'مارهای افسرده'؛ مخاطب هشدار هاشمی رفسنجانی کیست؟

اکبر هاشمی رفسنجانی حق نشر عکس BBC World Service

اکبر هاشمی رفسنجانی از روحانیون پایه گذار نظام جمهوری اسلامی در ایران، نسبت به شدت گرفتن «توهین و تهمت» به روحانیون و مراجع تقلید، از سوی کسانی که آنها را «مارهای افسرده» می خواند، هشدار داده است.

آقای هاشمی رفسنجانی در یادداشتی در وب سایت شخصی خود، نوشته است که ۳۰ سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی «بقایای فکری دین زدایی و روحانیت ستیزی سر برآورده اند و خاکریز به خاکریز جلو می آیند و شاهدیم که پس از توهین و تهمت به سران روحانی عرصه سیاست در ۳۰ سال گذشته، به فضلا و علما و مراجع قم رسیده اند.»

به نظر می رسد اشاره آقای هاشمی رفسنجانی به رویدادهای یک و سال و نیم اخیر و توهین به برخی از مراجع تقلید است که مواضعی در همراهی با معترضان به نتایج انتخابات و شرایط سیاسی و اجتماعی کشور داشتند.

دامنه این گونه رفتارهای کم سابقه با مراجع دینی در هفته های گذشته به برخی از مراجع تقلید از جمله آیت الله وحید خراسانی روحانی بلندپایه در قم رسید که بنابر دیدگاه سنتی خود دخالت مستقیمی در امور سیاسی و حکومتی ندارد.

آقای هاشمی رفسنجانی در یادداشت خود «توهین و تهمت» به روحانیون را شیوه کسانی خوانده که «پایه‌های قدرت خویش را بر تارهای عنکبوتی بنا نهاده‌اند» و ادامه داده که «شگفتا در تاریخ بسیار دیدیم و شنیدیم که حاکمان ناحق بسیاری، برای بقای خویش به این شیوه نخ‌نما تمسک جستند.»

اکبر هاشمی رفسنجانی در حال حاضر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و رئیس مجلس خبرگان رهبری است که وظیفه آن نظارت بر عملکرد رهبر جمهوری اسلامی است و اختیار عزل و نصب او را هم دارد.

آقای هاشمی رفسنجانی هم طی یک سال و نیم اخیر از سوی برخی از چهره های مورد حمایت دولت مورد انتقادهای شدید قرار گرفته است. برخی از اقدامات او از جمله مضمون آخرین خطبه نماز جمعه ای که به امامت اش برگزار شد، مورد انتقاد کم سابقه ای قرار دارد.

او در خطبه های نماز جمعه پس از انتخابات ریاست جمهوری خواهان آزادی زندانیان سیاسی و «بازگرداندن اعتماد مردم» نسبت به سلامت انتخابات شده بود.

برخی از طرفداران دولت می گویند که «سکوت» آقای هاشمی رفسنجانی در برابر معترضان و رهبران مخالف دولت نوعی همراهی با آنها و «خیانت» محسوب می شود. آقای هاشمی رفسنجانی از چند هفته پس از انتخابات ریاست جمهوری تاکنون به عنوان امام جمعه در نماز جمعه تهران شرکت نکرده و دیدگاه های خود را در جریان دیدارهای عمومی و انتشار مطالبی در وب سایت اش منتشر می کند.

هشدار در سالگرد اعتراض به مقاله روزنامه اطلاعات

به نظر می رسد که یکی از مصادیق مورد انتقاد آقای هاشمی رفسنجانی از «توهین به سران روحانی مملکت» شخص خود اوست.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption به نظر می رسد موقعیت و نفوذ سیاسی اکبر هاشمی رفسنجانی، پس از آخرین انتخابات ریاست جمهوری ایران نسبت به گذشته رو به افول گذاشته است

طی نزدیک به ۳۲ سالی که از پیروزی انقلاب ایران می گذرد توهین به سیاستمداران روحانی و غیر روحانی که مواضعی مستقل از مواضع رسمی حکومت داشته اند امری مرسوم محسوب شده است.

از جمله عزل آیت الله حسینعلی منتظری، قائم مقام رهبری که مشهورترین این موارد است.

آیت الله منتظری پس از عزل از مقام اش مدت طولانی را نیز در حصر خانگی گذراند و دفتر و محل تدریس او در شهر قم بارها هدف حملات نیروی های لباس شخصی قرار گرفت.

آقای هاشمی رفسنجانی یادداشت هشدارآمیز خود را به مناسبت ۱۶ دی، سالگرد چاپ مقاله ای در روزنامه اطلاعات در سال ۱۳۵۶ منتشر کرده که حاوی نکاتی بود که پیروان آیت الله خمینی، آن را توهین آمیز تلقی کردند.

انتشار این مقاله به قلم نویسنده ای به نام احمد رشیدی مطلق است باعث اعتراض هواداران آیت آلله خمینی که در تبعید به سر می برد، شد.

نویسنده، مقاله «ایران و استعمار سرخ و سیاه» به بازخوانی حوادث مربوط به خرداد ۱۳۴۲ و رویدادهای مربوط به اصلاحات ارضی پرداخته بود و در مقاله خود نوشته بود که مالکانی که زمین خود را در جریان اصلاحات ارضی از دست داده بودند، به دنبال حمایت روحانیون برای بازپس گیری زمین های خود بودند اما «روحانیون برجسته حاضر به همکاری با آنها نشدند، در صدد یافتن یک روحانی برآمدند که مردی ماجراجو و بی اعتقاد و وابسته و سرسپرده به مراکز استعماری و بخصوص جاه طلب باشد و بتواند مقصود آن ها را تامین نماید و چنین مردی را آسان یافتند. مردی که سابقه اش مجهول بود و به قشری ترین و مرتجع ترین عوامل استعمار وابسته بود و چون در میان روحانیون عالی مقام کشور با همه حمایت های خاص موقعیتی به دست نیاورده بود در پی فرصت می گشت که به هر قیمتی هست خود را وارد ماجراهای سیاسی کند و اسم و شهرتی پیدا کند.»

مقاله روزنامه اطلاعات در ادامه می گفت که «آیت الله خمینی عامل مناسبی برای این منظور بود و ارتجاع سرخ و سیاه او را مناسبترین فرد برای مقابله با انقلاب ایران [انقلاب شاه و ملت] یافتند و او کسی بود که عامل واقعه ننگین ۱۵ خرداد شناخته شد.»

انتشار این مقاله باعث تظاهرات پیروان آیت الله خمینی در روز ۱۹ دی در قم شد و به بروز درگیری با نیروهای دولتی انجامید.

در سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، سالگرد این تظاهرات، مناسبتی حکومتی برای نشان دادن وضعیت روحانیت در دوره پهلوی بوده و مقام های حکومتی با یادآوری آن درباره لزوم توجه و اهتمام به جایگاه روحانیت ابراز نظر می کنند.

از جمله آیت الله علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی در این روز درباره اهمیت اعتراض مردم قم به انتشار مقاله روزنامه اطلاعات و نقش آن در پیروزی انقلاب اسلامی سخنرانی کرده است.

با این همه اکبر هاشمی رفسنجانی در یادداشت اخیر خود از زاویه دیگری به این مناسبت نگاه کرده و نوشته است که «۳۰ سال از پیروزی انقلاب اسلامی می‌گذرد و بقایای فکری دین‌زدایی و روحانیت‌ستیزی که در بهار هوشیاری مردم ایران، چون مارهای افسرده سر در خاک انتقام فرو برده بودند، در پاییز بداخلاقی‌های سیاسی و اختلافات سلیقه‌ای، پوست‌اندازی کرده و سر برآورده‌اند.»

به نوشته آقای هاشمی رفسنجانی «تاسف‌آور است که این بار برای توهین و تهمت، لباس رشیدی مطلق‌ها را درآورده و خرقه دوستی و ارشاد پوشیده‌اند، رندانه با چراغی که دروغ را اخلاق، تهمت را مبارزه و توهین را جهاد می‌دانند، مزورانه پشت خاکریزی پناه گرفته‌اند که مطمئنا آخرین و بالاترین هدف آنها خواهد بود.»

مطالب مرتبط