ایران در هفته ای که گذشت؛ ۱۷ دیماه ۱۳۸۹

محمد خاتمی
Image caption آقای خاتمی شرایطی را برای حضور اصلاح طلبان در انتخابات آینده مجلس اعلام کرده است

در هفته ای که گذشت، مهدی کروبی، از رهبران مخالفان دولت ایران، آمادگی خود را برای حضور در یک دادگاه علنی اعلام کرد؛ دفتر ریاست جمهوری ایران از برکناری چهارده تن از مشاوران رییس جمهوری خبر داد و وزارت امور خارجه ایران نمایندگان برخی از کشورها را برای بازدید از تأسیسات اتمی این کشور دعوت کرد. انتشار خبر خودکشی علیرضا پهلوی، سومین فرزند آخرین شاه ایران، هم در بین ایرانیان مقیم خارج از کشور بازتاب گسترده ای داشت. اصلاح طلبان؛ از محاکمه تا شرکت درانتخابات آینده مجلس

روز سه شنبه ۱۴ دی، احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان ایران در حاشیه همایش مسئولان ستادهای دهه فجر انقلاب با اشاره به شرایط اصلاح طلبان برای حضور در انتخابات آینده، گفت: "سران فتنه با اقداماتی که انجام داده اند، بهتر است همچنان خارج از عرصه سیاست بمانند" و تأکید کرد که اصلا نیازی به حضور این عده در انتخابات نیست. "سران فتنه" اصطلاحی است که حامیان دولت ایران، از آن برای اشاره به رهبران مخالفان استفاده می کنند.

بحث حضور اصلاح طلبان در انتخابات آینده، بویژه از آنجا آغاز شد که محمد خاتمی، رئیس جمهوری پیشین ایران، روز یکشنبه پنجم دی ماه، در دیدار با نمایندگان جناح اقلیت مجلس شورای اسلامی اعلام کرد اصلاح طلبان برای حضور در انتخابات پارلمانی آینده، خواستار "آزادی زندانیان سیاسی، پایبندی همگان به قانون اساسی و فراهم شدن امکان برگزاری انتخابات سالم و آزاد" هستند.

در واکنش به این اظهارات، عباس جعفری دولت آبادی، دادستان تهران روز جمعه ۱۰ دی در سخنرانی پیش از خطبه های نماز جمعه تهران گفت این نظام اسلامی است که برای آنها شرط می گذارد و تأکید کرد که "شرط نظام، محاکمه فتنه گران است."

در آغاز هفته، مهدی کروبی، از رهبران مخالف دولت، با انتشار یک پیام کتبی خطاب به ملت ایران، ضمن اشاره به اظهارات برخی اشخاص در مورد محاکمه "سران فتنه" و وعده ای که مسئولین قضایی برای محاکمه آنان به مردم می دهند، نوشت: "من از همین جا اعلام می کنم که بیدی نیستم که از این بادها بلرزم و کاملا از این دادگاه استقبال می کنم و برای همه مواضعم هم ادله محکمی دارم" و افزود که "اگر آقایان در ادعاهایشان صادقند، دادگاه علنی باشد تا ملت حرف های دو طرف را بشنوند."

آقای کروبی در این پیام از قرار گرفتن "فضای سیاسی کشور و رسانه ملی و مطبوعات، در اختیار چند مداح معرکه گیر" و قرار گرفتن قوه قضاییه در اختیار نیروهای امنیتی و اطلاعاتی انتقاد کرد.

همزمان با گمانه زنی های که در مورد احتمال بازداشت رهبران مخالفان دولت منتشر می شد، روز دوشنبه ۱۳ دی، غلامحسین محسنی اژه‌ای، دادستان کل کشور، با اشاره به اظهارات پیشین دادستان تهران در خصوص محاکمه رهبران اصلاح طلب گفت: "دادستان تهران نگفته اند به زودی به این مساله رسیدگی می شود. این کار، اقتضائاتی دارد که به محض مهیا شدن این اقتضائات، این افراد محاکمه می شوند."

با این حال، روز بعد، محمد نبی حبیبی، دبیرکل حزب موتلفه با اشاره به اظهارات آقای خاتمی، او را "یکی از متهمان معروف فتنه ۸۸ " توصیف کرد و خطاب به قوه قضاییه گفت: "باید در مطالبه مردم در محاکمه سران فتنه تردید نکرد. تا موقعی که اینها محاکمه نشوند بر طبل طلبکاری می کوبند."

در مقابل، شورای هماهنگی اصلاح طلبان با انتشار بیانیه ای از پیشنهادهای آقای خاتمی دفاع کرد.

در بخشی از این بیانیه آمده بود: "به همه گروه های سیاسی اعلام می کنیم همانگونه که رهبران جنبش سبز بارها تکرار کرده اند و اخیرا نیز سید محمد خاتمی بر آن تاکید نمود، بازگشت ثبات و آرامش و عادی سازی وضعیت کشور، جز در سایه برگزاری انتخابات آزاد غیر استصوابی، آزادی همه زندانیان سیاسی، حذف فضای امنیتی حاکم بر کشور و اعاده حیثیت از صدمه دیدگان حوادث بعد از انتخابات میسر نخواهد شد."

مجمع تشخیص مصلحت نظام؛ شکایت، تکذیب و انتقاد

روز شنبه ۱۱ دی اعلام شد که شعبه ۷۶ دادگاه کیفری استان تهران کاوه اشتهاردی، مدیر مسئول روزنامه دولتی ایران را به جرم "افترا و نشر اکاذیب" علیه مهدی هاشمی، پسر اکبر هاشمی رفسنجانی، به تحمل ۶ ماه حبس و ۱۰ ضربه شلاق محکوم کرده است.

Image caption اکبر هاشمی رفسنجانی گفته است که دانشگاه آزاد "چنان ریشه دوانده که قابل صدمه زدن نیست."

اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام و مجلس خبرگان رهبری، از بانفوذترین مخالفان دولت محمود احمدی نژاد محسوب می شود.

کاوه اشتهاردی در گفت وگو با خبرگزاری فارس از محاکمه دیگری در آینده نزدیک بر اساس شکایت رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام خبر داد و گفت: "چندان ضرورتی به تشکیل چنین دادگاهی نیست و قطعا قاضی رأی خود را از قبل صادر کرده است و دفاعیات من و نظر هیأت منصفه در این دادگاه مهم نخواهد بود".

روز سه شنبه ۱۴دی، محمود علیزاده طباطبایی، وکیل خانواده هاشمی رفسنجانی، در مصاحبه با روزنامه شرق اعلام کرد که مهرداد بذرپاش، مدیرمسئول سابق روزنامه وطن امروز و کاوه اشتهاردی، مدیرمسئول روزنامه ایران برای پاسخ دادن به شکایت "دفتر مجمع تشخیص مصلحت نظام" به دادگاه مطبوعات احضار شده اند؛ آنان باید در روز ۲۶ دی از اتهام "نشر اکاذیب علیه اکبر هاشمی رفسنجانی" از خود دفاع کنند.

اما روز بعد دفتر مجمع تشخیص مصلحت با انتشار اطلاعیه ای اعلام کرد: "آیت الله هاشمی رفسنجانی در طول عمر خود تاکنون از هیچ شخص حقیقی و حقوقی و یا رسانه ای شکایت نکرده اند؛ لذا ادعاهای مدیران مسئول این دو نشریه به نقل از وکیل خانواده آیت الله هاشمی، نوعی تحریف سخنان وی محسوب شده و خلاف واقع است."

همزمان دفتر اکبر هاشمی رفسنجانی، با انتشار اطلاعیه ای در سایت اینترنتی او، اظهارات مجتبی ذوالنور، جانشین نماینده رهبر جمهوری اسلامی در سپاه پاسداران در مورد حمایت آشکار آقای هاشمی رفسنجانی از میرحسین موسوی در انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری را "یک نمونه از صدها دروغ و خلاف گویی" توصیف و آن را تکذیب کرد.

بر اساس این اطلاعیه، آقای ذوالنور، پیشتر در سخنرانی هایش، گفته بود آقای هاشمی رفسنجانی روز انتخابات ریاست جمهوری دهم، جلوی دوربین ها کد آقای موسوی را پرسیده و از این طریق می خواسته به داخل و خارج پیام بدهد.

از سوی دیگر روز دوشنبه این هفته، ۱۳دی، اکبر هاشمی رفسنجانی در دیدار با جمعی از مسئولان استانی دانشگاه آزاد، گفت که این دانشگاه "چنان ریشه دوانده که قابل صدمه زدن نیست."

او با دعوت از این مسئولان برای برنامه ریزی های درازمدت، تاکید کرد که در هیچ کشوری دولت به ‌تنهایی قادر به تقبل مسئولیت تحصیلات عالی نیست.

مدیریت بر دانشگاه آزاد، از مدت ها پیش موضوع اختلاف محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری با اکبر هاشمی رفسنجانی است.

همچنین روز سه شنبه ۱۴ دی، سیدرضا صالحی امیری‏‌، معاون مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا، با اشاره به نظر رئیس‌جمهوری در مورد سیاست افزایش جمعیت در ایران، گفت که مجمع تشخیص مصلحت نظام تحقیقاتی انجام داده و به این نتیجه رسیده است که به هیچ‌وجه نباید سیاست‌های کنترل جمعیت در ایران کنار گذاشته شود و پژوهشگران مجمع تشخیص مصلحت نظام‏، افزایش جمعیت در ایران را به عنوان یک راهبرد منطقی برای حل مشکلات رد کرده‌اند.

دولت، مجلس و عزل و نصب ها

Image caption محمود احمدی نژاد چهارده نفر از مشاورانش را برکنار کرد

روز شنبه ۱۱ دی، محمود احمدی نژاد همزمان از زحمات چهارده نفر از مشاورانش تشکر کرد و آنان را از سمت مشاورت رئیس جمهوری برکنار کرد.

برخی از این مشاوران در گفتگو با رسانه ها اعلام کردند که تا پیش از نشست روز شنبه، از تصمیم آقای احمدی نژاد به برکناریشان اطلاع نداشتند و در این جلسه هم دلیل این برکناری ها ذکر نشد.

نام مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران نیز در ردیف مشاوران برکنار شده ذکر شده بود. اما او در واکنش به انتشار این خبر گفت که اصلا مشاور رئیس جمهوری نبوده است که از این سمت برکنار شود.

آقای چمران توضیح داد که "احمدی نژاد در دولت نهم برای بنده حکم مشاوره صادر کرد اما به دلیل این که طبق مصوبه مجلس، اعضای شورای شهر نمی توانند مشاوران رئیس جمهوری باشند، این حکم به خودی خود لغو شد."

مهدی چمران، از جمله مخالفان اجرای طرح جدا کردن شهر ری از تهران محسوب می شود در حالی که دولت در صدد اجرای این طرح است.

داود دانش جعفری، وزیر پیشین امور اقتصادی و دارایی در دولت نهم هم که نامش در فهرست مشاوران برکنار شده رئیس جمهوری ذکر شده بود تصدی چنین سمتی را تکذیب کرد. دفتر او با انتشار اطلاعیه ای اعلام کرد که آقای دانش جعفری پس از ترک وزارت اقتصاد، اساسا جلسه ای به عنوان مشاور با رئیس جمهوری نداشته و از انتشار خبر برکناری خود از چنین سمتی تعجب کرده است.

روزنامه ابتکار هم روز سه شنبه ۱۴ دی، با اشاره به برکناری مشاوران نوشت: یکی از ویژگی‌های آقای احمدی نژاد این است که با هیچ کس رو در بایستی ندارد. با وزرا و همکاران خویش میثاق نامه، می‌بندد ولی عهد اخوت هرگز.

همین روزنامه روز بعد، به بیانیه تقدیر ۲۶۰ نماینده مجلس ایران از منوچهر متکی، وزیر امور خارجه برکنار شده توسط رئیس جمهوری اشاره کرد. این بیانیه که پیشتر در پنجم دیماه در صحن مجلس قرائت شد، آقای متکی را دارای شخصیت انقلابی، متدین، متعهد و دارای سوابق درخشان و مدیریتی توصیف کرده بود. از سوی دیگر روز شنبه ۱۱ دی، عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان در یک نشست خبری اعلام کرد که این شورا مصوبه پیشین مجلس برای تغییر ترکیب مجمع عمومی بانک مرکزی را مغایر قانون اساسی دانسته است. بر اساس این مصوبه، رئیس جمهور از ترکیب مجمع کنار گذاشته می شد. بنابراین، مجلس بار دیگر به عضویت رییس جمهور در مجمع عمومی بانک مرکزی رأی داد و مقرر کرد که رئیس کل بانک مرکزی پس از انتخاب برای تائید صلاحیت به مجلس معرفی شود.

پرونده هسته ای؛ دعوت برای بازدید

این هفته اعلام شد که ایران از سفرای چند کشور عضو آژانس انرژی اتمی در وین برای دیدار از تاسیسات اتمی این کشور دعوت کرده است. یک دیپلمات خارجی به آسوشیتدپرس گفت دعوتنامه ایران برای روسیه، چین، مصر، برخی کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها، کوبا، بعضی کشورهای عضو اتحادیه عرب و مجارستان که ریاست دوره ای اتحادیه اروپا را بر عهده دارد، ارسال شده است.

در واکنش به این دعوت، فیلیپ کراولی، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا گفت: "این یک ترفند زیرکانه است، اما جایگزین مسئولیت هایی که ایران در مقابل آژانس بین المللی انرژی اتمی دارد، نمی شود و توجه بین المللی را از مسائل مربوط به برنامه اتمی ایران منحرف نمی کند."

اما رامین مهمان پرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز سه شنبه در تهران به خبرنگاران گفت: "اقدام جدید دعوت از سفرای کشورهای مختلف برای بازدید از تاسیسات هسته ‌ای کشورمان یک بار دیگر حسن نیت ایران را در رابطه با این همکاری و صلح‌‌ آمیز بودن فعالیت‌های ما نشان می ‌دهد."

روز بعد یک سخنگوی کاترین اشتون، نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور خارجه، در بروکسل به خبرنگاران گفت که این اتحادیه هنوز به ایران پاسخ نداده است. وی گفت: "آنچه می خواهیم تاکید کنیم این است که روندی وجود دارد و این آژانس بین المللی انرژی اتمی است که باید تاسیسات اتمی ایران را بازدید کند."

Image caption علیرضا پهلوی، سومین فرزند محمد رضا پهلوی، آخرین شاه ایران در بوستون آمریکا خودکشی کرد

خودکشی علیرضا پهلوی

علیرضا پهلوی، سومین فرزند محمد رضا پهلوی، آخرین شاه ایران صبح روز سه شنبه، ۱۴ دی ماه در خانه اش در بوستون آمریکا به ضرب گلوله خودکشی کرد.

بسیاری از رسانه ها این خبر را به نقل ار بیانیه مندرج در وبسایت رسمی رضا پهلوی، برادر بزرگتر او، گزارش کردند. در این بیانیه علاوه بر خبر خودکشی او، آمده بود: "علیرضا پهلوی همچون میلیون ها جوان ایرانی، از آنچه که به ناروا بر میهن عزیزش می گذشت سخت آزرده و غمگین بود."

این بیانیه همچنین به "خاطره دردناک مرگ پدر و خواهر" او هم اشاره داشت. پدرش، محمدرضا شاه پهلوی در مرداد ماه ۱۳۵۹ در قاهره در گذشت و علیرضا در آن زمان چهارده ساله بود. خواهرش، لیلا هم در سال ۱۳۸۰ در سن ۳۱ سالگی در هتلی در لندن خودکشی کرد.

نزدیکان خانواده او، علیرضا پهلوی را فردی توصیف کردند که در زمان حیاتش منضبط، مقید، دارای تحصیلات عالیه، علاقمند به موسیقی کلاسیک و عاشق ایران بوده است.

نازی افتخاری، یکی از دوستان خانواده پهلوی در گفت و گویی با بی بی سی فارسی گفت که علیرضا پهلوی به دلیل علاقه خاصش به ساحل دریای خزر وصیت کرده که پس از مرگ، جسدش را بسوزانند و خاکسترش را در دریای خزر بریزند.

خانم افتخاری همچنین تائید کرد که مرگ دوست دختر وی در سال گذشته افسردگی شاهزاده علیرضا پهلوی را تشدید کرد.