ایران در هفته ای که گذشت؛ دهم دی ۱۳۸۹

حبیب الله لطیفی
Image caption اجرای حکم اعدام آقای لطیفی متوقف شد

برخی از اظهارنظرها و انتقادها نسبت به قوه قضائیه، ادامه انتقادها نسبت به معاون اول و رییس دفتر رییس جمهوری، اعدام دو نفر به جرم محاربه، دستگیری هفت نفر به اتهام ارتباط با شبکه القاعده و برخی از تصمیمات قضایی از مهمترین رخدادهای ایران در طول هفته گذشته بودند.

قوه قضاییه؛ انتقاد از چند سو

در آغاز هفته، سایت اینترنتی حزب اعتماد ملی، با انتشار گزارشی از سرقت تمامی وسایل و اموال موجود در دفتر پلمب شده مهدی کروبی، دبیرکل این حزب و از رهبران مخالف دولت، به نحوه پلمب شدن این محل در تابستان سال گذشته اشاره کرد و نوشت "آقای کروبی بارها در مصاحبه ها گفته بودند که این ساختمان استیجاری است و باید به صاحبش بازگردانده شود و این رفتار نهادهای قضایی برخلاف شرع، اخلاق و قانون است."

روز یکشنبه پنجم دی ماه، محمد خاتمی، رئیس جمهوری پیشین ایران، در دیدار با جمعی از نمایندگان فراکسیون خط امام که اقلیت اصلاح طلب مجلس در آن حضور دارند، بر "آزادی زندانیان سیاسی" به عنوان یکی از خواسته های اصلاح طلبان برای حضور در انتخابات آینده مجلس تأکید کرد.

در همین روز، احمد قابل، پژوهشگر دینی و از منتقدان حکومت ایران که از شهریور ماه در مشهد زندانی بود، با وثیقه آزاد شد. احمد قابل در تابستان گذشته و پیش از آخرین بازداشتش، قوه قضاییه را به اجرای اعدام های گسترده و پنهانی به ویژه در مورد محکومان مرتبط با مواد مخدر، متهم کرده بود.

در سومین روزهفته، اعلام شد که به دو خبرنگار آلمانی زندانی در ایران برای دیدار با بستگانشان اجازه داده نشده و وزارت امور خارجه آلمان علیرضا شیخ عطار، سفیر ایران در برلین، را احضار کرد تا ناخرسندی دولت آلمان در این مورد را به او اعلام کند.

سپس خبرگزاری های ایران اعلام کردند که وزارت امور خارجه ایران "به دلیل مسائل انساندوستانه" امکان ملاقات این دو خبرنگار با خانواده هایشان را فراهم کرده است.

این دو خبرنگار آلمانی، که سه ماه پیش در تبریز بازداشت شدند، برای تهیه گزارشی در مورد سکینه محمدی آشتیانی، زن ایرانی محکوم به سنگسار، به ایران سفر کرده بودند.

روز دوشنبه ششم دی ماه، آیت الله حسین وحید خراسانی، از مراجع تقلید ساکن قم، در جلسه درس خارج فقه گفت: "کسی که در حبس است، اقرارش اعتبار ندارد. قاضی که به چنین اقراری قضاوت کند، از اهلیت قضا ساقط است. اگر تهدیدی هم وجود داشته باشد، آن اقرار اثر ندارد."

Image caption محمد خاتمی بر "آزادی زندانیان سیاسی" به عنوان یکی از خواسته های اصلاح طلبان برای حضور در انتخابات آینده مجلس تأکید کرد

در چهارمین روز هفته، آیت الله محمد علی دستغیب شیرازی هم، در دیدار با خانواده مصطفی تاج زاده، عضو ارشد سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، با انتقاد از نحوه رسیدگی به پرونده زندانیان سیاسی بعد از انتخابات ریاست جمهوری گفت: "هیج مرجع عادلی را پیدا نمی کنید که بگوید می توان با قهر از مجرم اعتراف گرفت. لذا چه در مجلس خبرگان و چه در جاهای دیگر بارها گفته و می گویم که هیچ یک از مراجع وضع موجود را تایید و امضاء نمی کنند زیرا خلاف قرآن و سنت و قانون اساسی است."

همزمان سایت کلمه، نزدیک به میرحسین موسوی از رهبران مخالف دولت، متن گفت و گوی آیت الله یوسف صانعی، ازمراجع تقلید، با وبسایت جماران را منتشر کرد که در آن قوه قضاییه به خاطر نقض گسترده حریم خصوصی و حبس طولانی‌مدت افراد در سلول های انفرادی تلویحا مورد انتقاد قرار گرفته بود.

ناظران این نظریات فقهی را واکنشی به نحوه برخورد قوه قضاییه با مخالفان دولت و روند اقرارگیری در دستگاه قضایی تلقی می کنند. پیشتر، در روزهای پایانی تابستان سال گذشته آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران اعتراف افراد در دادگاه ها علیه خود و "در مقابل دوربین ها و بینندگان میلیونی" را "شرعا، عرفا و عقلا، حجت، مسموع و نافذ" دانست.

همچنین در این هفته، فرهاد توحیدی، رییس هیئت مدیره و سخنگوی خانه سینما همراه چند سینماگر دیگر با محمد جواد لاریجانی، رئیس ستاد حقوق بشر قوه قضائیه ایران دیدار کردند. آنان با اشاره به تأثیرات منفی احکام صادره علیه جعفر پناهی و محمد رسول اف، دو کارگردان، درباره رسیدگی به پرونده های این دو در مرحله تجدیدنظر از آقای لاریجانی درخواست مساعدت کردند.

این دو فیلمساز ایرانی اسفند ماه سال گذشته دستگیر و بر اساس رای دادگاه بدوی، به ۶ سال حبس قطعی محکوم شده اند.

از سوی دیگر، روز یکشنبه پنجم دی ماه، عباس جعفری دولت آبادی، دادستان تهران در مراسم معارفه سرپرست دادسرای ناحیه شانزده تهران، با اشاره به برخی از انتقادها در مورد عدم برخورد قوه قضاییه با رهبران مخالفان دولت، گفت: "برخی قوه قضائیه را به حمایت از فتنه گران متهم می کنند."

او از نیروهای حزب اللهی خواست تا نوک پیکان مبارزه با دشمن را متوجه دستگاه قضایی نکنند و تصریح کرد که رییس قوه قضائیه منصوب رهبر ایران است و این دستگاه با فتنه گران و تبهکاران سازش ندارد.

پیشتر، صادق لاریجانی، رئیس قوه قضائیه ایران هم در واکنشی شدید به حملات کسانی که مقامات قضایی را به کوتاهی در دستگیری رهبران مخالفان حکومت متهم می کنند، طرح چنین اتهامی را "ظلم" در حق قوه قضائیه توصیف کرد.

قوه قضاییه؛ اعدام ها

روز سه شنبه هفتم دی ماه، دادستانی عمومی و انقلاب تهران با صدور اطلاعیه ای اعلام کرد که علی صارمی و علی اکبر سیادت که به جرم "محاربه" به اعدام محکوم شده بودند، در سحرگاه همان روز در زندان اوین به دار آویخته شده اند.

Image caption دو آلمانی به خاطر تلاش برای مصاحبه با زن محکوم به سنگسار بازداشت و زندانی شده اند

علی صارمی که در این اطلاعیه از جمله به عضویت در سازمان مجاهدین خلق ایران، و فعالیت تبلیغی علیه نظام جمهوری اسلامی متهم شده بود، آخرین بار در شهریور ماه سال ۱۳۸۶ به دلیل شرکت در مراسمی به مناسبت نوزدهمین سالگرد کشته شدن گروهی از زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷، توسط ماموران وزارت اطلاعات دستگیر شد و سه سال گذشته را در زندان گذراند.

علی اکبر سیادت، زندانی دیگری که روز سه شنبه اعدام شد، به داشتن ارتباط با سرویس اطلاعاتی اسرائیل، ارائه اطلاعات طبقه بندی شده و محرمانه نظامی ایران به "دشمنان" در برابر دریافت پول، اقدام به تقویت رژیم اسرائیل، مقابله با جمهوری اسلامی و فساد در ارض متهم شده بود.

دو روز پیش از اعدام این دو تن، مقامات قضایی جمهوری اسلامی اجرای حکم اعدام حبیب الله لطیفی، دانشجوی کرد ایرانی را متوقف کردند.

این دانشجوی کرد قرار بود در سحرگاه روز یکشنبه پنجم دی ماه، در زندان سنندج به جرم "محاربه" اعدام شود اما این حکم با انتقاد شدید نهادهای مدافع حقوق بشر در داخل و خارج و اعتراضات گسترده به خصوص در مناطق کردنشین ایران مواجه شد.

همزمان با انتشار خبر متوقف شدن اجرای حکم اعدام حبیب الله لطیفی، از دستگیر شدن پنج عضو خانواده او توسط نیروهای امنیتی ایران، گزارش هایی منتشر شد و دروری دایک، یکی از سخنگویان سازمان عفو بین الملل در گفتگو با بی بی سی فارسی اظهار نگرانی کرد که مبادا هدف از این دستگیری ها، اجرای حکم اعدام آقای لطیفی در فضای سکوت باشد.

قوه قضاییه؛ گرفتن و آزاد کردن

روز یکشنبه پنجم دی ماه، عباس جعفری دولت آبادی، دادستان تهران در جمع خبرنگاران اعلام کرد که دلیل بازداشت برخی از روزنامه نگاران روزنامه شرق ارتکاب "جرایم امنیتی" و اتهام نازنین خسروانی، روزنامه نگار، اقدام علیه امنیت ملی و تبلیغ علیه نظام بوده است.

روز چهارشنبه ۸ دی ماه، احمد غلامی، سردبیر و علی خدابخش، سرمایه گذار روزنامه شرق پس از ۲۳ روز بازداشت، آزاد شدند، آنان روز سه شنبه ۱۶ آذرماه، به همراه فرزانه روستایی، دبیر گروه بین الملل و کیوان مهرگان، دبیر سرویس سیاسی این روزنامه بازداشت شده بودند.

روز دوشنبه ۶ دی ماه، محمد شفیعی و علیرضا طاهری، از اعضای شاخه جوانان جبهه مشارکت ایران اسلامی و هادی حیدری، کاریکاتوریست اصلاح طلب، با تودیع وثیقه ۵۰ میلیون تومانی از زندان آزاد شدند.

آنان صبح روز یکشنبه ۲۸ آذرماه برای ارائه پاره ای توضیحات به دادسرای اوین احضار و در همان جا بازداشت شده بودند.

در این هفته، دادگاه ویژه روحانیت برخی از متهمان پرونده حمله به مسجد قبای شیراز را در کنار بعضی از اداره کنندگان این مسجد به تحمل زندان، شلاق و تبعید محکوم کرد.

Image caption آیت الله علی خامنه ای، تظاهرات هواداران دولت در نهم دی ماه سال گذشته را حرکتی خودجوش خواند و گفت که این حرکت فتنه گران را ناکام کرد

مسجد قبای شیراز در جریان تحولات سیاسی پس از انتخابات خرداد ۸۸ بارها محل تجمع های اعتراضی هواداران دولت علیه اصلاح طلبان و شاگردان آیت الله دستغیب بوده است. شهریور ماه گذشته و در جریان درگیری میان هواداران آقای دستغیب و حمله کنندگان به مسجد قبا، دهها نفر دستگیر شدند و تصاویر منتشر شده از این درگیری ها نشان می داد که چندین نفر زخمی شده اند.

همچنین در این هفته، در شهرستان سردشت، از شهرهای کردنشین استان آذربایجان غربی، هفت نفر به اتهام عضویت در شبکه القاعده، ترویج وهابیت و سلفی گری و اقدام به تبلیغ و ایجاد تفرقه بین شیعه و سنی، به دستور مقام قضایی دستگیر شدند.

قوه مجریه؛ انتقاد اصولگرایان

روز نهم دی ماه سال گذشته، گروه بزرگی از هواداران دولت ایران به دعوت نهادهای حکومتی و به منظور پایان دادن به گسترش اعتراضات به نتایج اعلام شده انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری، در شهرهای مختلف ایران علیه مخالفان دولت تظاهرات کردند.

چهره های حکومتی ایران این تظاهرات را "حماسه" و نشان دهنده حمایت گسترده از دولت توصیف کردند.

روز چهارشنبه این هفته، هشتم دی ماه، آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران بار دیگر تظاهرات هواداران دولت ایران در نهم دی ماه سال ۱۳۸۸ را حرکتی خودجوش خواند و گفت که این حرکت "فتنه گران را ناکام کرد و مشت محکمی بر دهان آنان زد."

اظهارات رهبر ایران در مورد تظاهرات هواداران دولت و اظهارات برخی از چهره های سرشناس اصولگرا در این مورد، همواره حمایت از دولت محمود احمدی نژاد تلقی می شود.

بنا به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، محمد یزدی، رییس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، نهم دی ماه را "تبیین کننده حماسه ملی" توصیف کرد، اما گفت: " می‌دانیم مقصود کسانی که رسما به مراجع توهین می‌کنند و درباره موسیقی اظهار نظر می‌نمایند چیست."

پیشتر آقای اسفندیار رحیم مشایی، رییس دفتر رییس جمهوری ایران گفته بود: "بعضی موسیقی را درک نمی کنند و نمی فهمند و می گویند موسیقی حرام است. شما قبله ای غلط دارید و موسیقی را هم نمی فهمید چون که در فهم و درک دنیای شاعر و هنرمندی عاجزید."

آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی، از مراجع تقلید شیعه در قم، بدون نام بردن از مشایی، چنین اظهاراتی را توهین "به امامان و علما و فقها" توصیف کرد و محمد تقی مصباح یزدی، یکی از بانفوذترین حامیان محمود احمدی نژاد در میان روحانیون شیعه ایران، روز چهارشنبه این هفته، بدون نام بردن از کسی هشدار داد که "مبادا کسانی در دولت نفوذ کنند و بعد مشخص شود آنها از سرسپردگان بیگانگان بوده اند."

از سوی دیگر، در روزهای میانی هفته ای که گذشت، دفتر امور رسانه های ریاست جمهوری با انتشار اطلاعیه ای، خبر پایگاه خبری رجانیوز در مورد "تاکید احمدی نژاد بر رسیدگی به پرونده معاون اول رئیس جمهوری" را تکذیب کرد.

سایت رجانیوز، از سایت های خبری طرفدار محمود احمدی نژاد، نوشته بود که "رئیس جمهوری اخیرا با اشاره به سخنان مسئولین دستگاه قضایی مبنی بر اتهام فساد مالی محمدرضا رحیمی، معاون اول رئیس جمهوری، از رسیدگی به پرونده وی استقبال کرده است."

الیاس نادران، از نمایندگان اصولگرای مجلس ایران هم بار دیگر محمدرضا رحیمی را به توزیع میلیون ها تومان پول در زمان ریاستش بر دیوان محاسبات ، متهم کرد.