشد اقتصادی سال‌های 87 و 88 اعلام نشده بود. و تحقق نرخ رشد تولید ناخالص داخلی 3/2 درصد با نفت و 7/2 درصد بدون نفت در سه ماهه دوم سال 87 قید شده بود درحالی که هدف نرخ رشد متوسط برنامه چهارم توسعه هشت درصد و نرخ مصوب سال 87 برابر 4/8 درصد بوده است.

جای خالی رشد اقتصادی

نرگس حسین‌پور در سرمقاله جهان صنعت نوشته اقتصاددانان می‌گویند رشد اقتصادی نبض پیشرفت یک کشور محسوب می‌شود؛ پیشرفتی که برای رسیدن به آن باید براساس برنامه و مطابق با زمان مشخص حرکت کرد و این امر برعهده قوه اجرایی است که آن را راهبری می‌کند.

به نوشته این مقاله در ایران این سیاست‌ها را برنامه‌های توسعه‌ای و سند چشم‌انداز مشخص می‌کنند، دولت باید براساس سیاست‌های کلی برنامه چهارم رشد اقتصادی یک ساله خود را به نحوی تنظیم کند که بتواند اهداف چشم‌انداز 20 ساله را محقق کند اما با وجود اظهارات دولت مبنی بر افزایش رشد اقتصادی جای عدد رشد اقتصادی در نماگرهای بانک مرکزی خالی است.

جهان صنعت یادآور شده رییس‌جمهور بارها در سخنرانی و مصاحبه‌های خود اعلام کرده که رشد اقتصادی کشور در حال افزایش است؛ این در حالی است که برخی اظهارات از سوی مسوولان اقتصادی از جمله سخنگوی اقتصادی دولت از کاهش شدید این نرخ خبر می‌دهد. هنوز مشخص نیست که کدام اظهارنظرها را باید پذیرفت اما آنچه مسلم است اینکه وقتی آمارهای رسمی سکوت اختیار می‌کنند، چگونه می‌توان گفت که وضعیت اقتصادی کشور رو به بهبود است؟