پایان مذاکرات در ژنو، ادامه گفت‌و‌گو در استانبول

مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ در ژنو پایان یافت و دو طرف توافق کردند که دور بعدی مذاکرات را در اواخر ماه آینده میلادی در استانبول برگزار کنند، هرچند در مورد دستور کار این دور از مذاکرات سخنان متفاوتی می گویند.

کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به خبرنگاران گفت که نمایندگان قدرت های جهانی با ایران به توافق رسیده اند که در استانبول در مورد "پیشنهادات عملی و راه های همکاری برای یافتن راه حلی برای نگرانی اصلی ما در مورد مسائل هسته ای" گفت و گو کنند.

اما سعید جلیلی، مذاکره کننده ارشد ایران در یک کنفرانس خبری به خبرنگاران گفت که برای مذاکره در مورد "همکاری حول نقاط مشترک" توافق کرده است، نه گفت و گو در مورد برنامه اتمی کشورش.

Image caption مذاکره کننده ارشد ایران می گوید که گفت‌وگو در چارچوب راهبرد دو مسیره را نمی‌پذیرد

کسری ناجی، خبرنگار اعزامی بی بی سی فارسی به ژنو می گوید که گوش کردن به سخنان دو طرف، شنونده را به این نتیجه می رساند که آنها تلقی کاملا متفاوتی از مسائل جهانی دارند.

به گفته او، اکنون روشن شده است که این مذاکرات هیچ پیشرفتی نداشته و طرفین نتوانسته اند مواضع خود را به هم نزدیک کنند.

گفتگوهای این هفته ژنو درحالی انجام شد که ایران اصرار می ورزید درباره مساله غنی سازی اورانیوم بحث نخواهد کرد، اما مقام های آمریکایی بر این نکته تاکید کرده اند که بخش اعظم گفتگوها صرف بحث درباره برنامه اتمی ایران شد.

فیلیپ کرالی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا روز سه شنبه در یک کنفرانس خبری در واشنگتن گفت: "حدود 75 درصد مباحثات در ملاقات های دیروز و امروز در مورد مساله اتمی بود. این چیزی است که در میان نگرانی های اصلی ما قرار دارد."

آقای کرالی همچنین گفت که ویلیام برنز سرپرست هیات آمریکایی در ژنو و همکارانش یکی دو فرصت برای بحث های مختصر و غیررسمی با هیات نمایندگی ایران داشتند اما او جزئیات بیشتری ارائه نکرد.

منابع نزدیک به گفتگوها به خبرگزاری های عمده جهان گفته اند که سعید جلیلی سرپرست هیات ایرانی از ملاقات اختصاصی با ویلیام برنز خودداری کرده است.

آقای کرالی گفت که آمریکا از اینکه در مورد برگزاری دور دیگری از گفتگوها توافق شده دلگرم شده است.

اما دیپلمات های غربی در گفتگو با خبرگزاری های عمده جهان از نتایج آن ابراز یاس کرده اند.

یک مقام ارشد آمریکایی که از او نام برده نشد به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت که انتظار آمریکا از گفتگوها پایین بود و نتایج هم از این انتظارات فراتر نرفت.

درخواست لغو تحریم‌ها

در این حال مسئولان حکومت ایران می گویند که مذاکراتش با قدرت های جهانی به شرطی موفقیت آمیز خواهد بود که تحریم های بین المللی علیه ایران لغو شود.

محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران که به اراک سفر کرده است، امروز سه شنبه ۱۶ آذر در یک سخنرانی گفت: "مذاکره با ایران تنها ‌با صداقت و پایبندی به قانون و احترام به حقوق قطعی ایرانیان و لغو تصمیمات غلط گذشته و تحریم‌‌ها و محدودیت‌ها ‌‌‌سودمند است."

او گفت که ایران تنها گفت و گو در جهت "حل مسائل پیچیده دنیا" را می پذیرد و افزود: "اگر آنها بخواهند دو باره با فریبکاری و دغل‌کاری از موضع دشمنی و بدون رعایت حقوق ایران مذاکره کنند، پاسخ جمهوری اسلامی ایران همان خواهد بود که قبلا اعلام شده است."

آقای جلیلی هم پس از پایان مذاکرات در ژنو، در جمع خبرنگاران گفت: "ما گفت و گو را در چارچوب راهبرد دو مسیره (تنبیه و تشویق) نمی پذیریم و آن را نفی می کنیم. این سئوال اساسی ای بود که ما داشتیم و در این گفت و گوها نیز آن را مطرح کردیم. آنها گفتند که می خواهند برای همکاری گفت و گو کنند".

هیأت ایرانی به سرپرستی آقای جلیلی در روزهای دوشنبه و سه شنبه، ۱۵ و ۱۶ آذر (۶ و ۷ دسامبر) در ژنو، در سه نشست با خانم اشتون و نمایندگان دولت های آمریکا، روسیه، بریتانیا، چین، فرانسه و آلمان گفت و گو کرد.

سخنگوی خانم اشتون و منابع دیپلماتیک غربی این گفت و گوها را "سازنده" و "خوب" توصیف کرده اند.

خانم اشتون در پایان مذاکرات امروز گفت: "نزدیک دو روز مذاکره جدی و با جزئیات داشتیم که بر موضوع برنامه اتمی ایران و ضرورت پایبندی این کشور به الزامات بین المللی متمرکز بود".

با توجه به اینکه بعضی از مسئولان حکومت ایران پیش تر اعلام کرده بودند که حاضر به گفت و گو در مورد برنامه هسته ای این کشور نیستند، یکی از خبرنگاران امروز در کنفرانس خبری رامین مهمان پرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران از او پرسید که چرا هیأت ایرانی در مذاکرات ژنو در این مورد مذاکره کرده است؟

آقای مهمان پرست در پاسخ به این سئوال گفت: "همانطور که قبلا اعلام شده بود، دستور کار مذاکرات بر اساس نامه ای بود که قبلا آقای جلیلی ارسال کرده بود و در این نامه به موضوعات مختلف بین المللی و جهانی که باید برای حل آنها همفکری و مشورت شود تأکید و اشاره داشت. اینکه در باره فعالیت های هسته ای در دنیای امروز صحبت شود و این صحبت بر اساس قواعد بین المللی و آن چیزی که به عنوان مقررات آژانس بین المللی انرژی اتمی باشد، به طور کلی می تواند به این موضوع کمک کند که همه کشورها باید به تعهداتش به خوبی عمل کنند".

مطالب مرتبط