ابهام در مورد دلیل مرگ ببر سیبری در باغ وحش تهران

ببر
Image caption ببر سیبری که در باغ وحش تهران مرد

ناصر نبی پور، مدیر عامل جامعه دامپزشکی ایران در واکنش به گفته هوشنگ ضیایی، مشاور سازمان حفاظت از محیط زیست که علت مرگ ببر سیبری را بیماری مشمشه دانسته بود، گفت: "هیچ منبعی غیر از دامپزشکی حق اظهار نظر در این مورد را ندارد و سایر اظهار نظرها بدون اعتبار است. اعلام نتیجه، نیازمند آزمایش تکلمیلی است."

مدیر عامل جامعه دامپزشکی ایران در عین حال تأکید کرد که این سازمان آزمایش های تکمیلی در زمینه بیماری مشمشه را به مرکز واکسن رازی ارجاع داده، "اما این مرکز از انجام آزمایش سرباز زده است."

به گزارش خبرگزاری ایلنا، مرکز واکسن رازی اعلام کرده است که "به علت خطرناک بودن مشمشه و به خطر افتادن سلامت واکسن های این مرکز، قادر به انجام این آزمایش نیست."

در همین حال محمدجواد محمدی زاده، رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست ایران به خبرگزاری ایلنا گفت که علت قطعی مرگ ببر سیبری در باغ وحش تهران تا فردا (پنجشنبه) اعلام می شود.

او گفت: "بر اساس بررسی های اولیه، تا حد ۶۰ درصد احراز شده که این حیوان به دلیل ضعف سیستم دفاعی بدن ناشی از بیماری به نام مشمشه تلف شده است."

یک دامپزشک متخصص تک سم ها (حیواناتی مانند اسب، الاغ، قاطر و گاو) که نخواست نامش فاش شود در گفت و گو با بی بی سی فارسی با اشاره به این موضوع که بیماری مشمشه آخرین بار ۱۵ سال پیش (در سال ۱۳۷۵) در ایران مشاهده شده بود، اضافه کرد: "مشمشه چندین سال است که در ایران ریشه کن شده است. این بیماری خاص تک سمی ها است و احتمال بسیار ضعیفی وجود دارد که گربه سانان به این بیماری مبتلا شوند. سیستم جهاز هاضمه گربه سانان به گونه ای است که استخوان را در خود حل می کند و اینکه این ببر به چنین بیماری مبتلا شده باشد دور از ذهن است."

این متخصص با اشاره به اینکه بیماری مشمشه از طریق بعضی مایعات بدن تک سم ها مانند اشک چشم یا مخاط بینی و دهان قابل انتقال است اعلام کرد: "افرادی که در ارتباط با حیوانات تک سم هستند بیشتر در خطر انتقال قرار می گیرند و درمان این بیماری در انسان نیز بسیار مشکل است."

در این حال دکتر محمد مهدی گویا، رئیس مرکز بیماری های واگیر وزارت بهداشت نیز در گفت و گو با خبرگزاری ایسنا اعلام کرد که تاکنون به طور قطعی به وزارت بهداشت اعلام نشده که بیماری که در باغ وحش تهران دیده شده، مشمشمه بوده است.

آقای گویا با اشاره به اینکه این بیماری میکروبی است، اعلام کرد با مسئولان امر در این زمینه در ارتباط هستیم: "در مجموع در حال حاضر خطر انتقال این بیماری وجود ندارد."

برخی از کارشناسان معتقدند مسائل مطرح شده در مورد مرگ ببر سیبری و موضوعات پیرامون آن بیشتر نشان دهنده مشکلات داخلی میان سازمان محیط زیست، سازمان دامپزشکی و باغ وحش تهران است که به دلیل عدم هماهنگی حاضر به همکاری با یکدیگر نیستند.

در عین حال گروه دیگری از کارشناسان نبود متخصصان حوزه گربه سانان را از دلایل پیچیده شدن این موضوع عنوان می کنند.

مشمشه چیست

بیماری مشمشه یک بیماری عفونی بسیار مسری در میان تک سم ها است. این بیماری در انسان به دنبال تماس مستقیم با حیوان آلوده یا تماس با بافت های آن منتقل می شود. انتقال انسان به انسان این بیماری بسیار نادر است و افراد مبتلا به دیابت بیشتر به این بیماری حساس هستند.

اندرو روث، رئیس دامپزشکی باغ وحش لندن در مورد مشمشه به بی بی سی فارسی گفت: "این بیماری به حیواناتی مانند اسب و الاغ و قاطر تعلق دارد، اما می تواند به همه گوشتخواران و حتی انسان هم انتقال بیابد. بنابراین بیماری مشمشه به ببر هم می تواند سرایت کند و متأسفانه انسان هم می تواند این بیماری را بگیرد".

به دنبال ورود باکتری بیماری به مخاط حیوان، نشانه هایی چون تب و زخم هایی نکروتیک و به دنبال آن ترشح غلیط زرد رنگ ایجاد می شود. غدد لنفاوی گردن بزرگ می شود و با سرایت به اعضای داخلی بدن، موجب گسترش بیماری می شود.

این بیماری در بسیاری از کشورها پس از انجام اقدامات قرنطینه ای و سایر اقدامات کنترلی ریشه کن شده است. به گفته متخصصان، این بیماری در بین اسب ها و تک سم های عراق بسیار رایج است. آخرین مورد مشاهده شده آن در ایران نیز به سال ۱۳۷۵ باز می گردد که در تک سم هایی که از عراق قاچاق شده بودند، کشف شد.