توسل به رمز و راز و زمامداری در جمهوری اسلامی

مسجد جمکران
Image caption سه دهه است که در ایران به نام امام زمان حکومت می شود

محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری اسلامی در سال 1386 در دانشگاه علم و صنعت درباره سخنرانی اش در دانشگاه کلمبیای شهر نیویورک گفت: "بنده وقتی در آنجا حضور داشتم، يقين داشتم که با فضای مسمومی که آنان در دانشگاه ايجاد کرده اند، مولايم [امام زمان] خواهد آمد و صحنه را اداره خواهد کرد."

این سخنان و اظهاراتی مشابه آن، موجی از حملات را معطوف محمود احمدی نژاد کرد و از او به تندی انتقاد شد که چرا مدعی ارتباط با امام زمان است.

این انتقادها بر چند پایه استوار بوده است: اول اینکه بسیاری از فقیهان شیعه تاکید کرده اند که مدعی ارتباط با امام دوازدهم شیعیان کذاب است.

محور دوم انتقادها نیز این بوده است که محمود احمدی نژاد، با چنین اظهاراتی، مسئولیت اقدامات و نتایج کارهای خود را متوجه امام زمان می کند و به این ترتیب، این موضوع که حداقل 15 میلیون نفر زیر خط فقر زندگی می کنند، مورد تایید امام زمان است و یا اینکه به گلوله بستن مردم در خیابان ها مورد تایید امام زمان است و یا آیت الله صانعی را امام زمان از مرجعیت خلع کرد.

محمود احمدی نژاد روز 27 آذر ماه هنگام اعلام آغاز اجرای طرح هدفمند سازی یارانه ها گفت: "این پولی که به حساب مردم ریختیم پول ویژه است، مملکت ما مملکت امام زمان است، همه چیز متعلق به امام زمان و بیت المال است. این پول امام زمان و با برکت است. این پول حلال و پاک است."

این سخنان بهانه تازه ای به مخالفان محمود احمدی نژاد داد تا بار دیگر او را مورد انتقاد قرار دهند، اما اینک او خبر داده است که در واقع این مدعای آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی است و وی نظر رهبر را به همه ابلاغ کرده است.

آقای احمدی نژاد، روز چهارشنبه 15 دی ماه گفت:" من يقين دارم حضرت ولی عصر(عج) اجرای موفق اين طرح را مديريت كرده و هدايت می ‌كنند.عدالت صاحب دارد و صاحب طرح هدفمند شدن يارانه ها كه مبنای آن عدالت است حضرت مهدی (عج) است. من پيش از اجرای طرح هدفمند شدن يارانه ها خدمت مقام معظم رهبری رسيدم و ايشان فرمودند "پول يارانه‌ها پول امام زمان است و بركت دارد.""

این مدعا ناشی از "اسلام فقاهتی" و نظریه "ولایت فقیه" است. مطابق این نظریه دولت/حکومت/زعامت سیاسی حق امام معصوم (امام زمان) است. در عصر غیبت، فقیه جامع الشرایط به نیابت از او قدرت را در دست گرفته و فقه را پیاده می کند، اما مالک حقیقی/واسطه فیض/مدیر امور هستی امام زمان است و هیچ عملی بدون اذن او انجام نمی پذیرد.

اگر این مدعیات که عموم شیعیان به آنها باور دارند صادق باشند، سخنان آیت الله خامنه ای و محمود احمدی نژاد نادرست نخواهد بود. از چنین منظری می توان گفت که 32 سال است که در ایران به نام امام زمان حکومت می شود و به تعبیر دیگر، فقیهان در خدمت امام زمان نیستند، امام زمان در خدمت منافع اقتصادی و سیاسی فقیهان است. فقیهان هیچ کاری برای امام غائب نمی کنند و نمی توانند بکنند، اما مفهوم امام زمان به کار فقیهان می آید و ثروت و قدرت سیاسی را به "حق ویژه" آنان تبدیل می کند.

به همین دلیل، مساله، اظهارات و گفته های محمود احمدی نژاد نیست، مساله مدعیات فقیهان است که از سوی کسانی مانند آقای احمدی نژاد مطرح می شود.

اسطوره ای کردن قلمرو سیاسی، ارتباط با موجودات رازآلود و حل مسایل اساسی کشور از این طریق، امری تازه نیست، سابقه ای چند دهه ای دارد و آقای احمدی نژاد مبدع آن نبوده است.

به عنوان نمونه، اکبر هاشمی رفسنجانی در خاطرات دوم بهمن 1362 نوشته است:

"ظهر در دفترم چند ملاقات داشتم. شخصی به نام تقوی از تبریز آمد؛ از مریدان توبه کرده آقای شریعتمداری و مریدان بعدی آقای شهید مدنی است. مدعی بود شخصی که با امام زمان(عج) رابطه دارد، پیامی از آن حضرت، برای امام دارد و به او فرموده اند تا از طریق من و [آیت الله] آقای خامنه ای، خود را به امام برساند. اگر درست باشد، برای ما افتخار بزرگی است. وقت ملاقات برای او می خواست. با [آیت الله] خامنه ای تلفنی صحبت کردم و وقتی معین کردیم."

بدین ترتیب، اکبر هاشمی رفسنجانی و آیت الله علی خامنه ای در سال 1362 به مدعی پیام آوری از امام زمان وقت ملاقات می دهند تا به "افتخار بزرگ" دریافت پیام امام زمان نائل شوند. این دو نه تنها این ادعا را کاذب به شمار نیاوردند، بلکه منتظر دریافت پیام و افتخار بزرگ بودند.

چهار روز پس از این ماجرا، دومین مدعی ارتباط با امام زمان و منشی گری او، به دیدار اکبر هاشمی رفسنجانی می رود. آقای رفسنجانی در خاطرات 6 بهمن 1362 نوشته است:"اول شب در دفتر رئیس جمهور[علی خامنه ای] ... مشاوره داشتیم. سپس مهندس زاری و همسرش صبورا ردوبادی آمدند. همسرش مدعی است که امام زمان را زیارت می کند و منشی امام زمان شده است و پیامی برای امام خمینی دارد؛ گفته بودند از طریق ما ملاقات بگیرد. ظاهراً دچار خیال و واهمه است؛ خودش معتقد و مومن است. شوهرش هم به او ایمان دارد. قرار شد به امام بگوییم. اگر صحت داشته باشد، خیلی مهم است."

در 17 بهمن ماه 1362، اکبر هاشمی رفسنجانی طی یک سخنرانی برای گروهی از پاسداران که عازم جبهه های جنگ بودند، به آنان می گوید شما "سربازان امام زمان" هستید.

آیت الله خمینی پرسنل وزارت اطلاعات را "سربازان گمنام امام زمان" به شمار می آورد.

محمود احمدی نژاد هم به همین ترتیب دولت خود را سرباز امام زمان قلمداد می کند. اگر بازجویان وزارت اطلاعات سربازان گمنام امام زمان باشند، آقایان احمدی نژاد و مشایی هم سربازان سرشناس امام زمان نخواهند بود؟ در سال 1363 مجلس شورای اسلامی طرحی را به تصویب رساند که بر مبنای آن، ارتش به "ارتش امام زمان" تبدیل شد.

در همان دوران، آیت الله خمینی امور کشور را به سران قوا واگذار کرده بود. این جلسات با شرکت علی خامنه ای، اکبر هاشمی رفسنجانی، میر حسین موسوی، احمد خمینی و آیت الله موسوی اردبیلی تشکیل می شد. بر اساس ضرورت، افراد دیگری هم در این جلسات شرکت می کردند. آنان باید مسایل کشور را به طور عقلایی حل می کردند، اما وزیر اطلاعات وقت محمد محمدی ری شهری، توسل به امور رازآمیز برای حل مسایل را به جلسه سران کشور کشاند.

آقای هاشمی رفسنجانی در خاطرات 13 اردیبهشت 1366 نوشته است: "افطار با دیگر سران قوا، مهمان [آقای ری شهری] وزیر اطلاعات بودیم. شخصی به نام علی بیات، از کارکنان ارتش را- که قدرت استفاده از هیپنوتیزم دارد- آوردند. دو نفر نوجوان همراه خودش آورده بود. او آنها را خواب کرد. آتش سیگار بر بدن آنها بی اثر بود. بدن آنها را مثل چوب، خشک و مقاوم می کرد، به گونه ای که سر آنها را روی یک صندلی و پای آنها را روی صندلی دیگر می گذاشت، مثل چوب می ماندند و خم نمی شدند. دو نفر روی آنها می ایستادند. آنها را در زمان به عقب و جلو می برد و درباره مقاطع مختلف تاریخ سئوالاتی می کرد؛ البته این موضوع خیلی اطمینان بخش نبود. مدعی است با امواج کار می کند و امراض عصبی را خوب می کند. باید بیشتر بررسی کنیم. برای اولین بار به چنین موردی برخورد کرده ام."

آقای رفسنجانی و دیگر سران کشور مفتون توسل به امور رازآمیز شده و در جلسه دیگری از سران که اعضای شورای نگهبان قانون اساسی هم در آن حاضر بودند، دوباره فرد یاد شده را حاضر می کنند. او در خاطرات 16 اردیبهشت 1366 نوشته است: "افطار،سران قوا با علمای شورای نگهبان، مهمان رئیس جمهور بودیم ... آقای [علی] بیات، مدعی هیپنوتیزم آمد، کار مهمی نتوانست انجام دهد."

گویی این امر آقای رفسنجانی را بیشتر از بقیه جذب کرده بود. سه هفته بعد، در جلسه دیگری آن فرد به حضور آقای رفسنجانی می رسد تا از نو هنرنمایی کند. آقای رفسنجانی وی را در خواب به عراق می فرستد تا اخبار عراق صدام حسین را برایش بیاورد.

او در خاطرات 8 خرداد 1366 نوشته است:"عصر آقای [علی] بیات- دارنده قدرت هیپنوتیزم- آمد. یکی از پاسداران به نام حسین دانش راد را خواب کرد. نتوانست امید خدا را خواب کند. دانش راد در خواب به مسائل قابل توجهی جواب می داد. مثلاً به اردوگاه های اسرا در عراق رفت و یا به منزل مادرم در نوق و یا در منزل آقای دکتر روحانی در سرخه سمنان و جواب سئوالات را مخلوطی از صحیح و غلط می داد. یک ماشین گم شده و چک گمشده ای از خود من را نشانی داد؛ قابل مطالعه بیشتر است. مدعی است امراض را با قدرت خاص از همین هنر معالجعه می کنند. مدتی است کتف راستم به خاطر ضربه ای که در اثر پرتاب سنگ دیده، درد می کند. او ماساژ داد و از دستگاهی که اشعه ای را می تاباند، استفاده کرد؛ بی تأثیر نیست. می گوید دو سه جلسه لازم است."

این نوع بهره گیری ها از امور رازآلود فقط محدود به این مصادیق نبود و نیست. در جمهوری اسلامی، مرده ها هم معجزه می کنند و گره از کار فرو بسته می گشایند.

آقای رفسنجانی در خاطرات 12 تیر 1366 نوشته است: "آشیخ محمد هاشمیان [امام جمعه رفسنجان] آمد. اوضاع رفسنجان را گفت. ماجرای جسد تازه ای را که می گویند از قرن ها پیش در حومه رفسنجان دفن شده و اخیراً در اثر سیل، قبر باز شده و جسد کشف شده، تعریف کرد. گفت خود ایشان جسد را دیده و لمس کرده. کفن سالم است و آیات سوره جمعه را دارد. گوشت و استخوان بدن به حال طبیعی مانده ولی خشک است. چند نفر مریض های بی علاج را شفا داده که تعدادی از آنها را خود ایشان می شناسند و این موضوع مورد توجه شدید مردم واقع شده است. جریان های سیاسی بر سر مسأله اختلاف دارند. جناح محافظه کار، از من خواسته که به آشیخ محمد بگویم زیاد سر و صدا نکنید."

آیت الله علی خامنه ای خود را جانشین امام زمان می داند که باید این حکومت را به طور مستقیم به دست او بسپارد. او می گوید: "چون حكومت حضرت مهدى يک حكومت اسلامى صد درصد مى ‏باشد، قبل از اين صد درصد مى بايستى ده ‏درصد، بيست ‏درصد، سى ‏درصد، هفتاد درصد، نود درصد به وجود بيايد تا اينكه به آن صد درصد برسيم و لذا شما الان مى ‏بينيد حكومت ما چند درصد حكومت اسلامى است. هر چه هست به همين ترتيب پيش خواهد رفت تا اينكه حكومت مهدى برسد؛ كه آن حكومت صد درصد اسلامى است، آن هم نه فقط در اين نقطه از عالم بلكه در همه جا."

آیت الله کعبی نماینده خوزستان در مجلس خبرگان، نیز در خصوص ارتباط آیت الله علی خامنه ای با امام زمان، به نقل از خود او، بیان کرده است که آیت الله خامنه ای می گوید هر وقت کلیه راه ها بر او مسدود می شود و هیچ راه حلی برای حل مسایل کشور به ذهنش نمی رسد، به جمکران رفته و از طریق امام زمان به حل مسأله نائل می شود.

به گزارش سایت اطلاع رسانی دولت، آیت الله کعبی می گوید: "یک دفعه به همراه شورای حزب الله لبنان محضر مقام معظم رهبری بودیم. اوج سختی و تنگنایی ما بود و خیلی به حزب الله سخت می گذشت. کنفرانس شرم الشیخ هم صورت گرفته بود، همه توطئه ها شده بود که حزب الله را نابود کنند. موقعی که ما با رهبر معظم جهان اسلام دیدار داشتیم، ایشان به ما امید داد و فرمود: "شما پیروز می شوید، این چیزها زیاد مهم نیست". سپس اضافه کردند: "من در اداره امور کشور بعضی وقت ها حل مسائل برایم دشوار می شود و دیگر هیچ راهی پیدا نمی شود. به دوستان و اعوان و انصار می گویم که آماده شوید به جمکران برویم. راه قم را پیش می گیریم و راهی مسجد جمکران می شویم. بعد از راز و نیاز با آقا، من احساس می کنم همان جا دستی از غیب مرا راهنمایی می کند و من در آنجا به تصمیمی می رسم و مشکل بدین صورت حل می شود و همان تصمیم را عملی می کنم."

سه دهه زمامداری براساس امور رازآمیز اینک نتایج خود را برملا کرده است، حال آنکه علم جدید جهان را اسطوره زدایی و افسون زدایی کرده است. سیاست قلمرو عقلانیت و تجربه اندوزی است، نه حل مسائل و رفع مشکلات به کمک مفاهیم و موجودات رمزآمیز.