'ایران بیشترین تعداد روزنامه نگار تبعیدی را دارد'

تصویر تعدادی خودکار بیک در یک لیوان

سازمان بین المللی گزارشگران بدون مرز در تازه ترین گزارش خود، ایران را برای دومین سال متوالی به عنوان کشوری با بیشترین روزنامه نگار تبعیدی معرفی کرد.

در این گزارش که امروز پنجشنبه (۳۰ دسامبر - نهم دی) منتشر شده است، که روزنامه نگاران ایرانی با ۳۰ روزنامه نگار تبعیدی بیشترین تعداد فرار روزنامه نگاران را به خود اختصاص داده و کشورهای آفریقای مرکزی نظیر اتیوپی و سومالی در رتبه های بعدی این طبقه بندی قرار دارند.

بنابر این گزارش، در سال ۲۰۱۰ در مجموع ۱۲۷ روزنامه نگار ناچار به ترک سرزمین خود شده اند که ایران به تنهایی نزدیک به یک چهارم این آمار را به خود اختصاص داده است.

در گزارش پاییز گذشته سازمان گزارشگران بدون مرز نیز از ایران به عنوان کشوری که اوضاع روزنامه نگاری و روزنامه نگاران در آن رو به وخامت است، یاد شده بود.

گزارشگران بدون مرز سازمانی بین‌المللی است که بر مبنای اصل ١٩ اعلامیه جهانی حقوق بشر و در دفاع از آزادی مطبوعات و بیان در ژوئن ۱٩٨٥ در فرانسه تاسیس شد.

این سازمان به شکل روزمره برای آزادی روزنامه نگاران و فعالان مطبوعاتی که به دلیل فعالیت حرفه ای خود زندانی شده اند مبارزه می کند.

روزنامه نگاری در سال ۲۰۱۰ از نگاه آمار

در گزارش جدید سازمان گزارشگران بدون مرز که تحت عنوان "بیلان آزادی مطبوعات" منتشر شده، آمار مختلفی از وضعیت حرفه روزنامه نگاری و خطرات متوجه آن در سراسر جهان ارایه شده است.

بنابر این گزارش، در سال ۲۰۱۰ که فردا شب (۳۱ دسامبر) به پایان می رسد، تاکنون پنجاه و هفت روزنامه نگار کشته شده اند و ۵۳۵ روزنامه نگار نیز بازداشت شده اند.

تعداد روزنامه نگارانی که به خاطر فعالیت رسانه ای خود مورد تهدید و تعرض قرار گرفته اند، در این گزارش یک هزار و ۲۷۴ نفر عنوان شده است و به همین ترتیب ۵۰۴ رسانه نیز در سال ۲۰۱۰ از زیر تیغ سانسور گذشته اند.

'اینترنت امن نیست'

"وبلاگ نویسی" که از آن به عنوان شاخه جدیدی از روزنامه نگاری در دنیا یاد می شود و به سرعت در حال رشد و گسترش است، در این گزارش مورد توجه جدی قرار گرفته است.

بازداشت ۱۵۲ وبلاگ نویس، در کنار ۵۲ وبلاگ نویس دیگر که در سال ۲۰۱۰ مورد تهدید و تعرض قرار گرفته اند، نشان می دهد که دولت های سانسورگر جهان برای تحدید فعالیت رسانه ای، اینترنت را هم به فهرست خود افزوده اند.

تعداد کشورهایی که در سال ۲۰۱۰ فعالیت های اینترنتی را محدود و سانسور کرده اند در این گزارش ۶۲ کشور عنوان شده است.

سازمان گزارشگران بدون مرز با مقایسه آمار سالهای ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ در گزارش خود آورده است: "آمار وب نگاران دستگیر شده نسبت به سال گذشته به شکل نسبی ثابت مانده است. این امر نشانگر عادی شدن سرکوب وب نگاران و سانسور اینترنت است. مسدودسازی سایت ها دیگر، تابو نیست."

نکته قابل توجه در این گزارش آن است که گزارشگران بدون مرز سانسور اینترنت را تنها محدود به "دولت های سرکوبگر" ندانسته و ادعا کرده است که کشورهای مدعی دموکراسی نیز در سال ۲۰۱۰ با وضع قوانین محدود کننده برای سانسور اینترنت تلاش کرده اند.

'جهان بدون نقطه‌ای امن برای روزنامه نگاران'

در گزارش جدید گزارشگران بدون مرز، از موضوع قتل خالد محمد سعید، وب نگار مصری، به عنوان نشانه ای بارز از تلاش دولت ها برای سانسور اطلاع رسانی در فضای مجازی یاد شده است.

خالد محمد سعید روز ششم ماه ژوئن امسال، پس از بازداشت در یک کافی نت در شهر اسکندریه، از سوی دو پلیس با لباس شخصی در خیابان مورد ضرب و شتم قرار گرفت و به قتل رسید.

براساس گزارش جدید گزارشگران بدون مرز، پنجاه و هفت روزنامه نگار در ۲۵ کشور جهان کشته شده اند و از نظر تعداد کشورهایی که روزنامه نگاری در آنها به قتل رسیده، آمارهای سال ۲۰۱۰ حکایت از گسترده شدن جغرافیایی ناامنی برای روزنامه نگاران حکایت دارد.

بنابر این گزارش، نزدیک به ۳۰ درصد از این قتل ها در آفریقا روی داده است.

قاره آسیا با ۲۰ مورد قتل رتبه بعدی را به خود اختصاص داده و در این میان پاکستان با ۱۱ روزنامه نگار به قتل رسیده رتبه نخست آسیا را به خود اختصاص داده است.

در قاره اروپا نیز پرونده قتل دو خبرنگار اروپایی در یونان و لتونی همچنان در حال رسیدگی است و از چگونگی و چرایی این دو قتل هنوز اطلاعات زیادی در دست نیست.

کاهش مرگ خبرنگاران در مناطق جنگی

در سال ۲۰۱۰ میلادی، با وجود اینکه تعداد کشورهایی که در آنها روزنامه نگاری به قتل رسیده افزایش یافته است (۲۵ کشور) اما آمار روزنامه نگارانی که در مناطق جنگی به قتل رسیده اند کاهش داشته است.

ژان فرانسوا ژولیار، دبیر اول سازمان گزارشگران بدون مرز در مورد کاهش تعداد خبرنگاران کشته شده در مناطق جنگی گفت: "نسبت به سال گذشته تعداد کمتری خبرنگار در مناطق جنگی کشته شده اند، کارمندان رسانه ها بیش از هر کس قربانی تبهکاران و باندهای قاچاق مواد مخدر شده اند. باندهای مافیایی و شبه نظامیان نخستین عاملان قتل خبرنگاران در جهان هستند."

آقای ژولیار همچنین در ارتباط با نقش دولت ها در پیشگیری از قتل روزنامه نگاران گفت: "اگر دولت ها همه تلاش خود را برای مجازات قاتلان خبرنگاران به کار نگیرند، عملا به شریک جرم جنایتکاران تبدیل می شوند."

مطالب مرتبط

لینک های اینترنتی مرتبط

بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست