روز جهانی مبارزه با ایدز و نگرانی از افزایش آمار مبتلایان در ایران

روز جهانی ایدز در چین
Image caption روز جهانی مبارزه با ایدز در چین؛ هر ساله در سراسر جهان به این مناسبت برنامه های مختلفی برگزار می شود

۲۲ سال است که روز اول دسامبر برابر با ۱۰ آذر را "روز جهانی مبارزه با ایدز" نامیده اند.

مقامات بهداشتی ایران امسال در آستانه این روز درباره خطر پنج برابر شدن مبتلایان به این بیماری به دلیل رفتار های پر خطر جنسی در این کشور هشدار داده اند.

مرضیه وحید دستجردی، وزیر بهداشت ایران چندی پیش در این مورد گفت: "آنچه برای ما خطر جدی است مسائل مربوط به ارتباطات غیر اخلاقی است که منجر به بیماری ایدز شده و پیش بینی می کنیم که با روندی که پیش رو داریم تعداد مبتلایان در چند سال آینده پنج برابر شود."

او پیش تر گفته بود که ۵۰ درصد افراد "خیابانی" در ایران به ایدز مبتلا هستند و این افراد می توانند سایرین را هم آلوده کنند.

خانم دستجردی از افزایش رفتارهای پر خطر جنسی ابراز نگرانی کرده و گفته بود که این موضوع باعث می شود که جامعه ایران در آینده با "آتشفشانی از بیماری ایدز" رو به رو شود.

خسرو منصوریان، بنیانگذار انجمن حمایت و یاری آسیب دیدگان اجتماعی، این اظهارات را مثبت ارزیابی می کند.

انجمن حمایت و یاری آسیب دیدگان اجتماعی (احیای ارزش ها) یک سازمان غیر دولتی و غیر انتفاعی است که در ایران فعالیت دارد و به زنانی که از همسر خود به بیماری ایدز مبتلا شده اند و فرزندان این زنان، پس از درگذشت همسر شان کمک های مالی و مشورتی می کند.

آقای منصوریان به بی بی سی فارسی گفت: "همین که یک مقام رسمی دولتی، آن هم یک وزیر زن، بعد از ۳۰ سال این دیوار مخوف سکوت را بشکند و در این فضای تاریک این واقعیت ها را بیان کند، جای امیدواری است."

به گفته آقای منصوریان، در پی هشدار وزیر بهداشت، سازمان ها و نهاد های مختلف برای اطلاع رسانی درباره بیماری ایدز فعال شده اند و حتی با انجمن آنها تماس گرفته اند.

خانم دستجردی در اظهارات اخیرش به مردم و به ویژه جوانان توصیه کرده است که خطر بیماری ایدز را جدی بگیرند و بدانند که جانشان در خطر است.

وزیر بهداشت ایران از جوانان این کشور خواسته که مسائل اخلاقی و بهداشتی را رعایت کنند و از خانواده ها هم خواسته است که مراقبت لازم را داشته باشند؛ اما به نظر می رسد اقدامات لازم جهت آموزش مردم و به ویژه نسل جوان در ایران هنوز به اندازه کافی انجام نشده است.

آموزش؛ مهم ترین ابزار مقابله با ایدز

بر اساس تحقیقی که صندوق کودکان سازمان ملل متحد، یونیسف، در مورد میزان آگاهی نوجوانان ایران درباره بیماری ایدز تهیه کرده است، یک سوم دختران نوجوان در ایران نمی توانند حتی یکی از راه های انتقال ویروس اچ آی وی، عامل بیماری ایدز را نام ببرند.

بر اساس این تحقیق که یونیسف آن را "ناامید کننده" توصیف کرده است، دختران و پسران نوجوان ایرانی خود را در معرض خطر بیماری ایدز نمی بینند.

عدم شناخت عوامل بیماری ایدز و نداشتن آگاهی کافی درباره شیوه های جلوگیری از ابتلا به این بیماری، بیش از هر چیز به مسئله محدودیت ها در زمینه مطرح شدن موضوع روابط جنسی مربوط می شود.

امروزه در جهان یاد دادن شیوه های جلوگیری از ابتلا به بیماری ایدز، به مهم ترین ابزار کنترل این بیماری تبدیل شده است.

منوچهر ثابتیان، پزشک ایرانی مقیم لندن، ضمن تاکید بر ضرورت آموزش به کودکان می گوید: "در انگلستان در سال های آخر دبستان تمام فیزیولوژی روابط جنسی برای دانش آموزان توضیح داده می شود و آموزندگان و معلمان موظف هستند درباره جدید ترین شیوه های جلوگیری از بارداری و روش های بهداشتی روابط جنسی را به دانش آموزان توضیح دهند."

به گفته آقای ثابتیان حتی در آفریقا هم که زمانی شاهد اپیدمی بیماری ایدز بوده ایم، در مناطقی که از نظر آموزشی و توزیع کاندوم قدم های خوبی برداشته شده است، ضریب مبتلایان به این بیماری کاهش پیدا کرده و آمار مبتلایان به ایدز رشد منفی داشته است.

اما در ایران به دلیل باورهای سنتی، آموزش روش های پیشگیری از ابتلا به بیماری ایدز، به ویژه برای کودکان و نوجوانان با چالش هایی همراه بوده است.

بیش از چهار سال پیش، جزوه های آموزشی درباره بیماری ایدز در بعضی از مدارس ایران توزیع شد، که در بخش شیوه های جلوگیری از ابتلا به این بیماری، به انتقال ویروس ایدز از راه رابطه جنسی اشاره شده بود و در آن هر نوع رابطه خارج از چارچوب ازدواج نهی شده بود.

با تغییر مدیریت ها، این جزوه ها جمع آوری شد و در عمل، آموزش دانش آموزان درباره ایدز متوقف شد.

آقای منصوریان به "خمیر شدن این جزوه ها" اشاره می کند و با تاکید بر نقش مهم معلمان می گوید: "در مدرسه های ما نه تنها مسائل جنسی آنگونه که باید آموزش داده نمی شود، بلکه فقط از شیوه ترساندن و ایجاد وحشت از رابطه جنسی استفاده می شود."

این در حالی است که در بخش دیگری از گزارش یونیسف آمده است که پسران با وجود داشتن اطلاعات بیشتر، همچنان به رفتارهای پرخطری همچون ارتباط با افراد مختلف و زنان خیابانی ادامه می دهند.

با توجه به هشدار های وزیر بهداشت، به نظر می رسد که مسئولان آموزش و پرورش در ایران باید محدودیت ها را کنار گذاشته و صریح تر از پیش، برنامه آموزش دانش آموزان درباره مسائل مربوط به روابط جنسی را در دستور کار قرار دهند.

نواخته شدن زنگ ایدز در مدارس ایران و برگزاری مسابقه ای برای دانش آموزان، بخشی از برنامه های امسال وزارت بهداشت برای دانش آموزان ایرانی در روز جهانی مبارزه با ایدز است.

روحانیون و آگاهی رسانی درباره ایدز

عباس صداقت، رئیس اداره ایدز وزارت بهداشت، ضمن تشریح برنامه های روز جهانی ایدز در مدرسه ها، از اطلاع رسانی عمومی در سطح شهر ها از طریق بیلبوردهای تبلیغاتی و نمایشگر های تلویزیونی خبر داده است.

او همچنین به اطلاع رسانی در خصوص بیماری ایدز در حاشیه نمازهای جماعت و خطبه های نماز جمعه در ایران اشاره کرده است.

آقای منصوریان نیز با اشاره به نقش موثر روحانیون در اطلاع رسانی درباره این بیماری، به بی بی سی فارسی گفت: "ما آنگونه که باید و شاید موفق نشده ایم که جامعه روحانیت را همصدا کنیم."

بیش از ۸۰ هزار مبتلا به ایدز در ایران

بر اساس آخرین آمار وزارت بهداشت ایران، تا اول مهر ماه سالجاری خورشیدی، ۲۱ هزار و ۸۹۰ مبتلا به بیماری ایدز در ایران شناخته شده اند.

به گفته خانم وحید دستجردی، آمار واقعی مبتلایان به ایدز، چهار برابر آمار شناسایی شده تخمین زده می شود؛ یعنی احتمالا بیش از ۸۰ هزار مبتلا به بیماری ایدز در ایران وجود دارد.

در حال حاضر بیشترین مبتلایان به ایدز در ایران معتادان تزریقی هستند و فقط هفت درصد ابتلا به این بیماری از راه رابطه جنسی بوده است.

دولت ایران در سال های اخیر با اجرای طرح های مختلف از جمله توزیع سرنگ رایگان در زندان ها و مناطقی که تعداد معتادان تزریقی زیاد بوده اند، تا حدود زیادی موفق به کاهش آمار مبتلایان به ایدز در میان معتادان تزریقی شده است.

اما تغییر نظرات دولت درباره مسائلی مانند کنترل جمعیت که تا پیش از این از سیاست های وزارت بهداشت بود، این نگرانی را به وجود آورده که آموزش روش های مقابله با ایدز و تبلیغ و ترویج وسایل پیشگیری از این بیماری از جمله کاندوم در ایران متوقف شود.

از سوی دیگر آقای ثابتیان با اشاره به اینکه در سال های اول انقلاب استفاده از کاندوم به وسیله برخی روحانیون حرام اعلام شده بود، ابراز امیدواری کرد که آگاهی مردم از مسائل اجتماعی و بهداشتی باعث شود که آنها با راهنمایی پزشکان، "همانطور که مانع رشد جمعیت شده اند"، راه های پیشگیری از این بیماری و استفاده از کاندوم را هم بیاموزند.

خانم دستجردی در ادامه هشدار های اخیرش درباره افزایش مبتلایان به ایدز در ایران گفته است: "البته ما بیماری را کنترل کرده ایم و تنها از جنبه های اخلاقی نگران هستیم که آن هم باید توسط مردم و نسل جوان رعایت شود."

مطالب مرتبط