ایران در هفته ای که گذشت؛ ۱۲ آذر ۱۳۸۹

افشا و انتشار برخی از اسناد محرمانه پیامهای دیپلماتیک آمریکا در ارتباط با ایران، و سوء قصد به جان دو فیزیکدان در تهران از مهمترین رخدادهای ایران در طول هفته گذشته بودند.

Image caption افشاگری‌های ویلی لیکس بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های جهان داشت

افشاگری تازه ویکی‌لیکس

در روزهای آغازین هفته ای که گذشت، برخی از روزنامه های آمریکایی و اروپایی اسناد و مدارک طبقه بندی شده ای را منتشر کردند که نشان می داد رهبران کشورهایی همچون اسرائیل، عربستان سعودی، قطر، بحرین و امارات متحده عربی، برنامه اتمی ایران را تهدیدی علیه موجودیت خود دانسته اند.

وبسایت ویکی لیکس، منبع افشای این اسناد، پیش تر اعلام کرده بود که قصد دارد بیش از ۲۵۱ هزار سند محرمانه را که بیشتر آنها پیام های دیپلماتیک سفارتخانه های آمریکا در کشورهای دیگر هستند، منتشر کند. وزارت امور خارجه آمریکا روز شنبه به ویکی لیکس هشدار داد که انتشار این اسناد غیرقانونی است وکاخ سفید روز یکشنبه با صدور بیانیه ای اقدام ویکی لکیس را به شدت محکوم کرد. اما روزنامه نیویورک تایمز این اسناد را "روایت محرمانه رابطه ایالات متحده با جهان در عصر جنگ و تروریسم" خواند.

بر اساس این مدارک:

- ملک عبدالله، پادشاه عربستان سعودی، پیشتر در گفتگو با مقام های کاخ سفید ایران را به ایجاد مشکل و بی ثباتی در منطقه متهم و به طور محرمانه آمریکا را به بمباران تاسیسات اتمی ایران تشویق کرده و گفته: "سر این مار را قطع کنید."

او در جریان یک ملاقات خصوصی با منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران، تأکید کرده که "شما فارسها حق دخالت در امور داخلی اعراب را ندارید."

- شیخ محمد زائد آل نهیان، ولیعهد ابوظبی و معاون فرمانده کل نیروهای مسلح امارات، هم پیشتر ایران را "تهدیدی علیه موجودیت" کشورش دانسته و به مقام های آمریکایی گفته بود اگر حمله هوایی نتواند تاسیسات اتمی ایران را نابود کند، واشنگتن باید آماده اعزام نیروی زمینی به ایران باشد.

- مئیر داگان، رئیس سازمان اطلاعاتی اسرائیل (موساد)، در ماه اوت سال ۲۰۰۷ در دیدارش با نیکولاس برنز، معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایالات متحده در دوره ریاست جمهوری جورج بوش، گفته که باید اقداماتی برای تحریک به تغییر رژیم در ایران انجام شود، احتمالا با کمک جنبش های دانشجویی طرفدار دموکراسی و گروه های قومی که مخالف رژیم حاکم هستند. اما نیکولاس برنز بر خط مشی آمریکا مبنی بر پیگیری مسیر دیپلماتیک و افزایش فشارها بر ایران از طریق تحریم ها تأکید کرده است.

Image caption پادشاه عربستان از جمله شخصیت‌هایی بود که اظهارنظرشان در مورد ایران خبرساز شد

- ایهود باراک، وزیر دفاع اسرائیل، در ملاقات با نمایندگان کنگره آمریکا در ماه ژوئن سال ۲۰۰۹ گفته که برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح اتمی تنها بین ۶ تا ۱۸ ماه وقت باقی مانده است.

- دولت آمریکا سال گذشته با راه اندازی یک برنامه جاسوسی درباره بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد، و نمایندگان کشورهای عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد به ویژه می خواسته است بداند که موضع بان کی مون درباره ایران و نیز موضع چین و روسیه درباره تحریم ایران و وضع حقوق بشر در ایران چیست.

- رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا، ماه فوریه گذشته در ملاقات با فرانکو فراتینی، وزیر امور خارجه ایتالیا در رم، به کشورهای اروپایی هشدار داده که اگر از برنامه اتمی ایران جلوگیری نشود ممکن است اسرائیل به ایران حمله کند.

- جفری آدامز، سفیر پیشین بریتانیا در تهران در نوامبر سال ۲۰۰۷، به رایان کراکر سفیر وقت آمریکا در بغداد گفته است که ایران از یک طرف آمریکا را دشمنی "مصمم" بشمار می آورد، اما از طرف دیگر این کشور را آسیب پذیر و فاقد توانایی حمله نظامی می داند.

- بخش ایران در کنسولگری آمریکا در دوبی، زمستان سال گذشته درباره انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری ایران اظهار نظر کرده که "سطح مشارکت بی سابقه بوده و تقلبی سیستماتیک در شمارش آرا صورت گرفته با این هدف که در همان مرحله اول پیروزی بزرگی برای احمدی نژاد ساخته شود" و نتیجه گرفته که جدال میان تندروهای حکومت ایران و جنبش اعتراضی موسوم به جنبش سبز احتمالا در کوتاه مدت به فرجامی قاطع برای هیچکدام از دو طرف منجر نخواهد شد.

در واکنش به انتشار این اسناد، روز دوشنبه ۸ آذر، هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا ضمن محکوم کردن اقدام ویکی لیکس، پیام های دیپلماتیک افشا شده را نشان دهنده جدی بودن خطر ایران در نگاه بسیاری از کشورهای منطقه ارزیابی کرد.

او پس از دیدارش با احمد داود اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه، در یک کنفرانس خبری در واشنگتن گفت: "در هر جلسه ای که در سراسر جهان شرکت می کنم چیزی که مطرح می شود نگرانی درباره اقدامات و مقاصد ایران است."

Image caption رئیس جمهوری ایران انتشار اسناد محرمانه آمریکا را "شیطنت" خواند

اما محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهوری ایران در گفتگو با خبرنگاران داخلی و خارجی گفت: انتشار اسناد ویکی لیکس یک شیطنت است و تاثیری در روابط ما با کشورها نخواهد گذاشت. ما اعتبار حقوقی و قانونی برای این اسناد قائل نیستیم و این را یک بازی بی ارزش می دانیم.

او تاکید کرد "این اسناد آنقدر بی ارزش هستند که حتی آدم نباید وقتش را تلف کند که آنها را مرور کند".

روزنامه آرمان هم انتشار این اسناد را جنجال آفرین توصیف و افشاگری سایت ویکی لیکس را بیشتر به ضرر دولت امریکا ارزیابی کرد تا به نفع این کشور.

سوء قصد نسبت به فیزیکدانان

روز دوشنبه ۸ آذر، بین ساعت ۷ و ۸ بامداد، مجید شهریاری و فریدون عباسی دوانی، استادان فیزیک دانشگاه شهید بهشتی (ملی) در شمال تهران که به همراه همسران خود در دو اتومبیل جداگانه عازم محل کار خود بودند در دو محل مختلف هدف سوء قصد موتورسواران ناشناس قرار گرفتند.

موتورسواران با چسباندن بمب به بدنه اتومبیل های آنان، دو خودرو را منفجر کردند. در یک حادثه دکتر مجید شهریاری کشته و همسرش مجروح و در حادثه دیگر، دکتر عباسی و همسرش زخمی شدند.

ساعاتی پس از حمله به دو فیزیکدان ایرانی، محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری ایران با تأکید بر نقش داشتن دولت‌های غربی و اسرائیل در این سوء قصدها از مسئولان امنیتی خواست تا هرچه سریع تر عوامل این اقدام را معرفی کنند. دفتر ریاست جمهوری هم با صدور اطلاعیه ای امکان حمایت عاملان ترورها از سوی سازمان اطلاعات خارجی بریتانیا (ام آی ۶) را مطرح کرد.

شامگاه سه شنبه ۹ آذر، آقای احمدی نژاد بار دیگر در شهر ساری "صادر کنندگان قطعنامه علیه ملت ایران" را مقصران سوء قصدهای اخیر دانست و در توضیح این اتهام گفت که اسامی سوء قصد شوندگان، در قطعنامه های شورای امنیت به عنوان "تحریم شدگان" ذکر شده است.

قطعنامه شماره ۱۷۴۷ شورای امنیت، فریدون عباسی دوانی را به عنوان "دانشمند ارشد وزارت دفاع و مرتبط با انستیتو فیزیک کاربردی" ایران مشمول تحریم قرار داده است.

مجید شهریاری هم عضو هیات نمایندگی ایران در برنامه علمی سزامی (طرح مرکز تابش سنکروترون خاورمیانه مستقر در اردن) بود که تعدادی از کشورهای منطقه، از جمله اسرائیل در آن مشارکت دارند. چند ماه پیش، مسعود علیمحمدی، دیگر عضو هیات نمایندگی ایران در این برنامه علمی نیز ترور شد و هنوز انگیزه و عوامل قتل او مشخص نشده اند.

مسئولیت سوء قصد به جان دو فیزیکدان ایرانی در این هفته را هم هیچ گروهی بر عهده نگرفت؛ اما رادیو دولتی ایران این سوء قصدها را به "عوامل مزدور صهیونیستی" نسبت داد و خبرگزاری فارس نوشت: "آمریکا و رژیم صهیونیستی امروز دو استاد دانشگاه را ترور کردند."

تلویزیون دولتی ایران اعلام کرد "دشمنان" جمهوری اسلامی که متوجه بی تاثیر بودن تحریم های اقتصادی شده اند، "همچون گذشته از حربه ناکارآمد ترور استفاده کرده اند." و خبرگزاری فارس انگیزه ترور این دو نفر را ناامیدی "عوامل" آمریکا و اسرائیل از انتقال و فرار مغزهای ایران به خارج دانست.

صبح روز سه شنبه نهم آذر ماه، جمعی از اساتید، دانشجویان و کارکنان دانشگاه شهید بهشتی به منظور محکوم کردن سوء قصدها در مقابل مسجد این دانشگاه تجمع کردند.

اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام سوء قصد به دو استاد دانشگاه را "اقدامی ناجوانمردانه از سوی دشمنان نظام جمهوری اسلامی" خواند و سعید جلیلی، دبیرشورای عالی امنیت ایران گفت: "استفاده از ترور نشانه استيصال و ناكامی دشمنان در استفاده از تحريم و ساير فشارها است."

روز بعد، روزنامه کیهان به نقل از روزنامه ایندیپندنت نوشت: "ترورها کار موساد، سیا و ام آی ۶ بود." نوشته ایندیپندنت در روز سه شنبه نهم آذر به تلاش همه جانبه این سه سازمان اطلاعاتی برای جلوگیری از "دستیابی ایران به سلاح هسته ای" اشاره داشت. ایران پیوسته بر صلح آمیز بودن کلیه فعالیتهای هسته ایش تأکید کرده است.

روز پنجشنبه یازدهم آذر، حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات ایران، بار دیگر سازمان های اطلاعاتی آمریکا، بریتانیا و اسرائیل را به دست داشتن در ترور دو فیزیکدان ایرانی متهم کرد و از دستگیری چند نفر به اتهام دست داشتن در این سوء قصدها خبر داد.

تحریم و مذاکره؛ هویج و چماق

Image caption تشییع جنازه آقای شهریاری روز چهارشنبه برگزار شد

صبح روز چهارشنبه دهم آذر ماه، جنازه مجید شهریاری، از محل دانشگاه شهید بهشتی تا امامزاده صالح تجریش، مکان خاکسپاری او، تشییع شد.

علی اکبر صالحی، معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، در مراسم تشییع جنازه این فیزیکدان، ترور او را با مذاکرات هسته ای جمهوری اسلامی که قرار است هفته آینده در ژنو برگزار شود مرتبط دانست و گفت: "این خبیثان پیش از مذاکرات پیش رو می خواستند شمه ای از گزند سیاسی خود را که همان چماق و هویج است نشان دهند."

در حالی که شورای عالی امنیت ملی ایران با ارسال نامه ای به کاترین اشتون، نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور خارجه و سیاست امنیتی، با برگزاری مذاکرات هسته ای ایران در ژنو و در هفته آینده موافقت کرده است، وزارت دارایی آمریکا این هفته بار دیگر ۱۰ شرکت و پنج مدیر آنها را به اتهام ارتباط با خطوط کشتی رانی و بانک ملت ایران مشمول مقررات تحریم ها قرار داد.

دولت آمریکا خطوط کشتی رانی جمهوری اسلامی و بانک ملت را پیشتر به اتهام پشتیبانی از برنامه "تسلیحات کشتار جمعی" ایران و انتقال محموله های نظامی این کشور تحریم کرده بود.

و در این ارتباط، روز چهارشنبه دهم آذر ماه، استوارت لیوی، معاون وزیر خزانه داری آمریکا در امور مبارزه با تروریسم و اطلاعات مالی، در جلسه علنی کمیته امور خارجه مجلس نمایندگان آمریکا گفت: "ایران به حاشیه نظام مالی بین المللی رانده شده و به طور فزاینده ای برای دسترسی به خدمات مالی پیشرفته ای که برای مدیریت درست یک اقتصاد مدرن ضروری است، با مشکل رو به روست."

ایران در حالی برای از سرگیری مذاکرات پس از چهارده ماه وقفه اعلام آمادگی کرده که از یک سو محمد نهاوندیان، رئیس اتاق بازرگانی ایران این هفته در "سمینار بررسی تنگناهای تجاری در شرایط تضییقات بانکی و بین المللی" با اشاره به از سرگیری مذاکرات گفت که "باید لغو همه تحریم های اقتصادی به عنوان یک اصل غیرقابل صرفنظر مورد توجه مذاکره کنندگان ما قرار بگیرد،" و از سوی دیگر روزنامه کیهان نوشت که باید پای میز مذاكره به آنها تفهیم كرد اگر زبان نصیحت، راه سبعیت و تروریسم سرویس های جاسوسی آمریكا و انگلیس و رژیم صهیونیستی را نبست، تلافی و مقابله به مثل ممكن است و به بهترین وجهی به آنها شیرفهم كرد كه "اگر خانه ات از شیشه است، سنگ نینداز".