مرجع تقلید خاموش میان منگنه

آیت الله وحید خراسانی
Image caption آیت‌الله وحید خراسانی در مورد مسائل سیاسی اظهارنظر نمی‌کند

اعتراض شدید الحن آیت الله حسین وحید خراسانی، از مراجع تقلید شیعه در قم، به احتمال نمایش بازی یک هنرپیشه تلویزیونی در نقش حضرت عباس انتقاد همزمان هواداران جمهوری اسلامی و مخالفان دولت را برانگیخته است.

محسن کدیور، پژوهشگر دینی و استاد مهمان مطالعات اسلامی در دانشگاه دوک در آمریکا در نامه ای که روز سه شنبه ۱۶ آذر (۷ دسامبر) در وبسایت شخصی خود منتشر کرده، از آقای وحید خراسانی پرسیده است: "در طول این سالیان، به ویژه در ربع قرن اخیر، بالاخص در این دو سال آیا هیچ غلط و مسئله ای مهم تر از مسئله یاد شده به حضرت آیت الله گزارش نشده که ارزش اعتراض علنی و اعلام خطر و نصیحت و تهدید آشکار مسئولان امر و دعوت جوانان غیرتمند به اعتراض محشرگونه داشته باشد"؟

از سوی دیگر پایگاه خبری الف، متعلق به احمد توکلی (نماینده اصولگرا و رئیس مرکز پژوهش های مجلس ایران) هم با انتشار یادداشتی از سکوت آیت الله وحید خراسانی در مقابل اعتراضات انتخاباتی سال گذشته و عدم حمایت او از مواضع حکومت در جریان این اعتراضات انتقاد کرده است.

آقای وحید خراسانی روز جمعه ۱۲ آذر (۳ دسامبر) در جمع گروهی از مبلغان گفته بود: "شنیده ام که می خواهند قمر بنی هاشم (حضرت عباس، یکی از پسران امام اول شیعیان) را به نقش هنرپیشه ها در آورند... خدا نکند چنین غلطی بکنند، آن وقت هر چه پیش آید و هر چه ما بگوییم، معذوریم".

این سخنان، اشاره به سریال "مختارنامه" تلقی شد که قرار بود در آن هنرپیشه ای در نقش حضرت عباس نشان داده شود.

آیت الله وحید خراسانی از مقلدان جوان خود خواست که در مراسم امسال روز تاسوعا، که بطور سنتی به ذکر یاد حضرت عباس اختصاص دارد، "محشر" به پا کنند و گفت: "مردم! بدانید که این نقشه ها برای این است که وقتی قمر بنی هاشم را به آن صورت نشان دادند، دیگر این سوز و گداز در روضه ها نخواهد بود".

مسئولان سازمان صدا و سیمای ایران پس از اعتراض آقای وحید خراسانی اعلام کردند که تصویر حضرت عباس در سریال "مختارنامه" پخش نخواهد شد، اما این تصمیم مانع از بروز واکنش های انتقادی به اظهارات آیت الله وحید خراسانی نشد.

''استبداد دینی"

محسن کدیور در نامه سرگشاده خود به آیت الله وحید خراسانی نوشته است که بازی هنرپیشه ها در نقش شخصیت های مذهبی در قالب تعزیه سابقه ای طولانی دارد و اگر کسی معتقد است که چنین کاری باید ممنوع شود، لازم است دلیل فقهی ارائه کند.

اما ایراد اصلی او به آقای وحید خراسانی، در واقع سکوت او در برابر برخوردهای حکومت جمهوری اسلامی با اعتراضات انتخاباتی سال گذشته است.

آقای کدیور که از حامیان جنبش اعتراضی ایران موسوم به "جنبش سبز" است، با اشاره به وقایع پس از انتخابات سال گذشته و دادخواهی زندانیان سیاسی و خانواده های آنها از مراجع تقلید، از آقای وحید خراسانی انتقاد کرده است که با نادیده گرفتن "ظلم" و "استبداد دینی" و پرداختن به توصیف فضایل امامان شیعه و امامزاده ها، از "تضییع اصول" غفلت کرده و به "فروع درجه چندم" پرداخته است.

آقای کدیور مسئولان حکومت ایران را به کشتن معترضان غیر مسلح، دروغ گویی، نقض عهد، خیانت در امانت، ایراد بهتان، اهانت و تحقیر مومنان متهم کرده و با اشاره به تصدی ریاست قوه قضائیه توسط صادق لاریجانی، داماد آیت الله وحید خراسانی، پرسیده است: "آیا قاضی القضاتیِ چنین نظامی و صدور احکام قضایی ظالمانه مصداق بارز معونت (یاری کردن) ظالمین نیست؟ راستی شاگرد و داماد محترم شما بر اساس کدام حجت شرعی قضاوت را به ثمن بخس، زائده سیاست کرده است؟"

مقامات ایران این گونه اتهامات را رد می کنند و می گویند که اعتراضات پس از انتخابات سال گذشته ایران نوعی تلاش برای سرنگونی حکومت بوده و برخورد با معترضان در چارچوب قانون انجام شده است.

آقای کدیور هشدار داده است که تمرکز مراجع تقلید تنها بر حفظ حوزه علمیه قم و "ظواهر شرعی"، بدون توجه به ضرورت "اقامه قسط" و رعایت حقوق مردم، می تواند "باقیمانده ایمان جوانان را نیز بر باد دهد".

'کدام زشت تر است؟'

در جبهه مقابل، هواداران جمهوری اسلامی هم در انتقادات خود به اظهارات اخیر آیت الله وحید خراسانی، به سابقه بازی هنرپیشه ها در نقش شخصیت های مذهبی در تعزیه اشاره کرده و نوشته اند که این امر "بی سابقه و غیر عادی" نیست؛ اما شباهت این انتقادات با انتقادات آقای کدیور در همین حد باقی می ماند.

به عنوان نمونه، نویسنده سایت الف گروهی از معترضان انتخاباتی سال گذشته را "آشوبگران سبزپوش" یا "اوباش سبز" نامیده و آنها را متهم کرده است که در جریان تشییع جنازه آیت الله حسینعلی منتظری در قم و وقایع روز عاشورا در تهران به مقدسات اسلام اهانت کرده اند و از آیت الله وحید خراسانی پرسیده است: "نمایش چهره حضرت عباس کار زشت تری است یا انجام آن اعمال پلید در روز عاشورای حسینی"؟

مخالفان دولت می گویند که مأموران حکومتی خشونت های روز عاشورای سال گذشته تهران را آغاز کردند و در جریان آن تعدادی از معترضان، از جمله علی موسوی، خواهرزاده میرحسین موسوی را به قتل رساندند.

سایت الف همچنین از آقای وحید خراسانی انتقاد کرده است که در جریان حمله دو سال پیش اسرائیل به غزه، مسلمانان را "راهنمایی و ارشاد" نکرده است.

آیت الله وحید خراسانی از مراجع تقلید سنتی در قم محسوب می شود که در مورد مسائل سیاسی اظهارنظر نمی کند و به گفته آقای کدیور به تئوری "ولایت فقیه" اعتقادی ندارد.

او شاگرد آیت الله سید ابوالقاسم خوئی بوده است و گفته می شود که درس خارج فقه او در حوزه علمیه قم از پر طرفدارترین درس هاست.

آقای وحید خراسانی در جریان سفر اخیر آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی به قم به دیدار او نرفت و ملاقاتی بین آنها صورت نگرفت.

مطالب مرتبط