ایران در هفته ای که گذشت؛ ۵ آذر ۱۳۸۹

موسوی و کروبی
Image caption گزارشها از سختگیری و محدودیت های تازه نسبت به رهبران مخالف دولت حکایت دارد

ادامه سخت گیری ها نسبت به رهبران مخالف دولت، واکنش ها نسبت به نامه مهدی هاشمی فرزند اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، ادامه اختلافات مجلس و دولت و پاره ای از رخدادهای تأثیرگذار بر روابط ایران با برخی از کشورهای جهان، بخشی از مهم ترین خبرهای ایران در روزهای گذشته بودند.

محدودیت های تازه برای رهبران مخالف دولت

روز شنبه ۲۹ آبان، میرحسین موسوی، یکی از رهبران مخالفان دولت در ایران، در پیامی کتبی خطاب به دانشجویان، بیماری اقتصاد ایران را ناشی از 'سیاست های من درآوردی و فساد عمیق' دانست؛ و حذف یارانه ها را در این شرایط، خسارت بار توصیف کرد.

آقای موسوی در مورد احتمال ایجاد "آشوب های ساختگی" پس از اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها و نسبت دادن آن به هواداران جنبش اعتراضی موسوم به "جنبش سبز" هشدار داد.

او با اشاره به تکیه مستبدان بر کسانی که چشم و گوش بسته از آنها فرمان می برند، تقدیس قدرت را 'بدترین جنبه جباریت' خواند، آن را با روش یکی از فرعون های مصر مقایسه کرد و ضمن انتقاد از تلاش حکومت ایران برای ایجاد ارعاب و تقدس بخشیدن به قدرت، از مخالفان دولت خواست که برای "گسترش آگاهی" بکوشند.

دو روز بعد، غلامحسین محسنی اژه ‌ای، دادستان کل کشور و سخنگوی قوه قضاییه، صدور بیانیه تازه در آستانه آذرماه توسط میرحسین موسوی را افزوده شدن برگ دیگری بر پرونده اعمال مجرمانه وی توصیف کرد و هشدار داد: "امثال این فرد اگر این رفتار خود را ادامه دهند با آنها برخورد خواهد شد."

روز سه شنبه دوم آذرماه، مأموران امنیتی از ورود میرحسین موسوی به مسجد امام زمان واقع در خیابان آزادی تهران، محل برگزاری مراسم ختم پدر دامادش، جلوگیری کردند. پیشتر نام او از آگهی ترحیم منتشر شده در روزنامه ها هم حذف شده بود.

همچنین در روزهای میانی هفته گزارشهایی از استقرار نیروهای امنیتی در برابر خانه مهدی کروبی منتشر شد. این نیروها که پیشتر، همزمان با عید قربان به مقابل ساختمان محل سکونت این رهبر مخالفان دولت اعزام شده بودند، این هفته هم بار دیگر در محل مستقر شدند و از ورود افراد به منزل آقای کروبی جلوگیری کردند.

نامه ای سرگشاده از زهرا رهنورد، استاد دانشگاه و از مخالفان دولت ایران خطاب به صادق لاریجانی، رئیس قوه قضائیه این کشور نیز در پایان هفته منتشر شد که در آن آمده بود: "ایران سر تا سر به زندانی بزرگ با شنود ها و تعقیب ها و مراقبت ها و محیط سرتاسر پلیسی تبدیل شده است."

در مقابل، روز پنجشنبه ۴ آذر، آیت الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران در جمع هزاران بسیجی استان تهران، بار دیگر اعتراضات پس از انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری را "فتنه پیچیده" خواند و به فتنه گرانی اشاره کرد که برای جاه طلبی خود و برای دست یافتن به قدرت "حاضر می شوند به مصلحت کشور و حقانیت یک راه پشت کنند".

Image caption رهبر ایران بار دیگر اعتراضات پس از انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری را "فتنه پیچیده" خواند

او ایستادگی در مقابل حقیقت پس از درک آن را ناشی از ظلمت دل و امر و نهی "فرعون درونی" افراد دانست.

نامه مهدی هاشمی

روز شنبه ۲۹ آبان، متن نامه مهدی هاشمی، فرزند اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس خبرگان و مجمع تشخیص مصلحت نظام، خطاب به غلامحسین محسنی اژه ای منتشر شد که در آن جریان حاکم به تلاش برای تضعیف رئیس مجلس خبرگان متهم شده بود.

مهدی هاشمی در جریان دادگاه های دسته جمعی متهمان وقایع پس از انتخابات سال گذشته ایران، بر پایه اقرار دیگران، به استفاده از اموال عمومی برای فعالیت انتخاباتی علیه محمود احمدی نژاد و عملکرد دولت او متهم شده و اکنون در خارج از کشور است.

او در نامه اخیرش آمادگی خود را برای حضور در یک دادگاه "مستقل و مصون از تحمیل های نیروهای امنیتی" اعلام کرد؛ اما با اشاره به افزایش فشارها توسط جناح حاکم برای برخورد فوری با او، نوشت: "بی شک هدف اینها شخص اینجانب نیست، بلکه هدف پدر مظلوم من است."

در واکنش به این نامه، دو روز بعد، غلامحسین محسنی اژه ‌ای، دادستان کل کشور و سخنگوی قوه قضاییه، از نامه ای بدون امضا، منتسب به مهدی هاشمی خبر داد و گفت که اگر وی برای رسیدگی به اتهاماتش در مدت مشخص شده در احضاریه خود به دادگاه مراجعه نکند، "به محض ورود بازداشت خواهد شد و حکم جلب دارد".

روز سه شنبه دوم آذر، ابراهیم رئیسی، معاون اول قوه قضاییه هم تأکید کرد که حکم جلب مهدی هاشمی صادر شده است و در صورتی که او به ایران باز گردد، "ضمن دستگیری روانه زندان می‌شود".

Image caption مهدی هاشمی بر پایه اقرار دیگران، به استفاده از اموال عمومی برای فعالیت انتخاباتی علیه محمود احمدی نژاد متهم شده است

از سوی دیگر عصر روز دوشنبه اول آذر، جمعی از اعضای فراکسیون خط امام مجلس ایران با اکبر هاشمی رفسنجانی دیدار کردند. او در این دیدار، تکیه بر ملت در داخل را تنها راه مقابله با دشمنان خارجی دانست و تأکید کرد که مهم ترین راه جذب همراهی و رضایت مردم، عمل به اصول قانون اساسی به ویژه فصل حقوق مردم و احساس امنیت در حوزه‌های قضایی، اجتماعی و اقتصادی است.

دولت و مجلس؛ ادامه اختلاف

روز شنبه ۲۹ آبان، عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان در جمع خبرنگاران داخلی اعلام کرد که "کارگروه مشترک شورای نگهبان، مجلس و دولت"، پیشنهاداتی را برای رفع اختلافات بین دو قوه مقننه و مجریه به رهبر ایران ارائه کرده است.

این کارگروه بنا به صلاحدید آیت الله علی خامنه ای، از چندی پیش به منظور چاره جویی در مورد اختلافات مجلس و دولت تشکیل شده است.

بنا به اظهارات آقای کدخدایی در صورتی که پیشنهادات این کارگروه تأیید شود، رئیس جمهوری حق خواهد داشت تا در باره نقض اصول قانون اساسی ازطرف سایر قوا، به آنها تذکر بدهد؛ فرصت استرداد لوایح بعد از تصویب کلیات لایحه در صحن مجلس، برای دولت فراهم خواهد شد و مجلس در مورد موضوعاتی چون نظارت استصوابی شورای نگهبان، شمول اختیارات رهبر، اختیارات مجلس خبرگان، وظایف و اختیارات مجمع تشخیص مصلحت نظام و مواردی که محل تامین مالی آن تعیین نشده است، حق قانونگذاری نخواهد داشت.

در واکنش به گفته های سخنگوی شورای نگهبان، سایت خبرآنلاین نزدیک به علی لاریجانی، رییس مجلس ایران نتایج بررسی های این کارگروه را "غیرمنتظره و بهت انگیز" و بیشتر تامین کننده نظرات دولت توصیف کرد.

روز بعد، محمد دهقان، از نمایندگان مجلس در "کارگروه" هم بخشی از گفته های آقای کدخدایی را خلاف بحث های مطرح شده و تصمیمات گرفته شده در کارگروه دانست.

همزمان نامه سرگشاده محمد حسن ابوترابی فرد، محمدرضا باهنر، احمد توکلی و محمد دهقان، چهار نماینده مجلس در این کارگروه خطاب به احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان در وب سایت خانه ملت، پایگاه اطلاع رسانی رسمی مجلس ایران، منتشر شد که در آن با اشاره به موارد اختلاف دولت و مجلس و استدلال های نماینده های مجلس در هر مورد، آمده بود که "دولت محترم در سال های گذشته، با تخلف از مفاد قوانین و در برخی موارد، امتناع از انجام وظایف قانونی، زمینه نامناسبی در روابط خود و مجلس شورای اسلامی ایجاد کرده است."

Image caption نمایندگان مجلس در نامه ای دولت را به تخلف از قانون متهم کرده اند

از سوی دیگر، روز سه شنبه دوم آذر، الیاس نادران نماینده تهران در مجلس، برای پاسخگویی به شکایت محمدرضا رحیمی معاون اول رئیس جمهوری در دادگاه حضور یافت. الیاس نادران پیش تر آقای رحیمی را به نقش داشتن در پرونده اختلاس بیمه ایران و استفاده از عنوان دکتر بدون داشتن مدرک دکترا، متهم کرده بود.

ایران و سایر کشورها؛ رخدادهای مهم هفته

در آغاز هفته اعلام شد که سران کشورهای حوزه دریای خزر با امضای تفاهم نامه ای مسائل امنیتی دریای خزر و همچنین امنیت زیست محیطی آن را مورد توجه قرار داده اند و توافق کرده اند که در دوره زمانی مشخص بررسی های لازم برای تعیین حدود حق حاکمیت پنج کشور عضو انجام شود.

همچنین اعلام شد که وزارت امور خارجه هند با احضار کاردار ایران در دهلی نو موضعگیری اخیر آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران درباره منطقه کشمیر را "دخالت در تمامیت ارضی و حاکمیت" کشور هند تلقی کرده و نسبت به آن اعتراض کرده است.

رهبر ایران پیشتر در پیام سالانه حج، همدردی و همراهی با ملت کشمیر را هم از جمله وظائف بزرگی خوانده بود که "متوجه خواصّ امت است."

روز شنبه ۲۹ آبان، سازمان مبارزه با مواد مخدر نیجریه اعلام کرد که مقصد نهایی ۱۳۰ کیلوگرم هروئین ضبط شده در بندر آپاپا در لاگوس، اروپا بوده است.

بنا به اظهارات مقام های نیجریه این محموله قاچاق به ارزش نزدیک به ده میلیون دلار در داخل محموله ای از قطعات خودرو ارسالی از ایران کشف و ضبط شده بود.

چند روز پیش از انتشار این خبر، نیجریه کشف یک محموله بزرگ سلاح ارسالی از ایران را به شورای امنیت سازمان ملل گزارش کرد.

روز پنجشنبه ۴ آذر، دادگاهی در نیجریه یک ایرانی به نام عظیم آقاجانی را که گفته می شود عضو سپاه پاسداران است، به دست داشتن در قاچاق محموله اسلحه توقیف شده در این کشور متهم کرد.

اتهام دیگر او تلاش برای صادر کردن این محموله غیر قانونی به گامبیا با همکاری سه شهروند نیجریه، اعلام شد.

دولت گامبیا روز سه شنبه روابط رسمی خود را با دولت ایران قطع کرد و به دیپلمات های ایرانی ۴۸ ساعت فرصت داد تا گامبیا را ترک کنند.

خبرگزاری رویترز به نقل از منابع خود در دولت گامبیا اعلام کرد که تصمیم به قطع رابطه با ایران به ماجرای ارسال سلاح به آفریقا ارتباط دارد. اما علاء‌الدین بروجردی، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران، در گفتگویی با خبرگزاری دولتی ایران- ایرنا، آمریکا و کشورهای متحدش و "صهیونیست ها" را مسبب قطع رابطه گامبیا با ایران دانست.

رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران هم گفت که حضور ایران در قاره آفریقا "به مذاق برخی کشورها خوش نمی آید." گامبیا، یکی از کوچک ترین کشورهای آفریقا، در غرب این قاره است و محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، یک سال پیش با سفر به این کشور بر توسعه روابط با گامبیا تاکید کرده بود.