به روز شده:  19:59 گرينويچ - پنج شنبه 30 دسامبر 2010 - 09 دی 1389

روابط خارجی ایران

ایران و آمریکا در سال ۲۰۱۰، از توپ و تشر تا جنگ اطلاعاتی

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

ماه آینده با آغاز سال میلادی تازه ، یک بار دیگر ایران روبروی آمریکا و سایر اعضای گروه ۱+۵ می نشیند. هنوز مشخص نیست بالاخره یکی از دو طرف برای کاستن از تنش ها و حل این بحران چند ساله نرمش به خرج می دهد یا نه؟ عده ای می گویند با آنچه که در سال ۲۰۱۰ بین ایران و آمریکا رخ داد، کلاف سردرگم مشکلات سی ساله طرفین گرهی دیگر خورده است.

سال ۲۰۱۰ با پایان مهلتی آغاز شد که آمریکا برای بازگشت به میز مذاکرات هسته ای تعیین کرده بود.
در همان روزهای آغاز سال، بسیاری در واشنگتن می دیدند دستی که باراک اوباما به سوی ایران دراز کرده بود، در سرمای حاکم بر روابط دو کشور خواب رفته و به گز گز افتاده. ظاهرا ایران نه تنها قصد فشردن دست آمریکا را نداشت، که به توافق خود با گروه پنج به علاوه یک در ژنو نیز نمی خواست عمل کند. حالا آمریکا به رایزنی جدی برای تحریم ایران در سازمان ملل فکر می کرد.

در نیمه بهار اجلاس امنیت هسته ای در واشنگتن به کنفرانسی برای راضی کردن چین و روسیه به تحریم ایران تبدیل شد. دو مانع اصلی که تا آن زمان در برابر تحریم جدی ایران مقاومت کرده بودند. مقام های وزارت خارجه و بازرگانی آمریکا بارها به مسکو، پکن و کشورهای عرب سفر کردند. سرانجام آمریکا چین و روسیه را نیز به یاران بازی خود افزود. عربستان چین را مطمئن کرد که در صورت واکنش تهران و اخلال در تامین نفت پکن، جای خالی ایران را به عنوان تامین کننده نفت این کشور پر خواهد کرد.ایران به رغم تمام رایزنی هاو خط و نشان ها نتوانست مانع تصویب تحریم ها شود و در آخرین روزهای بهار سختگیرانه ترین تحریم ها علیه ایران در نیویورک تصویب شد. سرمایه گذاری های تازه در ایران محدود شد، برای شرکتهای طرف معامله با سپاه پاسداران و کشتیرانی جمهوری اسلامی مجازات تعیین شد و قرار بر بازرسی محموله های ایران در سراسر جهان شد .

اوباما و احمدی نژاد

رهبران ایران و آمریکا امسال نیز به هم نزدیک نشدند

تابستان داغ واشنگتن با داغترین مسابقه جاسوسی سال همراه شد. مردی ایرانی که یک سالی بود ناپدید شده بود، سر از آمریکا در آورد. ایران می گفت شهرام امیری دانشمندی هسته ای است که آمریکا او را ربوده است. فیلم های اینترنتی مختلفی از شهرام امیری با ادعاهای ضد و نقیض منتشر شد. آقای امیری یک بار گفت ماموران آمریکا در عربستان او را دزیده اند. چند روز بعد در فیلمی با ساخت حرفه ای گفت اصلا هم دزدیده نشده، در امن و امان در آمریکاست و قصد تحصیل دارد. جنگ دستگاه های جاسوسی ایران و آمریکا سرانجام با پناهنده شدن آقای امیری به دفتر حفاظت منافع ایران در واشنگتن و بازگشتش به تهران پایان یافت و هیچ کدام از دو طرف از حرف هایشان کوتاه نیامدند. باز ایران آمریکا را دروغگو خواند و آمریکا ایران را.

از رویدادهای دیگر تابستان کشف کرمی جاسوس بود که - به گفته شرکت های امنیت کامپیوتری - راهش را از نقطه ای نامعلوم به نیروگاه هسته ایران پیدا کرده بود. استاکسنت که قدرت کنترل یا خرابکاری در پالایشگاه ها و نیروگاه های هسته ای را نیز دارد به نیروگاه هسته ای بوشهر رسید. انتقای سوخت به این نیروگاه به تاخیر افتاد. ایران گفت هیچ اتفاقی جز نشت استخر نیروگاه نیفتاده، اما دو قاره آن سو تر، عده ای از این خوشی در پوست خود نمی گنجیدند که اشکالی جدی در پیشروی های هسته ای ایران ایجاد شده است.

شهرام امیری

شهرام امیری و سه آمریکایی زندانی در ایران در صدر اخبار روابط دو کشور قرار داشت

محمود احمدی نژاد دو بار به نیویورک آمد و صفحه های تلویزیون های آمریکا را اشغال کرد. در مجمع عمومی سازمان ملل متحد شرکت کرد. رییس جمهوری ایران پشت تریبون سازمان ملل آمریکا را متهم کرد که در حمله های یازدهم سپتامبر دست داشته و نشان داد هنوز هم برای عصبانی کردن واشنگتن برگ هایی در آستین دارد. سه مادر آمریکایی برای دیدن فرزندان زندانی شان در اوین به تهران رفتند. جاش فتال، شین بائر و سارا شورد وارد دومین سال حبس خود در زندان اوین شدند. در میان این سه آمریکایی که به اتهام عبور غیرقانونی از مرز ایران و عراق بازداشت شده اند سارا شورد خوش شانس ترین شان بود که بعد از ۱۴ ماه حبس با پرداخت وثیقه آزاد شد و به آمریکا بازگشت.

در طول سال ۲۰۱۰ آمریکا به تحریم های یک جانبه خود علیه ایران ادامه داد . برای اولین بار نام برخی مقامات ایرانی به دلیل نقض حقوق بشر در ایران در فهرست تحریم های این کشور گنجانده شد. در پایان سال نهایتا ایران پذیرفت که یک بار دیگر با گروه ۱+۵ ملاقات کند . تا آن زمان امید به حل بحران هسته ای ایران آنقدر کم شده بود که صرف توافق برای برگزاری دور بعدی مذاکرات در سال ۲۰۱۱ به عنوان تنها نتیجه این نشست، موفقیت خوانده شد.


سال ۲۰۱۰ در پرونده روابط ایران و آمریکا سالی مهم خواهد ماند. آمریکا توانست اجماعی جهانی را که همیشه از آن دم می زد علیه ایران عملی کند. اما آیا ایران این اجماع را دارای مشروعیت خواهد دانست و به خواسته های آن در سال آینده تن خواهد داد؟

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.